Η επανάσταση του ΑΙ στα τρένα: Τέρμα στις απρέπειες μεταξύ σταθμαρχών - Κυρώσεις για όσους δεν εφαρμόζουν το σχετικό πρωτόκολλο επικοινωνίας μετά τις αλλαγές

Η επανάσταση που φέρνει το Α.Ι. δεν αφορά μόνο τον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις, αλλά και τον δημόσιο. Η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, με πρακτικά αποτελέσματα, είναι ζητούμενο για τις περισσότερες κυβερνήσεις διεθνώς - συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής. «Η χώρα έχει μια συγκεκριμένη και συγκροτημένη στρατηγική για το πώς μπορεί να αξιοποιήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη, προκειμένου να παρέχει καλύτερες, γρηγορότερες, φθηνότερες, φιλικότερες υπηρεσίες στους πολίτες και στις επιχειρήσεις», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης την περασμένη εβδομάδα, στην ειδική εκδήλωση που έλαβε χώρα στο πλαίσιο του Συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας.

Πώς το ΑΙ μπορεί να εντοπίζει ανθρώπινα σφάλματα και να παρεμβαίνει προληπτικά

Αναφερόμενος σε μια εφαρμογή που για πρώτη φορά παρουσίασε εκεί ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο πρωθυπουργός μίλησε για την αρχή μιας μεγάλης προσπάθειας για το «πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μας διευκολύνει, να μας κάνει καλύτερους, να εντοπίζει ανθρώπινα σφάλματα και να παρεμβαίνει προληπτικά».

Καθώς στο Συνέδριο κυριάρχησαν άλλα, ευρύτερης πολιτικής σημασίας ζητήματα, λίγοι αντιλήφθηκαν την κρίσιμη αυτή τεχνολογική εξέλιξη που συντελείται στα τρένα, με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το κενό ασφαλείας που αναδείχθηκε μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών

Να πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Ενα βασικό κενό ασφαλείας, που αναδείχθηκε μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών το 2023, ήταν μια κουλτούρα χαλαρότητας στον ΟΣΕ. Αυτή αποτυπώθηκε με τον πιο εμφανή τρόπο σε διαλόγους μεταξύ σταθμαρχών στα επίσημα μέσα ενδοεπικοινωνίας για τη ρύθμιση κυκλοφορίας τρένων, που είχαν δει το φως της δημοσιότητας στη συνέχεια. Θυμίζουμε, για παράδειγμα, τη σταθμάρχη που ακούγεται να συνομιλεί με συνάδελφό της για την καθυστέρηση του Προαστιακού, με τον διάλογο «Σίγουρα… Ωχ… τι να κάνουμε, εντάξει, δεν πειράζει» - «Τι να πειράξει; Φασολάδα είναι, να πειράξει; Πρώτη φορά θα είναι ή τελευταία;» - «Οπότε μπορεί να αργήσει λιγάκι, σκασίλα σου εσένα», να έχει καταγραφεί και να έχει δημοσιοποιηθεί στη συνέχεια. Λίγες ώρες πριν από το δυστύχημα, σε ώρα αιχμής μάλιστα, οι σταθμάρχες έψαχναν πού θα βρουν σουβλάκια για delivery και έκαναν άκομψα αστεία μεταξύ τους. Σε κάθε περίπτωση, μιλούσαν για πράγματα άσχετα με την κυκλοφορία αμαξοστοιχιών, δημιουργώντας την αίσθηση στην κοινωνία ότι δεν παίρνουν τη δουλειά τους τόσο σοβαρά όσο ίσως θα έπρεπε.

Το σύστημα GSM-R

Μέσα στα τελευταία τρία χρόνια, το σύστημα GSM-R, το πιστοποιημένο δηλαδή σύστημα ενδοεπικοινωνιών για ευρωπαϊκούς σιδηροδρόμους, εγκαταστάθηκε στο μεγαλύτερο μέρος του σιδηροδρομικού άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκη (ήδη στο 75% περίπου), αλλά δυστυχώς όλα δείχνουν ότι η νοοτροπία δεν άλλαξε επειδή άλλαξαν οι συσκευές και η χαλαρότητα που είχε παρατηρηθεί συνεχίζει να υπάρχει σε σημαντικό βαθμό.

Το διάγραμμα ενεργειών που εκτελούνται κατά την εφαρμογή του συστήματος ενδοεπικοινωνίας μέσω GSM-R.

Η διαδικτυακή πλατφόρμα railway.gov.gr

Άλλο ένα στοιχείο που προστέθηκε τον τελευταίο χρόνο είναι η διαδικτυακή πλατφόρμα railway.gov.gr, ένα σύστημα ακριβούς γεωεντοπισμού αμαξοστοιχιών. Αυτό φιλοδοξεί να συμβάλει, πέρα από τη διαφάνεια και τη σωστή ενημέρωση, και στη βελτίωση της ασφάλειας και της λειτουργίας του σιδηροδρόμου, καθώς αποτυπώνει την πορεία ενός τρένου, ελέγχει αν το προσωπικό είναι στη θέση του, αν π.χ. ένας φύλακας ισόπεδης διάβασης έχει φύγει από εκεί όπου πρέπει να βρίσκεται, κ.ά.

Καταγραφή διαλόγων

Και φτάνουμε τώρα στο κομμάτι της εισόδου της Τεχνητής Νοημοσύνης, που είναι ο πιο πρόσφατος κρίκος που προστέθηκε στην αλυσίδα αυτή των αλλαγών. Με τη χρήση λοιπόν του Α.Ι., έγινε εφικτή η σύνδεση κάθε διαλόγου από το GSM-R και των άλλων συστημάτων ενδοεπικοινωνίας με συγκεκριμένα δρομολόγια και προσωπικό και η μετατροπή του ηχητικού διαλόγου αυτομάτως (σε πραγματικό χρόνο δηλαδή) σε κείμενο. Οι σταθμάρχες επικοινωνούν, το ηχητικό αποτυπώνεται ταχύτατα αυτούσιο σε γραπτό κείμενο και το Α.Ι. διαβάζει το κείμενο και δημιουργεί αυτόματες ειδοποιήσεις («warnings»), όταν οι διάλογοι δεν ακολουθούν το αυστηρό πρωτόκολλο που ισχύει για τη σιδηροδρομική κυκλοφορία. Οι εντολές δίνονται με λιτό και ξεκάθαρο τρόπο, χωρίς να προστίθεται οτιδήποτε άλλο.

Ήδη, μάλιστα, το καινοτόμο αυτό σύστημα έχει αποφέρει τους πρώτους καρπούς, καθώς υπάλληλοι που εντοπίστηκαν να κάνουν κατά το κοινώς λεγόμενο «χαβαλέ» έχουν ήδη παραπεμφθεί πειθαρχικά και επιβάλλονται οι αυστηρές ποινές που προβλέπει η νέα νομοθεσία.

«Είναι η πρώτη φορά που ο ΟΣΕ λειτουργεί προληπτικά σε αυτό το κομμάτι και όχι διαπιστωτικά», επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές με γνώση της διαδικασίας αυτής και προσθέτουν: «Είναι εμφανές ότι η πρόθεση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, τόσο με αυτό το σύστημα όσο και με τα ψυχομετρικά τεστ, σε συνεργασία με το ΓΕΕΘΑ, είναι να επικρατήσει μια πολύ αυστηρή λογική και να συνειδητοποιήσουν όλοι οι υπάλληλοι ότι διαχειρίζονται ανθρώπινες ζωές».

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά