Ερχόμενος από δύο ταξίδια σε Ιταλία και Γαλλία, ο γιος του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, που διοικεί την Ανατολική Λιβύη, Σαντάμ Χαφτάρ, πραγματοποίησε επίσκεψη στην Αθήνα και συναντήθηκε διαδοχικά με τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Στην ατζέντα τέθηκαν το μεταναστευτικό, η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, καθώς και η οικονομική και εμπορική συνεργασία, όπως ανακοίνωσαν κυβερνητικές και διπλωματικές πηγές.

Η έλευση του Σαντάμ Χαφτάρ στην Αθήνα έρχεται μετά την έναρξη των συνομιλιών των τεχνικών επιτροπών με την κυβέρνηση της Τρίπολης για την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών, είτε με απευθείας συμφωνία είτε με παραπομπή του θέματος στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, ωστόσο, οι δύο πλευρές αναζήτησαν και άλλους τρόπους διμερούς συνεργασίας μέχρι την οριστική επίλυση του θέματος. «Ένα modus vivendi», όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν οι ίδιες πηγές και όπως εξηγούν, αυτό μπορεί να είναι «κάποιο μνημόνιο συνεννοήσεως, το οποίο θα υπογραφεί και θα καταλήγει σε ένα modus vivendi για την έρευνα και εκμετάλλευση στην περιοχή, χωρίς δηλαδή να γίνει η οριοθέτηση και για όσο καιρό θα συνεχιστούν οι συνομιλίες».

Θεόδωρος Τσίκας: Το πιο σημαντικό θέμα σε σχέση με την επίσκεψη του Σαντάμ Χαφτάρ στην Αθήνα είναι η επίλυση του προσφυγικού

Σύμφωνα με τον διεθνολόγο και πολιτικό επιστήμονα Θεόδωρο Τσίκα, «το πιο σημαντικό σε σχέση με την επίσκεψη του Σαντάμ Χαφτάρ στην Αθήνα είναι η επίλυση του προσφυγικού. Διότι το μεγαλύτερο ρεύμα προσφύγων και μεταναστών που κινούνται από τη Λιβύη έρχεται από την ανατολική πλευρά, που ελέγχει ο στρατάρχης Χαλίφα Χαφτάρ. Δεν έρχονται από τη Δυτική Λιβύη, που ελέγχει η κυβέρνηση της Τρίπολης. Άρα, τώρα, επειδή έχουμε δει ότι βελτιώθηκε ο καιρός, έχουμε επίσης μαζικά ρεύματα, ειδικά προς την Κρήτη. Νομίζω ότι το βασικό που ενδιαφέρει την Ελλάδα ως προς τον Σαντάμ Χαφτάρ είναι το προσφυγικό–μεταναστευτικό», τονίζει.

Μία επιπλέον παράμετρος που θέτει ο κ. Τσίκας σε σχέση με την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης είναι ότι οι συζητήσεις για τη δυνατότητα προσφυγής στη Χάγη μπορούν να γίνουν μόνο με την κυβέρνηση της Τρίπολης, διότι, όπως υποστηρίζει, είναι η μόνη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση στη Λιβύη. Υποστηρίζει επίσης ότι «το να πας με τη Λιβύη στη Χάγη είναι πιο εύκολο απ' ό,τι με την Τουρκία. Διότι η Λιβύη έχει ως επίσημη πολιτική της την άνευ όρων και άνευ επιφυλάξεων αναγνώριση της αρμοδιότητας του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, χωρίς εξαιρέσεις».

Ο Σαντάμ Χαφτάρ αναζητεί στηρίγματα

Ο Σαντάμ Χαφτάρ, επικεφαλής του Εθνικού Στρατού της Βεγγάζης και επικρατέστερος διάδοχος της κυβέρνησης της Ανατολικής Λιβύης, αναζητεί στηρίγματα για την εδραίωση της εξουσίας του κατά την επόμενη ημέρα της Λιβύης και για την ενίσχυση της σταθερότητας της χώρας, όπως αναφέρουν τα λιβυκά Μέσα Ενημέρωσης για τις συναντήσεις που είχε με τον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, και τον Ιταλό υπουργό Άμυνας, Γκουίντο Κροσέτο. Ωστόσο, το εγχείρημα των εκλογών στη βορειοαφρικανική αυτή χώρα δεν είναι εύκολο λόγω των εμφύλιων αναταραχών που εξελίσσονται. Σύμφωνα με έρευνα του Ιδρύματος Κόφι Ανάν, η Λιβύη κατατάσσεται μεταξύ των πρώτων χωρών που είναι ευάλωτες σε εκλογικούς κινδύνους.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας εγκαθίδρυσης σταθερότητας στη Λιβύη, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντέλ-Ατί (11/6/2026), για την ανάγκη συνολικής πολιτικής διευθέτησης μεταξύ των δύο πλευρών της Λιβύης και τον τερματισμό της διαίρεσης.

Το ενδεχόμενο της εγκαθίδρυσης μιας ενιαίας κυβέρνησης στη γειτονική χώρα αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την Ελλάδα για την επίλυση των διμερών ανοιχτών θεμάτων, όπως η χάραξη ΑΟΖ και ο περιορισμός των μεταναστευτικών ροών από την Αφρική στην Ευρώπη, μέσω της Κρήτης.