Την αναβάθμιση του γεωπολιτικού ρόλου της επιδιώκει η Τουρκία ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ, που θα γίνει στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου, υιοθετώντας ταυτόχρονα μια διπρόσωπη στρατηγική, που προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Αθήνα.


Η διπλή στρατηγική Ερντογάν

Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση Ερντογάν επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο «συνεργάσιμος εταίρος» της Δύσης, ενώ από την άλλη διατηρεί σε πλήρη ισχύ το αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», στρέφοντας ευθέως τα βέλη της κατά των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ενδεικτική είναι η δήλωση του Τούρκου Προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που από τη μία πλευρά δείχνει ότι δεν έχει επεκτατικές επιδιώξεις και από την άλλη (χωρίς να την ονομάζει) κουνάει επιδεικτικά το δάχτυλο στην Ελλάδα: «Δεν επιδιώκουμε κρίσεις, χάος, καβγάδες ή συγκρούσεις με κανέναν. Αντίθετα, είμαστε υπέρ της ισχυρής συνεργασίας που βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και δεν είχαμε βλέψεις στα εδάφη ή την κυριαρχία κανενός. Ωστόσο, δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να επιβουλευτεί την κυριαρχία μας, να αποτελεί απειλή για τη χώρα μας ή να βλάψει τα συμφέροντά μας. Η αρχή μας είναι πολύ σαφής: ούτε αδικούμε κανέναν, ούτε θα επιτρέψουμε να αδικηθούμε» δήλωσε χαρακτηριστικά.


Ο διπλωματικός μαραθώνιος Φιντάν και η ατζέντα της Ανατολικής Μεσογείου

Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας έντονης διπλωματικής κινητικότητας. Μετά τις επαφές του στη Μόσχα, προχώρησε σε κρίσιμες συναντήσεις με τους ομολόγους του από την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, παρουσία του στενού συνεργάτη του Αμερικανού προέδρου για θέματα Αφρικής Μασάντ Φαρές Μπούλος, για να συζητήσουν το πολιτικό ζήτημα της Λιβύης. Δεν παρέλειψε, όμως, ούτε αυτή τη φορά να θέσει την ατζέντα και το θέμα της Ανατολικής Μεσογείου, δηλώνοντας ότι «η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαμε μια σημαντική συζήτηση για το θέμα της Λιβύης. Όταν συζητούσαμε τη Λιβύη, είχαμε την ευκαιρία να θέσουμε και άλλα ζητήματα της Μεσογείου», δείχνοντας εμμονή στη στρατηγική επικράτησης της Τουρκίας ως ισχυρής δύναμης.


Αθανάσιος Πλατιάς στο parapolitika.gr: "Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Τουρκίας είναι δεδομένη"

Ο καθηγητής Στρατηγικής στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς Αθανάσιος Πλατιάς μιλώντας στο parapolitika.gr εκτίμησε ότι η Τουρκία πράγματι βγαίνει κερδισμένη από «το ανακάτεμα της τράπουλας» στη Μέση Ανατολή, καθώς τώρα οι δυτικές χώρες, στην προσπάθειά τους να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα Στενά του Ορμούζ, στρέφονται στους χερσαίους αγωγούς, καθιστώντας την Τουρκία κομβικό παίκτη στην ενεργειακή σκακιέρα. Σύμφωνα με τον κ. Πλατιά «η γεωπολιτική αναβάθμιση της Τουρκίας είναι δεδομένη. Η ισχυρή πολεμική της βιομηχανία και οι καλές σχέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ την καθιστούν έναν σημαντικό παράγοντα, που η Ευρώπη αδυνατεί να αγνοήσει. Οπότε, η Τουρκία πράγματι νιώθει αναβαθμισμένη. Αυτό σημαίνει ότι, σε σχέση με εμάς, που, αν θέλετε, όσο περνάει ο χρόνος μένουμε σταθεροί ή αποδυναμωνόμαστε στρατιωτικά σε σχέση με την Τουρκία, δημιουργείται ένα πρόσφορο περιβάλλον για την Άγκυρα να οξύνει την πίεση εναντίον μας. Αυτό δεν είναι κάτι καινούριο. Αυτό υπάρχει εδώ και καιρό και θα γίνει πιο έντονο το επόμενο διάστημα».


"Δεν αποκλείεται κάποια στιγμή να προβεί και σε θερμό επεισόδιο"

Υπό τις συνθήκες αυτές, παρά τη ρητορική περί «αμοιβαίου σεβασμού» και απουσίας επεκτατικών βλέψεων, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συνεχίζει να στέλνει προειδοποιητικά μηνύματα προς την Ελλάδα, για να υποστηρίξει ότι δεν θα επιτρέψει σε κανέναν να «επιβουλευτεί» τα συμφέροντα της χώρας του. Η στάση αυτή, σύμφωνα με τον αναλυτή, δεν είναι απλώς ρητορική, αλλά αντανακλά μια βαθύτερη πεποίθηση ισχύος. Ο κ. Πλατιάς προειδοποιεί ότι αυτή η αίσθηση υπεροχής δημιουργεί ένα πρόσφορο έδαφος για την κλιμάκωση της πίεσης, με απώτερο στόχο να εξαναγκαστεί η Αθήνα σε υποχωρήσεις. Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στις λεκτικές απειλές. Η εκτίμηση του στρατηγικού αναλυτή είναι ότι η Άγκυρα δεν αποκλείεται να προκαλέσει ακόμη και ένα «θερμό επεισόδιο» για να πετύχει τις επιδιώξεις της. Όπως λέει, «η γεωπολιτική αναβάθμιση της Τουρκίας προφανώς ενέχει κινδύνους και κυρίως ενέχει κινδύνους η στρατιωτική ανισορροπία υπέρ της Τουρκίας. Η Τουρκία νιώθει ότι ο στρατιωτικός συσχετισμός δυνάμεων την ευνοεί. Άρα, αυτή τη στιγμή προσπαθεί να χρησιμοποιήσει αυτά τα εργαλεία για να κλιμακώσει τις απαιτήσεις της και προσπαθεί να ωθήσει την Ελλάδα σε υποχωρήσεις. Χωρίς να αποκλείεται κάποια στιγμή να προβεί και σε θερμό επεισόδιο. Αυτή είναι η δική μου εκτίμηση».

Η εικόνα των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο φαίνεται πλέον να θολώνει επικίνδυνα αυτό το τελευταίο διάστημα. Όπως όλα δείχνουν, η τακτική της Άγκυρας ξεδιπλώνεται σταδιακά μέσα από συγκεκριμένες ενέργειες, όπως από την αμφισβήτηση των αιολικών πάρκων στο Αιγαίο, τις παρεμβάσεις στη βύθιση των καλωδίων και τις απειλές για νομοθέτηση των διεκδικήσεων της «Γαλάζιας Πατρίδας». Όλα αυτά δείχνουν μια σαφή κατεύθυνση κλιμάκωσης που η ελληνική εξωτερική πολιτική καλείται να αντιμετωπίσει σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης αβεβαιότητας.