Μία νέα νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Δικαιοσύνης έρχεται να εκσυγχρονίσει το καθεστώς της συνιδιοκτησίας που έχει μείνει αναλλοίωτο για έναν αιώνα. Πρόκειται για μία μεταρρύθμιση η οποία αφορά σε κάθε ελληνική οικογένεια. Στη χώρα μας, οι σχέσεις συνιδιοκτησίας ρυθμίζονται από ένα νομοθετικό πλαίσιο που θεσπίστηκε το 1929, σε εποχή που οι πολυκατοικίες αποτελούσαν εξαίρεση και όχι τον κανόνα. Σήμερα, όμως, η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών κατοικεί ή δραστηριοποιείται σε κτίρια οριζόντιας ιδιοκτησίας, ενώ οι ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας έχουν αλλάξει ριζικά. Κάτι που εντείνει την ανάγκη σύμφωνα με τους ιθύνοντες του υπουργείου Δικαιοσύνης να υπάρξει μία ριζική μεταρρύθμιση στο καθεστώς.

Διαβάστε: Υπουργείο Δικαιοσύνης: Παρουσίαση νομοθετικής πρωτοβουλίας για τον εκσυγχρονισμό της συνιδιοκτησίας στην Ελλάδα

Αντικατάσταση ενός κατακερματισμένου συστήματος

Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Δικαιοσύνης φιλοδοξεί να αντικαταστήσει ένα κατακερματισμένο και ξεπερασμένο σύστημα με ένα ενιαίο, σύγχρονο και λειτουργικό πλαίσιο, που θα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εποχής. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που δεν αφορά μόνο στους νομικούς ή στους μηχανικούς, αλλά σε εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων και σε κάθε ελληνική οικογένεια.

Η πραγματικότητα έχει αναδείξει προβλήματα που το ισχύον δίκαιο αδυνατεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά όπως τόνισαν και ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης και ο υφυπουργός, Ιωάννης Μπούγας. Η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών ή σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, η τροποποίηση απαρχαιωμένων κανονισμών πολυκατοικιών, η αξιοποίηση του δικαιώματος υψούν, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις και οι χρόνιες διαφορές μεταξύ συνιδιοκτητών αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Σε πολλές περιπτώσεις, η απαίτηση ομοφωνίας ή υπερβολικά αυξημένων πλειοψηφιών οδηγεί σε πλήρες αδιέξοδο, ακόμη και για απολύτως αναγκαίες εργασίες συντήρησης.

Τι αποκτά σημασία

Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση επιδιώκει να δώσει πρακτικές λύσεις. Σύμφωνα με όσα είπαν ο κ. Φλωρίδης και ο κ. Μπούγας, ενοποιεί διάσπαρτες διατάξεις που βρίσκονται σήμερα σε δεκάδες νομοθετήματα, προσαρμόζει το δίκαιο στις λειτουργίες του Εθνικού Κτηματολογίου, επιταχύνει την επίλυση δικαστικών διαφορών και διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων στις πολυκατοικίες. Παράλληλα, αντιμετωπίζει εκκρεμότητες που δυσχεραίνουν τις μεταβιβάσεις ακινήτων και επιτρέπει την καλύτερη αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας, συμβάλλοντας και στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.

Σημασία αποκτούν επίσης η θεσμική κατοχύρωση του ρόλου του διαχειριστή, η δημιουργία αποτελεσματικότερου συστήματος είσπραξης κοινοχρήστων, η πρόβλεψη αποθεματικού και ασφάλισης των οικοδομών, καθώς και η απλοποίηση των διαδικασιών για επισκευές και ενεργειακές παρεμβάσεις.

Η μεταρρύθμιση αυτή αποτελεί τη φυσική συνέχεια του πρόσφατου εκσυγχρονισμού του δικαίου των μεταβιβάσεων ακινήτων και του κληρονομικού δικαίου όπως τόνισε η ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης, προσθέτοντας ότο στόχος της δεν είναι απλώς η αλλαγή ενός παλαιού νόμου, αλλά η δημιουργία ενός σταθερού και σύγχρονου θεσμικού πλαισίου, μέσα από μία μεταρρύθμιση με ουσιαστικό κοινωνικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα, η οποία εκσυγχρονίζει έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς της ελληνικής ιδιοκτησίας.

Μεταξύ άλλων εκσυγχρονίζονται οι κανονισμοί των πολυκατοικιών και θα προβλέπεται η δυνατότητα, ανεξάρτητα από το αν το απαγορεύει ο Κανονισμός της πολυκατοικίας, κατάτμησης ή της ένωσης διαμερισμάτων πολυκατοικιών (οριζοντίων ιδιοκτησιών), ώστε μεγάλα οροφοδιαμερίσματα να μπορούν να αξιοποιηθούν και να αντιμετωπισθεί έτσι το πρόβλημα της στέγασης στις μεγάλες πόλεις.

Αυτό σημαίνει ότι θα μπορεί πλέον ο ιδιοκτήτης ενός οροφοδιαμερίσματος να το χωρίσει στην μέση και στο ένα τμήμα του να μένει ο ίδιος και το υπόλοιπο να το ενοικιάζει, κάτι που σήμερα δεν προβλέπεται.

Επίσης θα λυθεί πρόβλημα που δημιουργείται όταν ορισμένοι κάτοικοι διαμερισμάτων των πολυκατοικιών, δεν καταβάλουν τα κοινόχρηστα. Πλέον θα υπάρχει ειδική διαδικασία είσπραξης των κοινόχρηστων δαπανών (ακόμη και με έκδοση διαταγής πληρωμής), θα προβλέπεται υποχρεωτικά η δημιουργία αποθεματικού, αλλά και η ασφάλιση της πολυκατοικίας.

Επιπλέον, για την είσπραξη των κοινοχρήστων όσων δεν τα καταβάλουν θα προβλέπονται σύντομές διαδικασίες. Παράλληλα, ξεμπλοκάρουν τα επισκευαστικά αναγκαία έργα ή ενεργειακές αναβαθμίσεις των κτιρίων που πρέπει να υλοποιηθούν και δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν λόγω έλλειψης απαρτίας καθώς θα προβλέπεται η μείωση του απαιτούμενου ποσοστού ψήφων για τη λήψη αποφάσεων, σε ζητήματα επισκευών, συντήρησης, ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων, κ.ά.