Μαρινάκης για την προστασία ανηλίκων στα social media: Όριο ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση - Στις πλατφόρμες η ευθύνη για την επαλήθευση
Τι ανέφερε
Ο Παύλος Μαρινάκης, κάνει λόγο για την ανάγκη δημιουργίας ενός πλαισίου προστασίας των ανηλίκων στα social media
O κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, σε άρθρο του, αναφέρεται στην ελληνική πρωτοβουλία για την προστασία των ανηλίκων στα social media, τονίζοντας ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται όριο ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση ανηλίκων στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η αντιμετώπιση των κινδύνων του ψηφιακού κόσμου δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στην επιβολή ηλικιακών ορίων, αλλά να συνοδευτεί από ουσιαστική εκπαίδευση των νέων ώστε να μπορούν να αξιολογούν την πληροφορία, να οργανώνουν τη σκέψη τους και να προστατεύονται από τη χειραγώγηση και την παραπληροφόρηση.
Ελληνική πρωτοβουλία για την προστασία των ανηλίκων
Ειδικότερα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, σε άρθρο του στο «Liberal», επισημαίνει ότι η ελληνική πρόταση για τη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης έχει ήδη εξασφαλίσει την πολιτική στήριξη 13 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια στιγμή υπογραμμίζει ότι την κύρια ευθύνη για την αξιόπιστη επαλήθευση της ηλικίας θα πρέπει να αναλαμβάνουν οι ίδιες οι ψηφιακές πλατφόρμες. Όπως , πρόκειται για ένα πρόβλημα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο, καθώς οι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες λειτουργούν πέρα από γεωγραφικά σύνορα.
Η πολύκροτη δικαστική διαμάχη με τη Meta στις ΗΠΑ
Η δικαστική διαμάχη με τη Meta στις ΗΠΑ, όπου 29 πολιτείες έχουν στραφεί κατά της Meta, κατηγορώντας την εταιρεία ότι σχεδίασε το Facebook και το Instagram με χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν τον εθισμό ανήλικων χρηστών, αναφέρεται από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο. Ο Παύλος Μαρινάκης, χρησιμοποιεί την υπόθεση ως παράδειγμα για να θέσει το ευρύτερο ζήτημα της ευθύνης των ψηφιακών πλατφορμών απέναντι στα παιδιά και στους εφήβους που χρησιμοποιούν καθημερινά τις υπηρεσίες τους.
Ένα πρώτο βήμα το ηλικιακό όριο
Ο Παύλος Μαρινάκης ξεκαθαρίζει ότι ένα ηλικιακό όριο, από μόνο του, δεν αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες της υπερβολικής χρήσης των ψηφιακών μέσων. Το βασικό ζήτημα, όπως σημειώνει, είναι η συνολικότερη σχέση των παιδιών με την οθόνη, την πληροφορία, τη γλώσσα και τη διαδικασία της μάθησης.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε μάλιστα, σε περιστατικό από σχολείο του Τέξας, όπου εκπαιδευτικός περιέγραφε τις δυσκολίες τελειόφοιτων μαθητών να ολοκληρώσουν ακόμη και μια σχετικά απλή γραπτή άσκηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δυσκολίες συγκέντρωσης και οργάνωσης της σκέψης δεν μπορούν να εξεταστούν ανεξάρτητα από ένα ψηφιακό περιβάλλον που διεκδικεί διαρκώς την προσοχή των παιδιών μέσα από σύντομα, αποσπασματικά και αλγοριθμικά επιλεγμένα ερεθίσματα.
Η επιστροφή στο βιβλίο και το παράδειγμα της Σουηδίας
Στο άρθρο του Παύλου Μαρινάκη γίνεται αναφορά στη Σουηδία, η οποία, έπειτα από χρόνια έντονης ψηφιοποίησης της εκπαίδευσης, έχει αρχίσει να δίνει εκ νέου μεγαλύτερη βαρύτητα στα έντυπα βιβλία και στο χαρτί. Η κατεύθυνση αυτή, σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, περιλαμβάνει περισσότερο χρόνο ανάγνωσης, μικρότερη έκθεση των μαθητών στις οθόνες και περιορισμό της χρήσης κινητών τηλεφώνων μέσα στα σχολεία. Για τον ίδιο, το παράδειγμα δείχνει ότι η τεχνολογία μπορεί να αποτελεί χρήσιμο εκπαιδευτικό εργαλείο, χωρίς όμως να υποκαθιστά βασικές δεξιότητες όπως η ανάγνωση, η γραφή και η συγκροτημένη σκέψη.
Στην ίδια λογική εντάσσει το πρόγραμμα «Καλλιεργώντας Κριτικούς Αναγνώστες», το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Το πρόγραμμα ξεκίνησε πιλοτικά και έχει στόχο να επεκταθεί σε ολόκληρη τη χώρα. Απευθύνεται σε μαθητές ηλικίας 12 έως 18 ετών και επικεντρώνεται στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, της ψηφιακής υπευθυνότητας και της ικανότητας αναγνώρισης ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών. «Ένα παιδί που δεν μπορεί να οργανώσει τη σκέψη του, δυσκολεύεται και να υπερασπιστεί την κρίση του», επισημαίνει ο κ. Μαρινάκης. Όπως αναφέρει, η συνεχής κατανάλωση γρήγορων και αποσπασματικών πληροφοριών αυξάνει την ευαλωτότητα των νέων απέναντι στη χειραγώγηση και τα fake news.
Η ανωνυμία του διαδικτύου και η πρόταση
Αναφερόμενος στην πρόταση που έχει καταθέσει για την ταυτοποίηση των χρηστών στο διαδίκτυο, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διευκρινίζει ότι μια τέτοια διαδικασία δεν θα πρέπει να περιορίζει την πολιτική κριτική, την αντιπαράθεση ή την ελευθερία της έκφρασης. Η βασική αρχή, όπως εξηγεί, είναι ότι η ανωνυμία στο διαδίκτυο δεν μπορεί να μετατρέπεται σε ατιμωρησία. Σε περιπτώσεις σοβαρών αδικημάτων και εφόσον τηρούνται οι προβλεπόμενες δικαστικές διαδικασίες, θεωρεί ότι θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα εντοπισμού του προσώπου που βρίσκεται πίσω από ένα ανώνυμο ή ψευδώνυμο προφίλ. Η πραγματική ταυτότητα του χρήστη δεν θα είναι ορατή στους υπόλοιπους χρήστες, αλλά θα μπορεί, σύμφωνα με την πρόταση, να αποκαλύπτεται μέσω ασφαλών θεσμικών μηχανισμών όταν υπάρχει σοβαρή παρανομία και σχετική δικαστική εντολή.
Δεν μπορεί η τεχνολογία να υποκαταστήσει τη σκέψη
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας και ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο, ωστόσο δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη σκέψη και την ουσιαστική μάθηση. «Το ζητούμενο δεν είναι να κρατήσουμε τα παιδιά μακριά από την ψηφιακή εποχή. Είναι να τα βοηθήσουμε να μπουν σε αυτήν με γερές βάσεις», αναφέρει. Όπως υπογραμμίζει, στόχος πρέπει να είναι τα παιδιά να μάθουν να διαβάζουν, να γράφουν, να αναζητούν την αλήθεια, να σκέφτονται και να αμφισβητούν. «Ένα παιδί που ξέρει να σκέφτεται, να διαβάζει και να γράφει, δεν είναι απλώς καλύτερα προστατευμένο στο διαδίκτυο. Είναι καλύτερα προετοιμασμένο για τη ζωή», καταλήγει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
En