Η ώρα των υπογραφών για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» έφτασε, καθώς αύριο Ελλάδα και Ισραήλ αναμένεται να επισφραγίσουν τη συμφωνία για τη δημιουργία του νέου πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και αντιβαλλιστικής προστασίας της χώρας. Το πρόγραμμα, συνολικού ύψους περίπου 3,1 δισ. ευρώ, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εξοπλιστικά εγχειρήματα των τελευταίων ετών και φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια ενιαία «ομπρέλα» προστασίας, συνδέοντας διαφορετικά μέσα και δυνατότητες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Διαβάστε: Υπογραφές για την "Ασπίδα του Αχιλλέα" - Τη Δευτέρα σφραγίζεται η συμφωνία Ελλάδας με Ισραήλ για τα οπλικά συστήματα του αντιαεροπορικού "Θόλου" της χώρας μας

Οι συμφωνίες αναμένεται να υπογραφούν μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της αρμόδιας Διεύθυνσης Αμυντικής Συνεργασίας του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας (SIBAT), με τη συμμετοχή φορέων και εταιρειών της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είχε λάβει το «πράσινο φως» από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας στις 23 Ιουλίου 2026 και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της αμυντικής συνεργασίας Αθήνας και Τελ Αβίβ.


Πώς θα λειτουργεί η "Ασπίδα του Αχιλλέα"

Ο σχεδιασμός δεν αφορά την απόκτηση ενός και μόνο οπλικού συστήματος. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα ενιαίο δίκτυο στο οποίο θα ενσωματωθούν τόσο υφιστάμενα μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων, μεταξύ των οποίων τα Patriot και μη επανδρωμένα συστήματα, όσο και νέες ισραηλινές δυνατότητες διαφορετικού βεληνεκούς.

Η προστασία θα αναπτύσσεται σε πέντε διαφορετικά επίπεδα, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται σε πολλαπλές απειλές, από αεροσκάφη και πυραύλους μέχρι drones, αλλά και απειλές που προέρχονται από τη θάλασσα.

Καθοριστική θέση στη νέα αρχιτεκτονική θα έχει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Μέσω του λογισμικού του συστήματος θα συλλέγονται και θα συνδυάζονται πληροφορίες από διαφορετικούς αισθητήρες, προκειμένου οι πιθανές απειλές να αναγνωρίζονται, να αξιολογούνται και να ιεραρχούνται σε πραγματικό χρόνο. Στη συνέχεια, θα προτείνεται το καταλληλότερο διαθέσιμο μέσο για την αντιμετώπισή τους.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει χαρακτηρίσει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως ένα «ολιστικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου», μέσα στο οποίο θα ενσωματωθούν παλαιότερες και νέες αμυντικές δυνατότητες.


Το χρονοδιάγραμμα των 35 μηνών

Με βάση τον σχεδιασμό, η ολοκλήρωση του νέου αμυντικού θόλου τοποθετείται σε ορίζοντα 35 μηνών, ενώ σημαντικό μερίδιο του προγράμματος προβλέπεται να περάσει και στην ελληνική αμυντική βιομηχανία, με τη συμμετοχή της να υπολογίζεται σε περίπου 700 εκατ. ευρώ. Η φιλοσοφία του συστήματος βασίζεται στη συνεχή ροή και επεξεργασία πληροφοριών. Όπως έχει περιγράψει ο Νίκος Δένδιας, ο θόλος θα λαμβάνει εικόνα από το σύνολο των διαθέσιμων αισθητήρων, ακόμη και από μέσα που βρίσκονται στο πεδίο, και θα μετατρέπει τα δεδομένα αυτά σε επιχειρησιακή πληροφορία.

Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η μετάβαση από τη λειτουργία διαφορετικών οπλικών συστημάτων ως σχετικά αυτόνομων μονάδων σε ένα ψηφιακά διασυνδεδεμένο περιβάλλον, όπου η πληροφορία θα μπορεί να διακινείται και να αξιοποιείται άμεσα.

Στην ευρύτερη αυτή αρχιτεκτονική εντάσσονται δυνατότητες από διαφορετικούς κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων, από τα μαχητικά αεροσκάφη έως τις νέες φρεγάτες και τα υποβρύχια. Τα Rafale και τα F-35, παράλληλα, διατηρούν τον ευρύτερο αποτρεπτικό τους ρόλο και τη δυνατότητα εκτέλεσης αποστολών πέρα από το στενό πλαίσιο της αεράμυνας.


Γιατί ονομάστηκε "Ασπίδα του Αχιλλέα"

Η ονομασία του προγράμματος παραπέμπει στην ασπίδα του Αχιλλέα της ομηρικής «Ιλιάδας» και επιλέχθηκε για να συμβολίσει τη δημιουργία μιας πολυεπίπεδης προστατευτικής «ομπρέλας» για την ελληνική επικράτεια.

Η νέα δομή αποσκοπεί ουσιαστικά στη συγκέντρωση διαφορετικών αμυντικών δυνατοτήτων κάτω από μία κοινή ψηφιακή αρχιτεκτονική, ώστε η αντίδραση σε μία απειλή να είναι ταχύτερη και περισσότερο συντονισμένη.


Στο "μικροσκόπιο" της Άγκυρας

Την εξέλιξη του ελληνικού αμυντικού σχεδιασμού παρακολουθεί στενά και η Τουρκία, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αξιοποίηση ισραηλινής τεχνολογίας και την περαιτέρω εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.

Στην Άγκυρα προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό το ενδεχόμενο ανάπτυξης νέων αμυντικών δυνατοτήτων στα ελληνικά νησιά, υπό το πρίσμα των πάγιων τουρκικών θέσεων περί αποστρατιωτικοποίησης, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται και η ενίσχυση του άξονα συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.

Η εξέλιξη έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία Αθήνα και Άγκυρα διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, χωρίς ωστόσο να έχουν εξαλειφθεί οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών. Η ελληνική κυβέρνηση διαμηνύει ότι παραμένει προσηλωμένη στην πολιτική των «ήρεμων νερών», ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι η αποκλιμάκωση δεν συνεπάγεται παραίτηση από την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.

Με την αυριανή υπογραφή, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περνά πλέον από τον σχεδιασμό στην επόμενη φάση υλοποίησης, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου και ψηφιακά διασυνδεδεμένου πλέγματος άμυνας απέναντι στις σύγχρονες απειλές.