Τέλος εποχής για τον επαγγελματία πολιτικό ή όχι;
Άρθρο γνώμης
Ερώτημα αποτελεί αν το μοντέλο του πολιτικού που γνωρίσαμε τις προηγούμενες δεκαετίες εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις μιας κοινωνίας που αλλάζει
Βαθιά ριζωμένη στην κοινωνία μας είναι η άποψη πως ο χρόνος γιατρεύει τις πληγές, πως με τον καιρό γινόμαστε καλύτεροι, πως εξελισσόμαστε. Συμβαίνει, άραγε, το ίδιο και στην περίπτωση της πολιτικής στην Ελλάδα; Τι συμβαίνει σε σχέση με τους βασικούς πρωταγωνιστές του πολιτικού προσκηνίου; Γίνονται καλύτεροι οι πολιτικοί του τόπου μας; Είναι ποιοτικότερη η πολιτική που ασκούν; Μπαίνουν στον στίβο της πολιτικής με περισσότερα εφόδια και πιο έτοιμοι σε σχέση με το παρελθόν;
Συνηθίζουμε να λέμε πως το πέρασμα του χρόνου παίρνει μαζί του πολλές από εκείνες τις τοξικές καταστάσεις και τις προβληματικές πτυχές του παρελθόντος, προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για ευημερία και πρόοδο. Είναι, όμως, η πολιτική ένας από εκείνους τους χώρους όπου ο χρόνος λειτουργεί πράγματι λυτρωτικά; Ή μήπως υπάρχουν ορισμένες νοοτροπίες, πρακτικές και αντιλήψεις που αποδεικνύονται πολύ πιο ανθεκτικές στον χρόνο;
Και αν ισχύει το δεύτερο, τότε ίσως αξίζει να σταθούμε λίγο περισσότερο στους ανθρώπους που επιλέγουν να υπηρετήσουν την πολιτική. Στις διαδρομές τους, στις εμπειρίες που κουβαλούν, στα εφόδια με τα οποία εισέρχονται στον πολιτικό στίβο, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται την ίδια την πολιτική. Γιατί δεν είναι όλοι οι πολιτικοί ίδιοι. Όπως δεν είναι ίδιες και οι αφετηρίες τους. Υπάρχουν εκείνοι που έρχονται στην πολιτική έχοντας προηγουμένως διανύσει μια μακρά επαγγελματική διαδρομή σε άλλους χώρους. Υπάρχουν, όμως, και εκείνοι για τους οποίους η πολιτική υπήρξε από πολύ νωρίς η βασική επαγγελματική επιλογή και σταδιακά εξελίχθηκε σε μια διαδρομή ζωής.
Κάπου εδώ εμφανίζεται και η έννοια του «επαγγελματία πολιτικού». Ενός ανθρώπου που γνωρίζει τους μηχανισμούς της πολιτικής, έχει μάθει να κινείται μέσα σε αυτούς, έχει αποκτήσει εμπειρία και διασυνδέσεις και έχει αφιερώσει σημαντικό μέρος της ζωής του στην πολιτική. Είναι αυτό απαραίτητα κακό; Ή μήπως η πολιτική, όπως κάθε σύνθετος χώρος, χρειάζεται ανθρώπους που γνωρίζουν καλά το αντικείμενό τους, έχουν εμπειρία και μπορούν να διαχειριστούν τις απαιτήσεις της; Από την άλλη πλευρά, μήπως η πολύχρονη παραμονή στην πολιτική δημιουργεί απόσταση από την κοινωνία; Μήπως η πολιτική διαδρομή, όταν γίνεται αποκλειστική επαγγελματική διαδρομή, περιορίζει την επαφή με την πραγματική ζωή και τις ανάγκες της;
Και τελικά, τι αναζητά σήμερα ο πολίτης; Τον έμπειρο πολιτικό που γνωρίζει πώς λειτουργεί το σύστημα ή τον άνθρωπο που έρχεται από την κοινωνία, έχοντας πρώτα δοκιμαστεί σε έναν διαφορετικό επαγγελματικό και κοινωνικό στίβο; Ίσως η απάντηση να μην είναι τόσο απλή. Ίσως, μάλιστα, το ερώτημα να μην είναι αν ο επαγγελματίας πολιτικός είναι «καλός» ή «κακός». Αλλά αν το μοντέλο του πολιτικού που γνωρίσαμε τις προηγούμενες δεκαετίες εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις μιας κοινωνίας που αλλάζει.
Και αυτό είναι ένα ερώτημα που, πραγματικά, αξίζει να τεθεί.
Συνηθίζουμε να λέμε πως το πέρασμα του χρόνου παίρνει μαζί του πολλές από εκείνες τις τοξικές καταστάσεις και τις προβληματικές πτυχές του παρελθόντος, προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για ευημερία και πρόοδο. Είναι, όμως, η πολιτική ένας από εκείνους τους χώρους όπου ο χρόνος λειτουργεί πράγματι λυτρωτικά; Ή μήπως υπάρχουν ορισμένες νοοτροπίες, πρακτικές και αντιλήψεις που αποδεικνύονται πολύ πιο ανθεκτικές στον χρόνο;
Και αν ισχύει το δεύτερο, τότε ίσως αξίζει να σταθούμε λίγο περισσότερο στους ανθρώπους που επιλέγουν να υπηρετήσουν την πολιτική. Στις διαδρομές τους, στις εμπειρίες που κουβαλούν, στα εφόδια με τα οποία εισέρχονται στον πολιτικό στίβο, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται την ίδια την πολιτική. Γιατί δεν είναι όλοι οι πολιτικοί ίδιοι. Όπως δεν είναι ίδιες και οι αφετηρίες τους. Υπάρχουν εκείνοι που έρχονται στην πολιτική έχοντας προηγουμένως διανύσει μια μακρά επαγγελματική διαδρομή σε άλλους χώρους. Υπάρχουν, όμως, και εκείνοι για τους οποίους η πολιτική υπήρξε από πολύ νωρίς η βασική επαγγελματική επιλογή και σταδιακά εξελίχθηκε σε μια διαδρομή ζωής.
Κάπου εδώ εμφανίζεται και η έννοια του «επαγγελματία πολιτικού». Ενός ανθρώπου που γνωρίζει τους μηχανισμούς της πολιτικής, έχει μάθει να κινείται μέσα σε αυτούς, έχει αποκτήσει εμπειρία και διασυνδέσεις και έχει αφιερώσει σημαντικό μέρος της ζωής του στην πολιτική. Είναι αυτό απαραίτητα κακό; Ή μήπως η πολιτική, όπως κάθε σύνθετος χώρος, χρειάζεται ανθρώπους που γνωρίζουν καλά το αντικείμενό τους, έχουν εμπειρία και μπορούν να διαχειριστούν τις απαιτήσεις της; Από την άλλη πλευρά, μήπως η πολύχρονη παραμονή στην πολιτική δημιουργεί απόσταση από την κοινωνία; Μήπως η πολιτική διαδρομή, όταν γίνεται αποκλειστική επαγγελματική διαδρομή, περιορίζει την επαφή με την πραγματική ζωή και τις ανάγκες της;
Και τελικά, τι αναζητά σήμερα ο πολίτης; Τον έμπειρο πολιτικό που γνωρίζει πώς λειτουργεί το σύστημα ή τον άνθρωπο που έρχεται από την κοινωνία, έχοντας πρώτα δοκιμαστεί σε έναν διαφορετικό επαγγελματικό και κοινωνικό στίβο; Ίσως η απάντηση να μην είναι τόσο απλή. Ίσως, μάλιστα, το ερώτημα να μην είναι αν ο επαγγελματίας πολιτικός είναι «καλός» ή «κακός». Αλλά αν το μοντέλο του πολιτικού που γνωρίσαμε τις προηγούμενες δεκαετίες εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις μιας κοινωνίας που αλλάζει.
Και αυτό είναι ένα ερώτημα που, πραγματικά, αξίζει να τεθεί.
En