Στην απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου από την έδρα του ΟΗΕ, όπου η Ελλάδα ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, προχώρησαν πέντε χώρες και η Ευρωπαϊκή Ένωση, δια του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη. Ο Έλληνας ΥΠΕΞ προχώρησε σε δήλωση εξ ονόματος των Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ελλάδας, σημειώνοντας πως: «Η πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το ψευδεπίγραφο "Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο" του 2019 εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα». Παράλληλα, πρόσθεσε πως «Το εν λόγω μνημόνιο παραμένει άκυρο και ανυπόστατο».

Διαβάστε: "Ματ" με τέσσερις κινήσεις εναντίον του τουρκολιβυκού μνημονίου ετοιμάζει η Αθήνα: Στο επίκεντρο οι έρευνες της Chevron, η επέκταση των χωρικών υδάτων και ο "πόλεμος" των καλωδίων

OHE: Η εκφώνηση της δήλωσης από τον Γιώργο Γεραπετρίτη

Ειδικότερα, πλαισιωμένος από τους εκπροσώπους της Κύπρου, της ΕΕ, της Αιγύπτου, του Μπαχρέιν, ο Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε: «Προβαίνω στην παρούσα δήλωση εξ ονόματος των Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και της χώρας μου, της Ελλάδας. Η πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το ψευδεπίγραφο "Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο" του 2019 εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα.

Αναδεικνύει, επίσης, μια ευρύτερη πρόκληση για τη διεθνή έννομη τάξη: την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες δεν υπονομεύουν τους καθιερωμένους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου ούτε θίγουν τα δικαιώματα τρίτων κρατών. Το Διεθνές Δίκαιο και, ιδίως, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), καθώς και το εθιμικό διεθνές δίκαιο αποτελούν το νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

Οι κανόνες αυτοί είναι θεμελιώδους σημασίας για τη διασφάλιση της προβλεψιμότητας, της ασφάλειας δικαίου και των ειρηνικών σχέσεων μεταξύ των κρατών. Η αποδοχή διμερών συμφωνιών που παραβλέπουν τους εφαρμοστέους κανόνες και τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, υπονομεύοντας τη διεθνή έννομη τάξη και τις αρχές στις οποίες εδράζεται η ειρηνική επίλυση των διαφορών. Το ψευδεπίγραφο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο αντίκειται στις θεμελιώδεις αυτές αρχές.

Παραγνωρίζει τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων παράκτιων κρατών επί θαλάσσιων ζωνών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των νησιών σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η επακόλουθη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει αυτή τη νομική πραγματικότητα.

Το εν λόγω μνημόνιο παραμένει άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε να παραγάγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη. Παραμένουμε προσηλωμένοι στην επανένωση των θεσμών της Λιβύης και στην προοπτική μιας ενωμένης και ευημερούσας Λιβύης. Μια σταθερή Λιβύη, που συμμετέχει ενεργά στην περιφερειακή συνεργασία, είναι απαραίτητη για την ειρήνη και την ασφάλεια σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Η πολιτική μετάβαση της Λιβύης και οι σχέσεις της με τις γειτονικές χώρες πρέπει να διέπονται από τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας. Ως κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών, έχουμε υποστηρίξει με συνέπεια την ειρηνική επίλυση των διαφορών μέσω του διαλόγου και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Στο πνεύμα αυτό, η Ελλάδα έχει διεξαγάγει διμερείς συνομιλίες με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, με καλή πίστη και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, και εκφράζει την ετοιμότητά της να συνεχίσει τις προσπάθειες αυτές. Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την περιφερειακή σταθερότητα και τη διατήρηση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες».

Γκουτέρες: "Οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου είναι απαράδεκτες"

Νωρίτερα από το Κάιρο ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, χαρακτήρισε απαράδεκτες τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου: «η θέση μας είναι πολύ σαφής: οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου είναι απαράδεκτες. Και όσον αφορά την κατάσταση στη θάλασσα, υπάρχει η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Οτιδήποτε δεν είναι συμβατό με τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας δεν πρέπει να τυγχάνει σεβασμού ούτε να γίνεται αποδεκτό. Και όσον αφορά οποιεσδήποτε άλλες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, υπήρξαμε ανέκαθεν πολύ σαφείς: πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η ισχύς του δικαίου υπερισχύει του δικαίου της ισχύος – και αυτό ισχύει για όλες τις καταστάσεις που αναφέρατε» δήλωσε χαρακτηριστικά.