"Χίλιες λέξεις για μια φωτογραφία": Το νέο βιβλίο -έκπληξη του Αντώνη Πρέκα

Όπως σημειώνει ο ίδιος ο συγγραφέας στο οπισθόφυλλο της έκδοσης, πρόκειται για σαράντα (συν μία) στιγμές, σαράντα (συν μία) ιστορίες και ισάριθμες διαδρομές στον χρόνο. Σε αυτή τη διαδρομή, κάθε φωτογραφία γίνεται η αφετηρία για ακριβώς χίλιες λέξεις — όσες λέγεται πως αξίζει μία μόνο εικόνα. Πρόκειται για σαράντα (συν μία) αφηγήσεις που συνομιλούν μεταξύ τους και επιχειρούν να φωτίσουν όλα όσα μένουν έξω από το κάδρο: τα πριν και τα μετά, τη δημιουργία και τη φθορά, την προδοσία και τη μοίρα, το κέρδος και την απώλεια, τα όχι και τα ναι, καθώς και τις μικρές ή μεγάλες αποφάσεις που αλλάζουν ζωές. Όσα, δηλαδή, αναλαμβάνει η ανθρώπινη και όχι αλάθητη μνήμη.

Μακριά από εύκολες κρίσεις και βεβαιότητες, οι αφηγήσεις αυτές δεν υιοθετούν την έννοια της «σωστής πλευράς» της Ιστορίας, αλλά αναζητούν τις μεταβλητές που υφαίνουν την ιστορία της εκάστοτε Ύπαρξης.

Από τον Καβάφη και τον Σολωμό μέχρι τον Βέγγο και την Καρέζη

Στο πλαίσιο αυτό, προσωπικότητες όπως ο Κ.Π. Καβάφης, ο Διονύσιος Σολωμός, ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Άγγελος Σικελιανός, ο Γιώργος Σεφέρης, ο Οδυσσέας Ελύτης, η Μελίνα Μερκούρη, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Θανάσης Βέγγος, ο Ντίνος Ηλιόπουλος, η Τζένη Καρέζη, ο Ανδρέας Μπάρκουλης, η Έλενα Ναθαναήλ, ο Βασίλης Αυλωνίτης, η Σαπφώ Νοταρά και πολλοί ακόμη επιστρέφουν όχι ως πρόσωπα της συλλογικής μνήμης ή ως αγάλματα φιλοτεχνημένα σε εγκυκλοπαίδειες, αλλά ως άνθρωποι πέρα από τον μύθο και τα στερεότυπά τους.

Οι σαράντα «συ-στάσεις» του βιβλίου δεν διεκδικούν την τελευταία λέξη για κανέναν. Αντίθετα, προσκαλούν τον αναγνώστη να κοιτάξει ξανά αυτά τα γνώριμα πρόσωπα, να αμφισβητήσει αξιώματα και να ανακαλύψει πως πίσω από κάθε στιγμιότυπο υπάρχει μια ζωή που συνεχίζει να συνομιλεί με τη δική μας. Γιατί μια φωτογραφία μπορεί να παγώνει μια στιγμή, αλλά δεν μπορεί να φυλακίσει τον χρόνο· είναι ένα ίχνος, μια σιωπηλή μαρτυρία που τον κρατά αέναο.

Τα πρόσωπα και τα περιεχόμενα του βιβλίου

Η διαδρομή του βιβλίου ξεδιπλώνεται μέσα από ξεχωριστές ιστορίες, ξεκινώντας από τον Κ.Π. Καβάφη και τη στιγμή που «έκανε μια μαύρη τελεία και ύστερα πέθανε», για να περάσει στον Διονύσιο Σολωμό, τον ύποπτο καμαριέρη, το νόθο παιδί, αλλά και την «ερωμένη των Ελγινείων» με τον φιλήδονο Σουλτάνο. Ακολουθούν οι παράλληλες πορείες του Καζαντζάκη και του Σικελιανού, η βαθιά σχέση του Μάνου Χατζιδάκη με τη Μελίνα Μερκούρη, η Σοφία Βέμπο με τον Μίμη Τραϊφόρο, καθώς και η υπόσχεση της Σπεράντζας Βρανά στον Κώστα Βούτσα.

Η αφήγηση εστιάζει επίσης στη δραματική πορεία του Κώστα Καρυωτάκη και τη συνάντησή του με τη Μαρία Πολυδούρη, στην ελπίδα της Κατερίνας Γώγου και της Μυρτώς Τάσιου, αλλά και στην Ελένη Παπαδάκη ως θύμα φθόνου. Παράλληλα, ζωντανεύουν άγνωστα στιγμιότυπα από τη ζωή του Μίμη Φωτόπουλου, του Γιάννη Σπαρίδη στη Σπιναλόγκα, τις περιπέτειες και τις απαγωγές του Βασίλη Αυλωνίτη, τον Μάνο Κατράκη, καθώς και τη συνάντηση του Νίκου Γκάτσου με τον Σωτήρη Μουστάκα.

Ανάμεσα στα πρόσωπα συναντάμε ακόμα τον Αρτέμη Μάτσα, τον Γιώργο Σεφέρη, τον Οδυσσέα Ελύτη, τη Σαπφώ Νοταρά, τη Γκίζελα Ντάλη, το ζευγάρι Σπύρου Καλογήρου και Ευαγγελίας Σαμιωτάκη, τον Λαυρέντη Διανέλλο με τη Φρόσω Κοκόλα, τον Θανάση Βέγγο, την Έλενα Ναθαναήλ, αλλά και την ένταση ανάμεσα στον Τόλη Βοσκόπουλο και τη Μαρινέλλα.

Τέλος, η πινακοθήκη συμπληρώνεται με ιστορίες για τον Θάνο Μικρούτσικο, τον Γιάννη Δαλιανίδη, τη Μάρθα Καραγιάννη, τον Ντίνο Ηλιόπουλο, το δίδυμο Ανδρέα Μπάρκουλη και Τζένης Καρέζη, την Ειρήνη Παππά, τον Διονύση Παπαγιαννόπουλο, τη Ζωζώ Νταλμάς, τον Γιάννη Παπαϊωάννου, τον Νίκο Γούναρη, τον Μίμη Πλέσσα, τον Μάριο Τόκα, ενώ το βιβλίο ολοκληρώνεται με ένα ειδικό κεφάλαιο για την πρεμιέρα της ελληνικής τηλεόρασης.