Aυτή την περίοδο στην Ευρώπη επιταχύνεται ένα φαινόμενο με το οποίο λίγοι ασχολούνται, κάποιοι κάνουν ότι δεν το βλέπουν και ορισμένοι το σχολιάζουν, αλλά σκόπιμα ή από άγνοια το αποδίδουν σε λάθος παράγοντες. Ο κλονισμός κυβερνήσεων σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες έχει εξελιχθεί σε μοτίβο και αφορά κυρίως αριστερές, σοσιαλιστικές, ακροφιλελεύθερες και μεταξύ τους συνεργασίες. Το αίτιο κατά κανόνα αναζητείται στην οικονομική κακουχία, το οποίο είναι εν μέρει αληθές. Ισχύει σε διαφορετικό βαθμό στην κάθε χώρα και συντελεί σημαντικά στην πολιτική πίεση, αλλά δεν είναι πάντα αναγκαία συνθήκη.

Αυτό το οποίο πολιτικοί, δημοσιογράφοι δημοσιολογούντες προσπερνούν ή υποτιμούν, είτε εσκεμμένα είτε επειδή αδυνατούν να το αντιληφθούν, είναι ένα πλέγμα θεμάτων με κοινό παρονομαστή, το οποίο υπερβαίνει την οικονομική δυσπραγία, γιατί είναι υπαρξιακό: το Μεταναστευτικό σε συνδυασμό με την εθνική αποδόμηση και όλες οι προεκτάσεις τους. Η ασφάλεια η οποία έχει καταρρεύσει, η βίαιη δημογραφική αλλαγή, η ισλαμική πολιτισμική εισβολή, τα ακραία εγκλήματα μίσους από λαθρομετανάστες κατά γηγενών -βιασμοί, κακοποιήσεις, δολοφονίες, μαζικές τρομοκρατικές επιθέσεις- είναι αυτά τα οποία έχουν οδηγήσει τις ευρωπαϊκές κοινωνίες σε φάση σταδιακής και κλιμακούμενης έκρηξης.

Το οικονομικό ζήτημα προφανώς παίζει ρόλο, αλλά όποιος παρακολουθεί τις τάσεις πανευρωπαϊκά αντιλαμβάνεται τις διάφορες παραμέτρους και τη συνολική μεγάλη εικόνα που είναι πιο σύνθετη από τα συνήθη αναμασήματα. Ποια είναι τα πραγματικά αίτια, ποιοι είναι οι καταλύτες, τι λειτουργεί ως ενισχυτικό του καυσίμου της αντίδρασης και πώς λειτουργούν οι πυροκροτητές. Οι πλατφόρμες στο διαδίκτυο όπως το X, όπου καταγράφονται αφιλτράριστα τα προμηνύματα, δείχνουν τις τάσεις. Απλώς οι ευρωπαϊκές ψευδοελίτ έχουν επιλέξει να αυτονομηθούν από τις κοινωνίες και να αποκοπούν από την πραγματικότητα. Και ακόμα χειρότερα, να επιβάλουν στις κοινωνίες τη δική τους πραγματικότητα, η οποία υπάρχει μόνο στο μυαλό τους. Κλασική συνταγή ανατροπής. Και επειδή κατανόησαν ότι δεν μπορούν να αλλάξουν την αντίληψη των κοινωνιών, επιχειρούν να αλλάξουν τις ίδιες τις κοινωνίες, αντικαθιστώντας τες με λαθρομετανάστες. Χαρακτηρίζουν όσους αντιδρούν στην ακρότητα «ακραίους» και νομίζουν ότι έτσι περιθωριοποιούν το κύμα. Αλλά το κύμα δεν περιθωριοποιείται. Παρασύρει και πνίγει.

Η πολιτική κρίση που διαχέεται στην Ευρώπη δεν είναι συγκυρία. Είναι αποτέλεσμα. Μεταναστευτικό, κόστος ενέργειας, επίθεση στο αξιακό πλαίσιο και την εθνική ταυτότητα, εγκληματικότητα, οριακή διαβίωση, στεγαστική κρίση, φτωχοποίηση της μεσαίας τάξης, απώλεια εθνικού ελέγχου, διαφθορά. Όλα αυτά είναι απόρροια πολιτικών επιλογών. Αντί να διορθώσουν τις πολιτικές, βαπτίζουν την αγανάκτηση «λαϊκισμό». Μέχρι που ο «λαϊκισμός» γίνεται κάλπη. Η δε κάλπη είναι το καλό σενάριο, διότι η απόγνωση είναι σύμβουλος που μπορεί να οδηγήσει οπουδήποτε.

Η άνοδος της εθνικής αντίδρασης πανευρωπαϊκά δεν είναι αιτία της κρίσης. Είναι συνέπειά της. Τελικά όμως μπορεί να αποδειχθεί ευλογία για την κανονική Ευρώπη. Η ύβρις της σκέψης ότι μπορούν να αλλάξουν τον πληθυσμό, διότι δεν ευθυγραμμίζεται με την ατζέντα, θα οδηγήσει στην αλλαγή των εμπνευστών της. Ιστορικά συμβαίνει και οδηγεί σε μετάβαση. Όχι ομαλή.

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή