Ιράν: Οι ΗΠΑ πιστεύουν ότι διαπραγματεύονται με τον βασικό εκπρόσωπο της Τεχεράνης. Είναι όμως πράγματι έτσι;
The Times
Οι αναλυτές που παρακολουθούν το Ιράν εκτιμούν ότι η εστίαση στον Γκαλιμπάφ αντανακλά μια παρερμηνεία του ιρανικού συστήματος εξουσίας και έναν ευσεβή πόθο ότι θα μπορούσε να αναδειχθεί μια προσωπικότητα σαν τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ
Λίγες ώρες αφότου αποβιβάστηκε από την πτήση επιστροφής από τις διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ, ο λογαριασμός του Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ στο X ανάρτησε ένα από τα ολοένα και αυξανόμενα αγγλόφωνα μηνύματά του, απευθυνόμενο με αιχμηρό ύφος στους Αμερικανούς.
«Απολαύστε τις τρέχουσες τιμές στις αντλίες», έγραψε ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν πάνω από έναν χάρτη που έδειχνε τις τιμές στα πρατήρια καυσίμων κοντά στον Λευκό Οίκο. «Με τον λεγόμενο "αποκλεισμό", σύντομα θα νοσταλγείτε τη βενζίνη των 4-5 δολαρίων».
Ο Πρόεδρος Τραμπ έστειλε την ομάδα του με μεγάλες προσδοκίες να συνάψει συμφωνίες με τον Γκαλιμπάφ, τον υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, τον οποίο είχε προσεγγίσει το Πακιστάν με την ελπίδα να μεσολαβήσει για την ειρήνη.
Παρότι δεν υπήρξε άμεση αμερικανοϊρανική επαφή πριν από τις συνομιλίες, ο Τραμπ υποστήριξε ότι «συναλλάσσεται με τον πιο σεβαστό άνθρωπο» στο Ιράν, μια προφανή αναφορά στον Γκαλιμπάφ. Ένας αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε ότι ο Γκαλιμπάφ ήταν «μια πολύ πιθανή επιλογή» για να ηγηθεί του Ιράν. Ο Αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, ο οποίος ηγήθηκε της αμερικανικής αντιπροσωπείας, πήγε ένα βήμα πιο πέρα. Είπε ότι πίστευε πως βρισκόταν στο ίδιο τραπέζι με τον άνθρωπο που «ουσιαστικά κυβερνά το Ιράν», στο πλαίσιο του «πολύ λιγότερο ριζοσπαστικού και πιο λογικού καθεστώτος» που, όπως υποστήριξε ο Τραμπ, είχε αναλάβει την εξουσία μετά τη δολοφονία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Ο Τραμπ λέει ότι οι εκπρόσωποί του επιστρέφουν στο Ισλαμαμπάντ, αλλά ποιες είναι οι πιθανότητες να λάβει χώρα μια σημαντική εξέλιξη; Είναι ο Γκαλιμπάφ το λογικό και διακεκριμένο πρόσωπο που πιστεύει η κυβέρνηση ότι είναι; Έχει πράγματι τον έλεγχο;
Οι αναλυτές που παρακολουθούν το Ιράν εκτιμούν ότι η εστίαση στον Γκαλιμπάφ αντανακλά μια παρερμηνεία του ιρανικού συστήματος εξουσίας και έναν ευσεβή πόθο ότι θα μπορούσε να αναδειχθεί μια προσωπικότητα σαν τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ, η οποία αποτέλεσε μαριονέτα των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα μετά τον Μαδούρο.
«Δεν καταλαβαίνουν το Ιράν», είπε ο Ντάνι Τσιτρινόβιτς, πρώην επικεφαλής του ιρανικού τομέα της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών και νυν συνεργάτης του think tank Atlantic Council. «Νομίζουν ότι μπορεί να τους δώσει κάτι που δεν μπορεί. Είναι ένας πολύ σημαντικός άνθρωπος, αλλά δεν είναι ο τελικός υπεύθυνος για τη λήψη των αποφάσεων».
Η εξουσία βρίσκεται στα χέρια του ανώτατου ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, η κατάσταση υγείας του οποίου είναι άγνωστη, αλλά και στην ηγεσία του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και σε αξιωματούχους ασφαλείας που συνδέονται με το γραφείο του Χαμενεΐ, ανέφερε. Ακόμα, αντίθετα με την εικόνα ενός «λιγότερο ριζοσπαστικού και πιο λογικού καθεστώτος», ο πόλεμος που ξεκίνησε με τη δολοφονία του πρεσβύτερου Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου έχει οδηγήσει σε ριζοσπαστικές αντικαταστάσεις, με ελάχιστη διάθεση για αλλαγές. «Ο πόλεμος άλλαξε το καθεστώς, και όχι προς το καλύτερο», είπε ο Τσιτρινόβιτς. «Δημιουργήσαμε μια πραγματικότητα που είναι χειρότερη από αυτήν που αντιμετώπιζαν πριν οι Ιρανοί».
Ο Γκαλιμπάφ, 64 ετών, βρίσκεται στο επίκεντρο του νέου καθεστώτος, όπως ακριβώς ήταν ενταγμένος και στο προηγούμενο. Πρώην διοικητής του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και νυν πρόεδρος του Κοινοβουλίου, αποτέλεσε φυσική επιλογή για τον αρχηγό του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ (τον «αγαπημένο στρατάρχη» του Τραμπ) προκειμένου να τον προσεγγίσει σε προσπάθειες διαμεσολάβησης για την κρίση.
Ένας από τους πιο υψηλόβαθμους αξιωματούχους που γλίτωσαν τη δολοφονία, έχαιρε της εμπιστοσύνης του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη και διατηρούσε στενές σχέσεις με τον νέο, με τον οποίο κατέπνιξε μαζικές διαδηλώσεις το 2009. Ο Γκαλιμπάφ, ο οποίος είναι συγγενής του Χαμενεΐ, άσκησε επί χρόνια πιέσεις ώστε να αναδειχθεί εκείνος στην ηγεσία, παρά την αντίληψη ότι δεν διέθετε τα απαραίτητα θρησκευτικά προσόντα.
Η πορεία του προς την καρδιά του συστήματος ασφαλείας στο Ιράν ξεκίνησε σε ηλικία 18 ετών, όταν εντάχθηκε στο Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης για να λάβει μέρος στον πόλεμο κατά του Ιράκ (1980-1988). Στη συνέχεια έγινε επικεφαλής της αεροπορίας του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και αργότερα εκπαιδεύτηκε ως πιλότος πολιτικής αεροπορίας στη Γαλλία. Υπηρέτησε ως αρχηγός της αστυνομίας, επιβλέποντας καταστολές φοιτητικών διαδηλώσεων και εσωτερικών συγκρούσεων.
Ως δήμαρχος της Τεχεράνης απέκτησε τη φήμη του πραγματιστή, καθώς προώθησε την κατασκευή γεφυρών και δρόμων και τοποθέτησε διαφημιστικές πινακίδες που απεικόνιζαν διάσημα έργα τέχνης, συμπεριλαμβανομένων και δυτικών έργων. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, ωστόσο, κατηγορήθηκε για διαφθορά, μεταξύ άλλων για τις δαπάνες της οικογένειάς του στο εξωτερικό. Προσπάθησε αρκετές φορές να εκλεγεί Πρόεδρος, χωρίς επιτυχία.
Ο Γκαλιμπάφ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση της πολεμικής προσπάθειας κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης με το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο και πλέον θεωρείται ο πιο υψηλόβαθμος πολιτικός αξιωματούχος στον κύκλο λήψης αποφάσεων. Παρότι ο Χαμενεΐ παραμένει στην ανώτατη θέση εξουσίας, η κατάσταση της υγείας του και οι κίνδυνοι ασφαλείας από τη διατήρηση της επαφής μαζί του έχουν καταστήσει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων πιο αδιαφανή από ποτέ.
«Φαίνεται ότι ο Γκαλιμπάφ ενεργεί ως ένα είδος συντονιστή, σίγουρα όχι ως κορυφαίος υπεύθυνος λήψης αποφάσεων ... εν μέρει λόγω των ισχυρών δεσμών του με το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης», δήλωσε ο Ραζ Τσιμτ, από το πρόγραμμα για το Ιράν και τον Σιιτικό Άξονα στο Institute for National Security Studies (Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας). «[Πιστεύω ότι] οι αποφάσεις λαμβάνονται μέσω μιας διαδικασίας επίτευξης συναίνεσης [και], τελικά, αυτές οι αποφάσεις υποβάλλονται στον Μοτζταμπά για έγκριση».
Ο Γκαλιμπάφ θεωρείται ότι επιλέχθηκε για να ηγηθεί της 80μελούς διαπραγματευτικής ομάδας ως κοινώς αποδεκτώς υποψήφιος, εγκεκριμένος από το σύστημα ασφαλείας και τον ανώτατο ηγέτη.
Σε αναρτήσεις του στο X έχει απευθυνθεί επανειλημμένα στους Αμερικανούς με ιδιωματικές εκφράσεις στην αγγλική γλώσσα, την οποία δεν μιλά, γεγονός που οδήγησε σε εικασίες ότι τα κείμενα γράφτηκαν από πρώην σύμβουλο που διαμένει πλέον στην Καλιφόρνια.
Ο Εσφαντιάρ Μπατμανγκελίντζ, διευθυντής του think tank Bourse & Bazaar Foundation, δήλωσε: «Είναι πιθανό ότι, παρά τα όσα συμβαίνουν, ο Τραμπ εξακολουθεί να βλέπει το Ιράν μέσα από το "πρίσμα της Βενεζουέλας", πιστεύοντας ότι υπάρχει ένα πρόσωπο, ο Γκαλιμπάφ, που μπορεί να παίξει τον ρόλο της Ντέλσι Ροντρίγκεζ και να αποδεχθεί τους όρους των ΗΠΑ για τον τερματισμό των συγκρούσεων».
«Αν ισχύει αυτό, αντικατοπτρίζει μια θεμελιώδη παρερμηνεία του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί πραγματικά το Ιράν», πρόσθεσε. «Ο Γκαλιμπάφ δεν είναι η Ντέλσι. Το Ιράν δεν είναι η Βενεζουέλα».
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
«Απολαύστε τις τρέχουσες τιμές στις αντλίες», έγραψε ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν πάνω από έναν χάρτη που έδειχνε τις τιμές στα πρατήρια καυσίμων κοντά στον Λευκό Οίκο. «Με τον λεγόμενο "αποκλεισμό", σύντομα θα νοσταλγείτε τη βενζίνη των 4-5 δολαρίων».
Ο Πρόεδρος Τραμπ έστειλε την ομάδα του με μεγάλες προσδοκίες να συνάψει συμφωνίες με τον Γκαλιμπάφ, τον υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, τον οποίο είχε προσεγγίσει το Πακιστάν με την ελπίδα να μεσολαβήσει για την ειρήνη.
Παρότι δεν υπήρξε άμεση αμερικανοϊρανική επαφή πριν από τις συνομιλίες, ο Τραμπ υποστήριξε ότι «συναλλάσσεται με τον πιο σεβαστό άνθρωπο» στο Ιράν, μια προφανή αναφορά στον Γκαλιμπάφ. Ένας αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε ότι ο Γκαλιμπάφ ήταν «μια πολύ πιθανή επιλογή» για να ηγηθεί του Ιράν. Ο Αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, ο οποίος ηγήθηκε της αμερικανικής αντιπροσωπείας, πήγε ένα βήμα πιο πέρα. Είπε ότι πίστευε πως βρισκόταν στο ίδιο τραπέζι με τον άνθρωπο που «ουσιαστικά κυβερνά το Ιράν», στο πλαίσιο του «πολύ λιγότερο ριζοσπαστικού και πιο λογικού καθεστώτος» που, όπως υποστήριξε ο Τραμπ, είχε αναλάβει την εξουσία μετά τη δολοφονία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Ο Τραμπ λέει ότι οι εκπρόσωποί του επιστρέφουν στο Ισλαμαμπάντ, αλλά ποιες είναι οι πιθανότητες να λάβει χώρα μια σημαντική εξέλιξη; Είναι ο Γκαλιμπάφ το λογικό και διακεκριμένο πρόσωπο που πιστεύει η κυβέρνηση ότι είναι; Έχει πράγματι τον έλεγχο;
Οι αναλυτές που παρακολουθούν το Ιράν εκτιμούν ότι η εστίαση στον Γκαλιμπάφ αντανακλά μια παρερμηνεία του ιρανικού συστήματος εξουσίας και έναν ευσεβή πόθο ότι θα μπορούσε να αναδειχθεί μια προσωπικότητα σαν τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ, η οποία αποτέλεσε μαριονέτα των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα μετά τον Μαδούρο.
«Δεν καταλαβαίνουν το Ιράν», είπε ο Ντάνι Τσιτρινόβιτς, πρώην επικεφαλής του ιρανικού τομέα της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών και νυν συνεργάτης του think tank Atlantic Council. «Νομίζουν ότι μπορεί να τους δώσει κάτι που δεν μπορεί. Είναι ένας πολύ σημαντικός άνθρωπος, αλλά δεν είναι ο τελικός υπεύθυνος για τη λήψη των αποφάσεων».
Η εξουσία βρίσκεται στα χέρια του ανώτατου ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, η κατάσταση υγείας του οποίου είναι άγνωστη, αλλά και στην ηγεσία του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και σε αξιωματούχους ασφαλείας που συνδέονται με το γραφείο του Χαμενεΐ, ανέφερε. Ακόμα, αντίθετα με την εικόνα ενός «λιγότερο ριζοσπαστικού και πιο λογικού καθεστώτος», ο πόλεμος που ξεκίνησε με τη δολοφονία του πρεσβύτερου Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου έχει οδηγήσει σε ριζοσπαστικές αντικαταστάσεις, με ελάχιστη διάθεση για αλλαγές. «Ο πόλεμος άλλαξε το καθεστώς, και όχι προς το καλύτερο», είπε ο Τσιτρινόβιτς. «Δημιουργήσαμε μια πραγματικότητα που είναι χειρότερη από αυτήν που αντιμετώπιζαν πριν οι Ιρανοί».
Ο Γκαλιμπάφ, 64 ετών, βρίσκεται στο επίκεντρο του νέου καθεστώτος, όπως ακριβώς ήταν ενταγμένος και στο προηγούμενο. Πρώην διοικητής του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και νυν πρόεδρος του Κοινοβουλίου, αποτέλεσε φυσική επιλογή για τον αρχηγό του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ (τον «αγαπημένο στρατάρχη» του Τραμπ) προκειμένου να τον προσεγγίσει σε προσπάθειες διαμεσολάβησης για την κρίση.
Ένας από τους πιο υψηλόβαθμους αξιωματούχους που γλίτωσαν τη δολοφονία, έχαιρε της εμπιστοσύνης του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη και διατηρούσε στενές σχέσεις με τον νέο, με τον οποίο κατέπνιξε μαζικές διαδηλώσεις το 2009. Ο Γκαλιμπάφ, ο οποίος είναι συγγενής του Χαμενεΐ, άσκησε επί χρόνια πιέσεις ώστε να αναδειχθεί εκείνος στην ηγεσία, παρά την αντίληψη ότι δεν διέθετε τα απαραίτητα θρησκευτικά προσόντα.
Η πορεία του προς την καρδιά του συστήματος ασφαλείας στο Ιράν ξεκίνησε σε ηλικία 18 ετών, όταν εντάχθηκε στο Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης για να λάβει μέρος στον πόλεμο κατά του Ιράκ (1980-1988). Στη συνέχεια έγινε επικεφαλής της αεροπορίας του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και αργότερα εκπαιδεύτηκε ως πιλότος πολιτικής αεροπορίας στη Γαλλία. Υπηρέτησε ως αρχηγός της αστυνομίας, επιβλέποντας καταστολές φοιτητικών διαδηλώσεων και εσωτερικών συγκρούσεων.
Ως δήμαρχος της Τεχεράνης απέκτησε τη φήμη του πραγματιστή, καθώς προώθησε την κατασκευή γεφυρών και δρόμων και τοποθέτησε διαφημιστικές πινακίδες που απεικόνιζαν διάσημα έργα τέχνης, συμπεριλαμβανομένων και δυτικών έργων. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, ωστόσο, κατηγορήθηκε για διαφθορά, μεταξύ άλλων για τις δαπάνες της οικογένειάς του στο εξωτερικό. Προσπάθησε αρκετές φορές να εκλεγεί Πρόεδρος, χωρίς επιτυχία.
Ο Γκαλιμπάφ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση της πολεμικής προσπάθειας κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης με το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο και πλέον θεωρείται ο πιο υψηλόβαθμος πολιτικός αξιωματούχος στον κύκλο λήψης αποφάσεων. Παρότι ο Χαμενεΐ παραμένει στην ανώτατη θέση εξουσίας, η κατάσταση της υγείας του και οι κίνδυνοι ασφαλείας από τη διατήρηση της επαφής μαζί του έχουν καταστήσει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων πιο αδιαφανή από ποτέ.
«Φαίνεται ότι ο Γκαλιμπάφ ενεργεί ως ένα είδος συντονιστή, σίγουρα όχι ως κορυφαίος υπεύθυνος λήψης αποφάσεων ... εν μέρει λόγω των ισχυρών δεσμών του με το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης», δήλωσε ο Ραζ Τσιμτ, από το πρόγραμμα για το Ιράν και τον Σιιτικό Άξονα στο Institute for National Security Studies (Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας). «[Πιστεύω ότι] οι αποφάσεις λαμβάνονται μέσω μιας διαδικασίας επίτευξης συναίνεσης [και], τελικά, αυτές οι αποφάσεις υποβάλλονται στον Μοτζταμπά για έγκριση».
Ο Γκαλιμπάφ θεωρείται ότι επιλέχθηκε για να ηγηθεί της 80μελούς διαπραγματευτικής ομάδας ως κοινώς αποδεκτώς υποψήφιος, εγκεκριμένος από το σύστημα ασφαλείας και τον ανώτατο ηγέτη.
Σε αναρτήσεις του στο X έχει απευθυνθεί επανειλημμένα στους Αμερικανούς με ιδιωματικές εκφράσεις στην αγγλική γλώσσα, την οποία δεν μιλά, γεγονός που οδήγησε σε εικασίες ότι τα κείμενα γράφτηκαν από πρώην σύμβουλο που διαμένει πλέον στην Καλιφόρνια.
Ο Εσφαντιάρ Μπατμανγκελίντζ, διευθυντής του think tank Bourse & Bazaar Foundation, δήλωσε: «Είναι πιθανό ότι, παρά τα όσα συμβαίνουν, ο Τραμπ εξακολουθεί να βλέπει το Ιράν μέσα από το "πρίσμα της Βενεζουέλας", πιστεύοντας ότι υπάρχει ένα πρόσωπο, ο Γκαλιμπάφ, που μπορεί να παίξει τον ρόλο της Ντέλσι Ροντρίγκεζ και να αποδεχθεί τους όρους των ΗΠΑ για τον τερματισμό των συγκρούσεων».
«Αν ισχύει αυτό, αντικατοπτρίζει μια θεμελιώδη παρερμηνεία του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί πραγματικά το Ιράν», πρόσθεσε. «Ο Γκαλιμπάφ δεν είναι η Ντέλσι. Το Ιράν δεν είναι η Βενεζουέλα».
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
En