EnΑνησυχίες στο ΝΑΤΟ για τον "διαλυμένο" βρετανικό στρατό
The Times
Εν όψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα τον επόμενο μήνα, ο περιορισμένος αμυντικός προϋπολογισμός του Ηνωμένου Βασιλείου υπονομεύει ολοένα και περισσότερο το κύρος και την επιρροή του μεταξύ των συμμάχων του, προειδοποιούν ευρωπαϊκές πηγές ασφαλείας
Για έναν Ευρωπαίο αξιωματούχο, η πραγματική έκταση της φθοράς των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων έγινε αντιληπτή μόνο κατά τη διάρκεια επίσκεψής του σε εγκαταστάσεις του Βασιλικού Ναυτικού στο Πλίμουθ. «Εφτασαν στο σημείο να πουλούν ακόμα και τους πίνακες από τους τοίχους», ανέφερε η πηγή, κουνώντας το κεφάλι της με εμφανή αμηχανία. Ενας υψηλόβαθμος διοικητής από έναν άλλο στενό ευρωπαϊκό σύμμαχο του Ηνωμένου Βασιλείου δηλώνει εξίσου έκπληκτος από την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει μια από τις σημαντικότερες στρατιωτικές δυνάμεις της ηπείρου. Παρομοιάζει τον βρετανικό στρατό με την οικογένεια Κρόουλι στο Downton Abbey, η οποία προσπαθεί να διατηρήσει τα προσχήματα, ενώ ταυτόχρονα ξεπουλά σιωπηλά τα οικογενειακά ασημικά. «Δεν έχει σημασία πόσο μεγάλες είναι οι φιλοδοξίες σας», ανέφεραν. «Αν φαίνεστε ανίσχυρος και αποδυναμωμένος, κανείς δεν πρόκειται να σας πάρει στα σοβαρά».
Εν όψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα τον επόμενο μήνα, ο περιορισμένος αμυντικός προϋπολογισμός του Ηνωμένου Βασιλείου υπονομεύει ολοένα και περισσότερο το κύρος και την επιρροή του μεταξύ των συμμάχων του, προειδοποιούν ευρωπαϊκές πηγές ασφαλείας. Καθένα από τα 32 μέλη της συμμαχίας, με εξαίρεση την Ισπανία, έχει δεσμευτεί να χαράξει μια σαφή πορεία ώστε να δαπανήσει τουλάχιστον το 3,5% του ΑΕΠ του για την άμυνα έως το 2035, καθώς και ένα επιπλέον 1,5% για συναφή έργα, όπως κρίσιμες υποδομές, κυβερνοασφάλεια και προγράμματα πολιτικής ετοιμότητας. Ορισμένοι σύμμαχοι στη Βορειοανατολική Ευρώπη, όπως η Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής, βρίσκονται ήδη πολύ πάνω από αυτό το όριο. Άλλες χώρες της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης, οι οποίες σε γενικές γραμμές μοιράζονται την έντονη αίσθηση της απειλής από τη Ρωσία, όπως η Γερμανία και οι σκανδιναβικές χώρες, βρίσκονται σε καλό δρόμο για να επιτύχουν τον στόχο πολύ νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Η Βρετανία, ωστόσο, παραμένει στάσιμη στο 2,46%, χωρίς να υπάρχει κάποιο σαφές σχέδιο για την επίτευξη του 3%, πόσω μάλλον του 3,5%. Την περασμένη εβδομάδα, ο Τζον Χίλι, υπουργός Αμυνας, και ο Αλ Καρνς, υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων, παραιτήθηκαν σε ένδειξη διαμαρτυρίας, αφού έλαβαν πρόταση για αύξηση κατά 0,08 ποσοστιαίες μονάδες φέτος και προοπτική για 2,68% του ΑΕΠ το 2030. Ο Νταν Τζάρβις, διάδοχος του Χίλι, επιμένει ότι εργάζεται ασταμάτητα για να επιτύχει μια κατάλληλη χρηματοδοτική ρύθμιση, αλλά δεν έχει αποκαλύψει αν επιδιώκει κάτι περισσότερο από την τρέχουσα προσφορά του υπουργείου Οικονομικών. Μετά τις παραιτήσεις, η εφημερίδα «The Times» συνομίλησε με έξι ανώτερους αξιωματικούς των ενόπλων δυνάμεων και αξιωματούχους του υπουργείου Αμυνας από τέσσερις από τους «ομοϊδεάτες» συμμάχους που συνεργάζονται στενότερα με τον βρετανικό στρατό.
Τα ονόματα, οι βαθμοί και οι εθνικότητές τους αποκρύφθηκαν, ώστε να μπορέσουν να μιλήσουν με ειλικρίνεια. Οι ίδιοι εξέφρασαν την απογοήτευσή τους, που συνοδευόταν από συμπόνοια για τη δημοσιονομική κατάσταση του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά και από εκνευρισμό για την αντίληψη ότι η χώρα αυτή δεν ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της και δεν υποστηρίζει με επαρκείς πόρους τη ρητορική και τις φιλοδοξίες της για ηγετικό ρόλο. «Βλάπτει το ΝΑΤΟ», δήλωσε ένας αξιωματούχος. «Ολοι συμφωνήσαμε στο 5% [συνολικά]. Πλέον, μια από τις πολιτικά ηγετικές χώρες του ΝΑΤΟ εξακολουθεί να μην τηρεί αυτή τη δέσμευση. Εδώ και χρόνια επενδύουν πολύ λίγα χρήματα». Ακόμα ένας Ευρωπαίος στρατιωτικός, με πολυετή υπηρεσία, ο οποίος στα νεανικά του χρόνια θαύμαζε ιδιαίτερα τις βρετανικές ένοπλες δυνάμεις, δήλωσε ότι είχε μείνει άναυδος από την αποδιοργανωμένη κατάσταση του στρατεύματος που αντίκρισε όταν βρέθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο τη δεκαετία του 2010. «Έχετε τεράστια προβλήματα», ανέφερε. «Είναι ξεκάθαρη αλαζονεία να πιστεύει κανείς ότι μπορεί ακόμη να διεκδικεί τον ίδιο ρόλο ηγεσίας στο ΝΑΤΟ».
Ένας έμπειρος αξιωματικός των ενόπλων δυνάμεων μιας χώρας της Βόρειας Ευρώπης δήλωσε ότι τα συστήματα αεροπορικής άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου είναι τόσο ανεπαρκή, ώστε μόνο ένα ρωσικό επιθετικό υποβρύχιο θα μπορούσε να παραλύσει τη RAF σε ολόκληρη τη Βόρεια Βρετανία, στοχεύοντας τη βάση RAF Lossiemouth, μια βασική αεροπορική βάση και βάση επιτήρησης στη Σκωτία. Ο Γκούντραμ Βολφ, διακεκριμένος καθηγητής οικονομικών και εμπειρογνώμονας σε θέματα ασφάλειας στο Université Libre de Bruxelles στο Βέλγιο, καθώς και ανώτερος ερευνητής στο κέντρο μελετών Bruegel, δήλωσε ότι στη γενέτειρά του, τη Γερμανία -όπως και σε άλλες συμμαχικές χώρες- υπάρχει σημαντική δυσαρέσκεια για τον βρετανικό αμυντικό προϋπολογισμό. «Το Ηνωμένο Βασίλειο στερείται σημαντικών δυνατοτήτων, ακόμα και όταν πρόκειται για το Βασιλικό Ναυτικό», δήλωσε ο Βολφ. «Υπάρχει ανάγκη το Ηνωμένο Βασίλειο να εργαστεί σοβαρά πάνω στην ιεράρχηση των αμυντικών δαπανών, ώστε να διασφαλίσει ότι θα διατηρήσει τη θέση του ως βασικού πυλώναα της ευρωπαϊκής ασφάλειας».
Για πολλά χρόνια, το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν ένα από τα ελάχιστα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ που ανταποκρίνονταν σταθερά στον προηγούμενο στόχο του 2%, ο οποίος είχε τεθεί στη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας το 2014 στην Ουαλία. Καθιέρωσε τη θέση του ως μια από τις κορυφαίες δυνάμεις που λειτουργούν ως «χώρα-πλαίσιο», με το κύρος και την επιρροή του να ενισχύονται από την πυρηνική αποτρεπτική του δύναμη, την εξαιρετική φήμη του στον τομέα των μυστικών υπηρεσιών, τους στενούς στρατιωτικούς δεσμούς του με τις ΗΠΑ, καθώς και τον ενθουσιασμό του για πρωτοποριακά στρατηγικά σχέδια, όπως η Κοινή Εκστρατευτική Δύναμη (JEF), μια συμμαχία εντός του ΝΑΤΟ με τις Κάτω Χώρες, πέντε σκανδιναβικές χώρες και τρία κράτη της Βαλτικής.
Η Βρετανία δεν είναι η μόνη χώρα που δυσκολεύεται να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της. Ωστόσο, ακριβώς λόγω του καίριου ρόλου που διαδραματίζει το Ηνωμένο Βασίλειο στο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ, οι περιορισμένες αμυντικές δαπάνες του απογοητεύουν τους εταίρους περισσότερο από τις υπεκφυγές άλλων χωρών, όπως η Ισπανία και η Ιταλία. Την Πέμπτη, όταν ο Τζάρβις συμμετείχε μαζί με άλλους υπουργούς Αμυνας του ΝΑΤΟ σε συνεδρίαση στις Βρυξέλλες, ο γενικός γραμματέας, Μαρκ Ρούτε, απηύθυνε μια σαφή υπενθύμιση ότι πρέπει να καταθέσουν σχέδια για την επίτευξη του 3,5%.
Ο Ρόμπι Μπόιντ, απόστρατος ταξίαρχος με έδρα τις Βρυξέλλες και ένας από τους αρχιτέκτονες της JEF, δήλωσε ότι η κίνηση αυτή θεωρήθηκε ως μια διακριτική αλλά σαφής μομφή προς το Ηνωμένο Βασίλειο. «Σε ιδιωτικές συζητήσεις, υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία στις Βρυξέλλες ότι η βρετανική άμυνα καθοδηγείται ολοένα και περισσότερο από το υπουργείο Οικονομικών», δήλωσε ο Μπόιντ, συνεργαζόμενος ερευνητής στη δεξαμενή σκέψης Royal United Services Institute. «Η αμυντική αποτροπή προϋποθέτει ισχυρές δυνάμεις, επαρκείς δυνατότητες και σαφή πολιτική βούληση για τη χρήση τους. Το Ηνωμένο Βασίλειο κινδυνεύει να θεωρηθεί ασταθές και στους τρεις αυτούς τομείς».
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
Εν όψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα τον επόμενο μήνα, ο περιορισμένος αμυντικός προϋπολογισμός του Ηνωμένου Βασιλείου υπονομεύει ολοένα και περισσότερο το κύρος και την επιρροή του μεταξύ των συμμάχων του, προειδοποιούν ευρωπαϊκές πηγές ασφαλείας. Καθένα από τα 32 μέλη της συμμαχίας, με εξαίρεση την Ισπανία, έχει δεσμευτεί να χαράξει μια σαφή πορεία ώστε να δαπανήσει τουλάχιστον το 3,5% του ΑΕΠ του για την άμυνα έως το 2035, καθώς και ένα επιπλέον 1,5% για συναφή έργα, όπως κρίσιμες υποδομές, κυβερνοασφάλεια και προγράμματα πολιτικής ετοιμότητας. Ορισμένοι σύμμαχοι στη Βορειοανατολική Ευρώπη, όπως η Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής, βρίσκονται ήδη πολύ πάνω από αυτό το όριο. Άλλες χώρες της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης, οι οποίες σε γενικές γραμμές μοιράζονται την έντονη αίσθηση της απειλής από τη Ρωσία, όπως η Γερμανία και οι σκανδιναβικές χώρες, βρίσκονται σε καλό δρόμο για να επιτύχουν τον στόχο πολύ νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Η Βρετανία, ωστόσο, παραμένει στάσιμη στο 2,46%, χωρίς να υπάρχει κάποιο σαφές σχέδιο για την επίτευξη του 3%, πόσω μάλλον του 3,5%. Την περασμένη εβδομάδα, ο Τζον Χίλι, υπουργός Αμυνας, και ο Αλ Καρνς, υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων, παραιτήθηκαν σε ένδειξη διαμαρτυρίας, αφού έλαβαν πρόταση για αύξηση κατά 0,08 ποσοστιαίες μονάδες φέτος και προοπτική για 2,68% του ΑΕΠ το 2030. Ο Νταν Τζάρβις, διάδοχος του Χίλι, επιμένει ότι εργάζεται ασταμάτητα για να επιτύχει μια κατάλληλη χρηματοδοτική ρύθμιση, αλλά δεν έχει αποκαλύψει αν επιδιώκει κάτι περισσότερο από την τρέχουσα προσφορά του υπουργείου Οικονομικών. Μετά τις παραιτήσεις, η εφημερίδα «The Times» συνομίλησε με έξι ανώτερους αξιωματικούς των ενόπλων δυνάμεων και αξιωματούχους του υπουργείου Αμυνας από τέσσερις από τους «ομοϊδεάτες» συμμάχους που συνεργάζονται στενότερα με τον βρετανικό στρατό.
Τα ονόματα, οι βαθμοί και οι εθνικότητές τους αποκρύφθηκαν, ώστε να μπορέσουν να μιλήσουν με ειλικρίνεια. Οι ίδιοι εξέφρασαν την απογοήτευσή τους, που συνοδευόταν από συμπόνοια για τη δημοσιονομική κατάσταση του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά και από εκνευρισμό για την αντίληψη ότι η χώρα αυτή δεν ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της και δεν υποστηρίζει με επαρκείς πόρους τη ρητορική και τις φιλοδοξίες της για ηγετικό ρόλο. «Βλάπτει το ΝΑΤΟ», δήλωσε ένας αξιωματούχος. «Ολοι συμφωνήσαμε στο 5% [συνολικά]. Πλέον, μια από τις πολιτικά ηγετικές χώρες του ΝΑΤΟ εξακολουθεί να μην τηρεί αυτή τη δέσμευση. Εδώ και χρόνια επενδύουν πολύ λίγα χρήματα». Ακόμα ένας Ευρωπαίος στρατιωτικός, με πολυετή υπηρεσία, ο οποίος στα νεανικά του χρόνια θαύμαζε ιδιαίτερα τις βρετανικές ένοπλες δυνάμεις, δήλωσε ότι είχε μείνει άναυδος από την αποδιοργανωμένη κατάσταση του στρατεύματος που αντίκρισε όταν βρέθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο τη δεκαετία του 2010. «Έχετε τεράστια προβλήματα», ανέφερε. «Είναι ξεκάθαρη αλαζονεία να πιστεύει κανείς ότι μπορεί ακόμη να διεκδικεί τον ίδιο ρόλο ηγεσίας στο ΝΑΤΟ».
Συγκρίσεις
Ορισμένοι από τους ομολόγους τους περιγράφουν τις βρετανικές ένοπλες δυνάμεις με το ίδιο μείγμα ενδιαφέροντος και περιφρόνησης που επιφυλασσόταν για τον γερμανικό στρατό, γνωστό ως Bundeswehr, κατά τη διάρκεια της περιόδου στασιμότητας και υποχρηματοδότησής του πριν από πέντε ή δέκα χρόνια. Προκάλεσε, επίσης, μεγάλη αίσθηση το γεγονός ότι η Γερμανία χρειάστηκε να «δανείσει» στο Βασιλικό Ναυτικό μια φρεγάτα για μια ναυτική αποστολή του ΝΑΤΟ υπό βρετανική ηγεσία στον Βόρειο Ατλαντικό πριν από τρεις μήνες, καθώς τα δύο μοναδικά επιχειρησιακά αντιτορπιλικά της Βρετανίας είχαν ανατεθεί σε άλλες αποστολές.Ένας έμπειρος αξιωματικός των ενόπλων δυνάμεων μιας χώρας της Βόρειας Ευρώπης δήλωσε ότι τα συστήματα αεροπορικής άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου είναι τόσο ανεπαρκή, ώστε μόνο ένα ρωσικό επιθετικό υποβρύχιο θα μπορούσε να παραλύσει τη RAF σε ολόκληρη τη Βόρεια Βρετανία, στοχεύοντας τη βάση RAF Lossiemouth, μια βασική αεροπορική βάση και βάση επιτήρησης στη Σκωτία. Ο Γκούντραμ Βολφ, διακεκριμένος καθηγητής οικονομικών και εμπειρογνώμονας σε θέματα ασφάλειας στο Université Libre de Bruxelles στο Βέλγιο, καθώς και ανώτερος ερευνητής στο κέντρο μελετών Bruegel, δήλωσε ότι στη γενέτειρά του, τη Γερμανία -όπως και σε άλλες συμμαχικές χώρες- υπάρχει σημαντική δυσαρέσκεια για τον βρετανικό αμυντικό προϋπολογισμό. «Το Ηνωμένο Βασίλειο στερείται σημαντικών δυνατοτήτων, ακόμα και όταν πρόκειται για το Βασιλικό Ναυτικό», δήλωσε ο Βολφ. «Υπάρχει ανάγκη το Ηνωμένο Βασίλειο να εργαστεί σοβαρά πάνω στην ιεράρχηση των αμυντικών δαπανών, ώστε να διασφαλίσει ότι θα διατηρήσει τη θέση του ως βασικού πυλώναα της ευρωπαϊκής ασφάλειας».
Για πολλά χρόνια, το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν ένα από τα ελάχιστα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ που ανταποκρίνονταν σταθερά στον προηγούμενο στόχο του 2%, ο οποίος είχε τεθεί στη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας το 2014 στην Ουαλία. Καθιέρωσε τη θέση του ως μια από τις κορυφαίες δυνάμεις που λειτουργούν ως «χώρα-πλαίσιο», με το κύρος και την επιρροή του να ενισχύονται από την πυρηνική αποτρεπτική του δύναμη, την εξαιρετική φήμη του στον τομέα των μυστικών υπηρεσιών, τους στενούς στρατιωτικούς δεσμούς του με τις ΗΠΑ, καθώς και τον ενθουσιασμό του για πρωτοποριακά στρατηγικά σχέδια, όπως η Κοινή Εκστρατευτική Δύναμη (JEF), μια συμμαχία εντός του ΝΑΤΟ με τις Κάτω Χώρες, πέντε σκανδιναβικές χώρες και τρία κράτη της Βαλτικής.
Η Βρετανία δεν είναι η μόνη χώρα που δυσκολεύεται να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της. Ωστόσο, ακριβώς λόγω του καίριου ρόλου που διαδραματίζει το Ηνωμένο Βασίλειο στο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ, οι περιορισμένες αμυντικές δαπάνες του απογοητεύουν τους εταίρους περισσότερο από τις υπεκφυγές άλλων χωρών, όπως η Ισπανία και η Ιταλία. Την Πέμπτη, όταν ο Τζάρβις συμμετείχε μαζί με άλλους υπουργούς Αμυνας του ΝΑΤΟ σε συνεδρίαση στις Βρυξέλλες, ο γενικός γραμματέας, Μαρκ Ρούτε, απηύθυνε μια σαφή υπενθύμιση ότι πρέπει να καταθέσουν σχέδια για την επίτευξη του 3,5%.
Ο Ρόμπι Μπόιντ, απόστρατος ταξίαρχος με έδρα τις Βρυξέλλες και ένας από τους αρχιτέκτονες της JEF, δήλωσε ότι η κίνηση αυτή θεωρήθηκε ως μια διακριτική αλλά σαφής μομφή προς το Ηνωμένο Βασίλειο. «Σε ιδιωτικές συζητήσεις, υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία στις Βρυξέλλες ότι η βρετανική άμυνα καθοδηγείται ολοένα και περισσότερο από το υπουργείο Οικονομικών», δήλωσε ο Μπόιντ, συνεργαζόμενος ερευνητής στη δεξαμενή σκέψης Royal United Services Institute. «Η αμυντική αποτροπή προϋποθέτει ισχυρές δυνάμεις, επαρκείς δυνατότητες και σαφή πολιτική βούληση για τη χρήση τους. Το Ηνωμένο Βασίλειο κινδυνεύει να θεωρηθεί ασταθές και στους τρεις αυτούς τομείς».
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
