Ήταν μια μέρα γεμάτη έντονα συναισθήματα. Η ημέρα του Ντόναλντ Τραμπ στην Άγκυρα ξεκίνησε σε πολεμικούς τόνους, αλλά ολοκληρώθηκε σε εντελώς διαφορετικό κλίμα. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «εισέπραξε την αγάπη των συμμάχων» και εξήρε τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μετά τη συμφωνία που ανοίγει τον δρόμο για την εγχώρια παραγωγή πυραύλων αναχαίτισης Patriot από την Ουκρανία.

Μιλώντας χθες (Τετάρτη) στη μεγάλη βιβλιοθήκη της τουρκικής πρωτεύουσας, ο χαμογελαστός γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έκανε λόγο για μια «εξαιρετικά επιτυχημένη» σύνοδο κορυφής, τονίζοντας ότι επικράτησε «έντονο πνεύμα ενότητας». Δεν μπόρεσε, ωστόσο, να επιβεβαιώσει ότι θα υπάρξει σύνοδος τον επόμενο χρόνο.

Στο μεγαλύτερο μέρος της συνόδου, ο Ρούτε προσπαθούσε να αποκλιμακώσει την ένταση, αντιπαραβάλλοντας στοιχεία που αποδείκνυαν ότι οι σύμμαχοι αυξάνουν σταθερά τη συνεισφορά τους στην κοινή άμυνα. Την ίδια ώρα, ο Τραμπ συνέχιζε να τους επιπλήττει σε κάθε ευκαιρία, κατηγορώντας τους ότι δεν στάθηκαν στο πλευρό των ΗΠΑ στην εκστρατεία τους κατά του Ιράν.

Σε κάποιο σημείο, ο Ρούτε υπενθύμισε στον Τραμπ ότι ο σερ Κιρ Στάρμερ είχε δεσμευτεί να διαθέσει επιπλέον 15 δισεκατομμύρια λίρες για την άμυνα. Ο Τραμπ, με τη σειρά του, του υπενθύμισε ότι ο Στάρμερ χρειάστηκε δύο εβδομάδες για να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν την αεροπορική βάση Ντιέγκο Γκαρσία για επιθέσεις εναντίον του Ιράν. «Αυτό δεν συνάδει με το πνεύμα του Ουίνστον Τσόρτσιλ», δήλωσε αργότερα.

«Είναι καλύτερος από όλους τους άλλους ηγέτες», είπε ο Τραμπ για τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, ο οποίος, προς μεγάλη του ικανοποίηση, τον είχε αποκαλέσει «μπαμπά» στην περσινή σύνοδο κορυφής στη Χάγη.

Λίγο πριν από την πολυαναμενόμενη συνέντευξη Τύπου του Τραμπ στο τέλος της ημέρας, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι θα δώσει άδεια για την παραγωγή συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας Patriot στο εξωτερικό, με στόχο να βοηθηθεί η Ουκρανία να αντιμετωπίσει τις ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις. Ήταν μια μεγάλη επιτυχία για τον Ζελένσκι, ο οποίος είχε δηλώσει την προηγούμενη μέρα ότι οι ΗΠΑ δεν ήταν σε θέση να παράγουν αρκετούς πυραύλους.

Η έλλειψη αυτή έγινε εμφανής τη Δευτέρα, όταν ρωσική επίθεση στο Κίεβο προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 12 ανθρώπων. Η Ουκρανία δεν κατάφερε να καταρρίψει κανέναν από τους 23 βαλλιστικούς πυραύλους της Ρωσίας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε στην ανακοίνωση κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον Ζελένσκι, τον οποίο εξήρε, υποστηρίζοντας ότι έχει «κάνει εξαιρετική δουλειά» και ότι «έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικός» στον πόλεμο.

«Θα τους επιτρέψουμε να παράγουν οι ίδιοι συστήματα Patriot. Θα τους παρέχουμε την τεχνογνωσία για να το κάνουν», ανέφερε ο Τραμπ. Πρόσθεσε ότι θα ήθελε οι ΗΠΑ να μπορούσαν να κατασκευάζουν τους Patriot ταχύτερα.

Η Ρωσία χαρακτήρισε ως «ανεύθυνες» τις δεσμεύσεις των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ για τη στήριξη της Ουκρανίας, κατηγορώντας παράλληλα τις ευρωπαϊκές χώρες ότι προετοιμάζονται για μια πιθανή στρατιωτική αναμέτρηση με τη Ρωσία. Το υπουργείο Εξωτερικών της Μόσχας κατηγόρησε τα μέλη της συμμαχίας για «ανεύθυνες αποφάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καταστροφή».

Λίγο πριν από τη συνάντηση των ηγετών, ο Τραμπ προανήγγειλε ότι θα θέσει στο τραπέζι μια σειρά από «ζητήματα» που τον απασχολούν. Ωστόσο, η ένταση φάνηκε να εκτονώνεται γρήγορα, καθώς οι ηγέτες της Συμμαχίας έσπευσαν διαδοχικά να δείξουν τη στήριξη και την εκτίμησή τους προς τον Τραμπ — κάτι που ο ίδιος αργότερα περιέγραψε ως «τεράστια αγάπη».

«Υπήρχε τεράστια αγάπη σε εκείνη την αίθουσα. Αν μπορούσατε να δείτε την αγάπη και τον σεβασμό που επικρατούσαν εκεί μέσα... “Σας αγαπάμε”, μου έλεγαν — και το έλεγαν άνθρωποι που κατέχουν κορυφαίες θέσεις», περιέγραψε ο Τραμπ. «Ήταν κάτι πραγματικά απίστευτο».

Ένας στρατιωτικός αξιωματούχος περιέγραψε ότι «ο Τραμπ πήρε ξανά τον λόγο στο τέλος της συνάντησης και είπε πως είχε εντυπωσιαστεί πολύ από το κλίμα, την αγάπη που ένιωσε στην αίθουσα και την αίσθηση ενότητας που επικρατούσε».

Το ΝΑΤΟ δημοσίευσε την τελευταία του έκθεση για τις αμυντικές επενδύσεις, από την οποία προκύπτει ότι πέντε από τα 32 κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ αναμένεται να επιτύχουν φέτος τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις βασικές αμυντικές δαπάνες, ενώ 17 αναμένεται να επιτύχουν τον στόχο του 1,5% για τις επενδύσεις που σχετίζονται με την άμυνα και την ασφάλεια, εννέα χρόνια νωρίτερα από ό,τι είχε προγραμματιστεί.

Το Ηνωμένο Βασίλειο δαπανά το 2,56% του ΑΕΠ για την άμυνα, συν 1,5% για μη βασικές αμυντικές δαπάνες, με αποτέλεσμα το συνολικό ποσοστό να ανέρχεται στο 4,06%, πάνω από τον μέσο όρο. Ωστόσο, ούτε αυτά τα στοιχεία στάθηκαν αρκετά για να απαλλάξουν τη Βρετανία από την κριτική.

Ο συνταγματάρχης Μάρτιν Ο’Ντόνελ, εκπρόσωπος του Ανώτατου Στρατηγείου Συμμαχικών Δυνάμεων Ευρώπης, δήλωσε στους Times ότι η Βρετανία πρέπει να «τηρήσει» τη δέσμευσή της στο ΝΑΤΟ για τη διάθεση του 3,5% του ΑΕΠ στην άμυνα, διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει τη θέση της στη Συμμαχία.

«Το διακύβευμα είναι μεγάλο, εάν η Βρετανία ή οποιαδήποτε άλλη σύμμαχος χώρα δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει», προειδοποίησε.

Οι Βρετανοί εκπρόσωποι, πάντως, υποστήριξαν ότι οι σύμμαχοι εμφανίστηκαν ικανοποιημένοι που το σχέδιο αμυντικών επενδύσεων πήρε τελικά το πράσινο φως και εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την υπόσχεση του Στάρμερ να αυξήσει περαιτέρω τις δαπάνες στον τομέα της άμυνας.

Ο Στάρμερ δήλωσε: «Ο πρόεδρος Τραμπ μας εξέφρασε την εκτίμησή του, καθώς δεν επικεντρώθηκε στο ποσοστό του ΑΕΠ, αλλά στο πόσα χρήματα έχουμε πράγματι επενδύσει στην άμυνα».



ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News