EnΟ στρατηγός που θέλει να εκτοπίσει τον Νετανιάχου
The Times
Ο πρώην αρχηγός των ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, Γκάντι Αϊζενκοτ, εξελίσσεται στον ισχυρότερο αντίπαλο του Ισραηλινού πρωθυπουργού, με όπλα τη στρατιωτική του πορεία, την αξιοπιστία και την ενωτική του εικόνα
Για το μεγαλύτερο μέρος της σταδιοδρομίας του, ο Γκάντι Αϊζενκοτ δεν χρειάστηκε να αναλάβει πολιτικό ρόλο, καθώς δρούσε στο παρασκήνιο ως στρατιωτικός γραμματέας τριών πρωθυπουργών, μεταξύ των οποίων και του Μπενιαμίν Νετανιάχου, του αμφιλεγόμενου ηγέτη, τον οποίο τώρα ελπίζει να απομακρύνει από την εξουσία.
Κατά το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του Αϊζενκοτ –ο οποίος ανέλαβε τη θέση του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων πριν παραιτηθεί σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον πόλεμο του Νετανιάχου πριν από δύο χρόνια– η ευθύτητα στον λόγο του δεν αποτέλεσε ποτέ πρόβλημα. Ο στρατιωτικός μιλά κοφτά, με έναν τρόπο που θυμίζει πυρά πυροβολικού, με έντονη προφορά. Σήμερα, ωστόσο, ο 66χρονος Αϊζενκοτ παρουσιάζεται ως η μεγαλύτερη ελπίδα του Ισραήλ για μια ριζική πολιτική αλλαγή, που θα θέσει τέλος στην κυριαρχία του Νετανιάχου στην εξουσία, όταν η χώρα προσέλθει στις κάλπες τον Οκτώβριο.
Την ώρα που η κατακερματισμένη αντιπολίτευση του Ισραήλ συσπειρώνεται γύρω από έναν και μοναδικό στόχο –τον τερματισμό της κυριαρχίας του Νετανιάχου–, ο Γιονάταν Ούριχ, ανώτερος σύμβουλος του πρωθυπουργού και πρώην εκπρόσωπος του κόμματός του, του Λικούντ, έχει εξαπολύσει σειρά επιθέσεων εναντίον του Αϊζενκοτ. Για τους συμμάχους του Αϊζενκοτ, ωστόσο, αυτό απλώς καταδεικνύει το πόσο σοβαρά λαμβάνει ο 76χρονος Νετανιάχου την πολιτική άνοδο του αντιπάλου του.
Ένα βίντεο διάρκειας 51 δευτερολέπτων που δημοσίευσε ο Ούριχ συγκρίνει τον τρόπο ομιλίας των δύο ανδρών, καθιστώντας αδύνατο να αγνοηθεί ο διστακτικός τρόπος ομιλίας του στρατιωτικού, σε σύγκριση με την άψογη ρητορική δεινότητα του Νετανιάχου, ο οποίος έχει σπουδάσει στις ΗΠΑ.
Τίποτα από όλα αυτά, ωστόσο, δεν φαίνεται να αποδίδει. Μόλις δύο εβδομάδες μετά την έναρξη της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Αϊζενκοτ μειώνει τη διαφορά από το κυβερνών κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου. Πρόσφατη δημοσκόπηση προβλέπει, για πρώτη φορά, ότι το κόμμα του, το Γιάσαρ, θα κατακτήσει την πρωτιά, εξασφαλίζοντας 23 έδρες έναντι 22 του Νετανιάχου. «Οι εκλογές αυτές θα κρίνουν την ασφάλεια, την ενότητα και την ίδια την ταυτότητα του Ισραήλ», ανέφερε ο Αϊζενκοτ, εγκαινιάζοντας την προεκλογική του εκστρατεία με ομιλία σε συγκέντρωση στο Νεβέ Γιαράκ, στο Κεντρικό Ισραήλ.
Ο Αϊζενκοτ έχει πλέον ξεπεράσει τους άλλους διεκδικητές από τον χώρο της αντιπολίτευσης, μεταξύ των οποίων τον πρώην πρωθυπουργό Ναφτάλι Μπένετ και τον αρχηγό της αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ. Η Γκάιλ Ταλσίρ, πολιτική επιστήμων στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, δήλωσε: «Είναι το νέο μεγάλο πρόσωπο που γεννιέται στην ισραηλινή πολιτική. Όταν βλέπεις τον Αϊζενκοτ, έχεις την αίσθηση ότι πρόκειται για έναν άνθρωπο που θα κάνει ό,τι είναι αναγκαίο για την ασφάλεια του Ισραήλ και τη μακροπρόθεσμη πορεία του και όχι κάποιον που καθοδηγείται –όπως ο Νετανιάχου– από την προσωπική και πολιτική του επιβίωση».
Ο πολιτικά άπειρος υποψήφιος θεωρείται μια μορφή που μπορεί να ενώσει το διχασμένο πολιτικό σκηνικό, καθώς προέρχεται από οικογένεια της εργατικής τάξης και την παλιά στρατιωτική ελίτ του Ισραήλ. Λίγοι μπορούν επίσης να ξεχάσουν ότι ο Αϊζενκοτ έχασε τον γιο του, τον 25χρονο Γκαλ Μέιρ, ο οποίος πολεμούσε στη Γάζα, το 2023.
Οι σύμμαχοί του υποστηρίζουν ότι έχει βιώσει μαζί με τον λαό της χώρας τον πόνο, το τραύμα και τις δοκιμασίες των πρόσφατων γεγονότων. Ενας στρατιωτικός ανταποκριτής έγραψε ότι, αν και τον περιέβαλλε ένα «σύννεφο θλίψης», αυτό τον έκανε ακόμα πιο αποφασισμένο να νικήσει.
Ωστόσο, υπάρχουν ανησυχίες ως προς το αν ο Αϊζενκοτ διαθέτει την απαραίτητη πολιτική επιδεξιότητα για να επικρατήσει στις 27 Οκτωβρίου. Ακόμα και οι σύμμαχοί του πρέπει να αναρωτιούνται αν θα καταφέρει να αντισταθεί στον Νετανιάχου, τον απόλυτο πολιτικό survivor, που όχι μόνο γνωρίζει τους κανόνες, αλλά και τους καθορίζει. «Νομίζω ότι παραμένει ακόμη άπειρος», δήλωσε η Ταλσίρ, σημειώνοντας πως ο Αϊζενκοτ δεν διαθέτει εκείνη τη «μαγική σπίθα» που λαχταρούσε το κοινό στη συγκέντρωσή του πριν από δύο εβδομάδες. Η εικόνα αυτή διαφέρει αισθητά από εκείνη του Μπένετ, του βασικού αντιπάλου του στη μάχη για την εξουσία: ενός εκατομμυριούχου της τεχνολογίας, ο οποίος, αφού ηγήθηκε στο παρελθόν του κινήματος των εποίκων, έχει σταδιακά μετατοπίσει τη ρητορική και τις θέσεις του προς το πολιτικό κέντρο. Γεννημένος από Αμερικανούς μετανάστες γονείς, ο Μπένετ μιλά άπταιστα αγγλικά. Τον Απρίλιο συγχώνευσε το κόμμα του με εκείνο του Λαπίντ, ο οποίος συμφώνησε να είναι δεύτερος στο ψηφοδέλτιο και να παραιτηθεί από το δικαίωμα της εκ περιτροπής πρωθυπουργίας. Το δίδυμο είχε αρχικά προβάδισμα έναντι του Νετανιάχου, αλλά έκτοτε έχει χάσει έδαφος στις δημοσκοπήσεις έναντι του Αϊζενκοτ.
Στο ισραηλινό πολιτικό σύστημα δεν υπάρχει σαφής νικητής. Τα κόμματα θα σπεύσουν να συγκεντρώσουν 61 βουλευτικές έδρες, επιλέγοντας συνεταίρους από τα υπερορθόδοξα, τα ακροδεξιά ή τα αραβικά κόμματα για να σχηματίσουν πλειοψηφία. Αυτό είναι το μεγάλο πλεονέκτημα του Νετανιάχου και η προσπάθειά του να κλείσει παρασκηνιακές συμφωνίες έχει ήδη ξεκινήσει.
Η Ταλσίρ ανέφερε ότι, επειδή ο Νετανιάχου γνωρίζει πως δεν μπορεί να κερδίσει με καθαρή πλειοψηφία, «επιδιώκει να δημιουργήσει ένα μπλοκ αναχαίτισης, ώστε να διασφαλίσει ότι το φιλελεύθερο στρατόπεδο δεν θα μπορέσει να σχηματίσει πλειοψηφία… χειραγωγώντας την κοινή γνώμη και απονομιμοποιώντας τα αραβικά κόμματα».
Ο Αϊζενκοτ ενδέχεται να διακινδυνεύει πολιτικά, καθώς δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να συνεργαστεί με τα αραβικά κόμματα, με επικεφαλής τον Μανσούρ Αμπάς, προκειμένου να συγκροτηθεί ένα κεντρώο μπλοκ. Αυτό ενδέχεται να επιτρέψει στο φιλελεύθερο μπλοκ να εξασφαλίσει αρκετές ψήφους από τη Δεξιά, ώστε να φτάσει στη νίκη και, τελικά, να αντικαταστήσει τον Νετανιάχου. Για τον Αϊζενκοτ, μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε έναν πολιτικό άθλο: ο απρόθυμος πολιτικός, που βρέθηκε στην πολιτική σχεδόν από την πίεση των περιστάσεων, να καταφέρνει τελικά να νικήσει τον παλιό και έμπειρο αντίπαλό του.
Το επιτελείο του ελπίζει ότι, όταν έρθει η ημέρα των εκλογών, οι ψηφοφόροι θα δώσουν προσοχή στα λόγια του και όχι στον τρόπο με τον οποίο τα εκφράζει.
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
Κατά το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του Αϊζενκοτ –ο οποίος ανέλαβε τη θέση του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων πριν παραιτηθεί σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον πόλεμο του Νετανιάχου πριν από δύο χρόνια– η ευθύτητα στον λόγο του δεν αποτέλεσε ποτέ πρόβλημα. Ο στρατιωτικός μιλά κοφτά, με έναν τρόπο που θυμίζει πυρά πυροβολικού, με έντονη προφορά. Σήμερα, ωστόσο, ο 66χρονος Αϊζενκοτ παρουσιάζεται ως η μεγαλύτερη ελπίδα του Ισραήλ για μια ριζική πολιτική αλλαγή, που θα θέσει τέλος στην κυριαρχία του Νετανιάχου στην εξουσία, όταν η χώρα προσέλθει στις κάλπες τον Οκτώβριο.
Την ώρα που η κατακερματισμένη αντιπολίτευση του Ισραήλ συσπειρώνεται γύρω από έναν και μοναδικό στόχο –τον τερματισμό της κυριαρχίας του Νετανιάχου–, ο Γιονάταν Ούριχ, ανώτερος σύμβουλος του πρωθυπουργού και πρώην εκπρόσωπος του κόμματός του, του Λικούντ, έχει εξαπολύσει σειρά επιθέσεων εναντίον του Αϊζενκοτ. Για τους συμμάχους του Αϊζενκοτ, ωστόσο, αυτό απλώς καταδεικνύει το πόσο σοβαρά λαμβάνει ο 76χρονος Νετανιάχου την πολιτική άνοδο του αντιπάλου του.
Ένα βίντεο διάρκειας 51 δευτερολέπτων που δημοσίευσε ο Ούριχ συγκρίνει τον τρόπο ομιλίας των δύο ανδρών, καθιστώντας αδύνατο να αγνοηθεί ο διστακτικός τρόπος ομιλίας του στρατιωτικού, σε σύγκριση με την άψογη ρητορική δεινότητα του Νετανιάχου, ο οποίος έχει σπουδάσει στις ΗΠΑ.
Τίποτα από όλα αυτά, ωστόσο, δεν φαίνεται να αποδίδει. Μόλις δύο εβδομάδες μετά την έναρξη της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Αϊζενκοτ μειώνει τη διαφορά από το κυβερνών κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου. Πρόσφατη δημοσκόπηση προβλέπει, για πρώτη φορά, ότι το κόμμα του, το Γιάσαρ, θα κατακτήσει την πρωτιά, εξασφαλίζοντας 23 έδρες έναντι 22 του Νετανιάχου. «Οι εκλογές αυτές θα κρίνουν την ασφάλεια, την ενότητα και την ίδια την ταυτότητα του Ισραήλ», ανέφερε ο Αϊζενκοτ, εγκαινιάζοντας την προεκλογική του εκστρατεία με ομιλία σε συγκέντρωση στο Νεβέ Γιαράκ, στο Κεντρικό Ισραήλ.
Ο Αϊζενκοτ έχει πλέον ξεπεράσει τους άλλους διεκδικητές από τον χώρο της αντιπολίτευσης, μεταξύ των οποίων τον πρώην πρωθυπουργό Ναφτάλι Μπένετ και τον αρχηγό της αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ. Η Γκάιλ Ταλσίρ, πολιτική επιστήμων στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, δήλωσε: «Είναι το νέο μεγάλο πρόσωπο που γεννιέται στην ισραηλινή πολιτική. Όταν βλέπεις τον Αϊζενκοτ, έχεις την αίσθηση ότι πρόκειται για έναν άνθρωπο που θα κάνει ό,τι είναι αναγκαίο για την ασφάλεια του Ισραήλ και τη μακροπρόθεσμη πορεία του και όχι κάποιον που καθοδηγείται –όπως ο Νετανιάχου– από την προσωπική και πολιτική του επιβίωση».
Ο πολιτικά άπειρος υποψήφιος θεωρείται μια μορφή που μπορεί να ενώσει το διχασμένο πολιτικό σκηνικό, καθώς προέρχεται από οικογένεια της εργατικής τάξης και την παλιά στρατιωτική ελίτ του Ισραήλ. Λίγοι μπορούν επίσης να ξεχάσουν ότι ο Αϊζενκοτ έχασε τον γιο του, τον 25χρονο Γκαλ Μέιρ, ο οποίος πολεμούσε στη Γάζα, το 2023.
Οι σύμμαχοί του υποστηρίζουν ότι έχει βιώσει μαζί με τον λαό της χώρας τον πόνο, το τραύμα και τις δοκιμασίες των πρόσφατων γεγονότων. Ενας στρατιωτικός ανταποκριτής έγραψε ότι, αν και τον περιέβαλλε ένα «σύννεφο θλίψης», αυτό τον έκανε ακόμα πιο αποφασισμένο να νικήσει.
Ωστόσο, υπάρχουν ανησυχίες ως προς το αν ο Αϊζενκοτ διαθέτει την απαραίτητη πολιτική επιδεξιότητα για να επικρατήσει στις 27 Οκτωβρίου. Ακόμα και οι σύμμαχοί του πρέπει να αναρωτιούνται αν θα καταφέρει να αντισταθεί στον Νετανιάχου, τον απόλυτο πολιτικό survivor, που όχι μόνο γνωρίζει τους κανόνες, αλλά και τους καθορίζει. «Νομίζω ότι παραμένει ακόμη άπειρος», δήλωσε η Ταλσίρ, σημειώνοντας πως ο Αϊζενκοτ δεν διαθέτει εκείνη τη «μαγική σπίθα» που λαχταρούσε το κοινό στη συγκέντρωσή του πριν από δύο εβδομάδες. Η εικόνα αυτή διαφέρει αισθητά από εκείνη του Μπένετ, του βασικού αντιπάλου του στη μάχη για την εξουσία: ενός εκατομμυριούχου της τεχνολογίας, ο οποίος, αφού ηγήθηκε στο παρελθόν του κινήματος των εποίκων, έχει σταδιακά μετατοπίσει τη ρητορική και τις θέσεις του προς το πολιτικό κέντρο. Γεννημένος από Αμερικανούς μετανάστες γονείς, ο Μπένετ μιλά άπταιστα αγγλικά. Τον Απρίλιο συγχώνευσε το κόμμα του με εκείνο του Λαπίντ, ο οποίος συμφώνησε να είναι δεύτερος στο ψηφοδέλτιο και να παραιτηθεί από το δικαίωμα της εκ περιτροπής πρωθυπουργίας. Το δίδυμο είχε αρχικά προβάδισμα έναντι του Νετανιάχου, αλλά έκτοτε έχει χάσει έδαφος στις δημοσκοπήσεις έναντι του Αϊζενκοτ.
Στο ισραηλινό πολιτικό σύστημα δεν υπάρχει σαφής νικητής. Τα κόμματα θα σπεύσουν να συγκεντρώσουν 61 βουλευτικές έδρες, επιλέγοντας συνεταίρους από τα υπερορθόδοξα, τα ακροδεξιά ή τα αραβικά κόμματα για να σχηματίσουν πλειοψηφία. Αυτό είναι το μεγάλο πλεονέκτημα του Νετανιάχου και η προσπάθειά του να κλείσει παρασκηνιακές συμφωνίες έχει ήδη ξεκινήσει.
Η Ταλσίρ ανέφερε ότι, επειδή ο Νετανιάχου γνωρίζει πως δεν μπορεί να κερδίσει με καθαρή πλειοψηφία, «επιδιώκει να δημιουργήσει ένα μπλοκ αναχαίτισης, ώστε να διασφαλίσει ότι το φιλελεύθερο στρατόπεδο δεν θα μπορέσει να σχηματίσει πλειοψηφία… χειραγωγώντας την κοινή γνώμη και απονομιμοποιώντας τα αραβικά κόμματα».
Ο Αϊζενκοτ ενδέχεται να διακινδυνεύει πολιτικά, καθώς δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να συνεργαστεί με τα αραβικά κόμματα, με επικεφαλής τον Μανσούρ Αμπάς, προκειμένου να συγκροτηθεί ένα κεντρώο μπλοκ. Αυτό ενδέχεται να επιτρέψει στο φιλελεύθερο μπλοκ να εξασφαλίσει αρκετές ψήφους από τη Δεξιά, ώστε να φτάσει στη νίκη και, τελικά, να αντικαταστήσει τον Νετανιάχου. Για τον Αϊζενκοτ, μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε έναν πολιτικό άθλο: ο απρόθυμος πολιτικός, που βρέθηκε στην πολιτική σχεδόν από την πίεση των περιστάσεων, να καταφέρνει τελικά να νικήσει τον παλιό και έμπειρο αντίπαλό του.
Το επιτελείο του ελπίζει ότι, όταν έρθει η ημέρα των εκλογών, οι ψηφοφόροι θα δώσουν προσοχή στα λόγια του και όχι στον τρόπο με τον οποίο τα εκφράζει.
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
