Όταν ιδρύθηκε το 2002, η SpaceX του Έλον Μασκ ήταν μια φιλόδοξη, αλλά απρόβλεπτη νεοφυής εταιρεία, που έμοιαζε να προσφέρει στην ανθρωπότητα ένα όραμα βγαλμένο από ταινία επιστημονικής φαντασίας. Κι όμως, κατά τρόπο εντυπωσιακό, η εταιρεία έχει καταφέρει να υλοποιήσει αρκετές από τις άλλοτε εξωπραγματικές φιλοδοξίες της.

Πρώτα, ο Μασκ διέψευσε τους επικριτές που υποστήριζαν ότι η κατασκευή επαναχρησιμοποιούμενων πυραύλων δεν θα είχε οικονομικό νόημα, ακόμη κι αν ήταν τεχνολογικά εφικτή. Το 2017, ένας πύραυλος Falcon 9 της SpaceX, ο οποίος είχε ανακτηθεί από τη θάλασσα, εκτοξεύθηκε για δεύτερη φορά από τη Φλόριντα, πραγματοποιώντας την πρώτη επιτυχημένη επανεκτόξευση ενός επαναχρησιμοποιημένου προωθητικού πυραύλου τροχιακών αποστολών. Πέρυσι, η SpaceX αντιπροσώπευε το 95% όλων των τροχιακών εκτοξεύσεων στις ΗΠΑ και περισσότερο από το ήμισυ των εκτοξεύσεων παγκοσμίως.

Δεύτερον, η SpaceX έκανε μια επιτυχημένη μεγάλη επένδυση στον τομέα των δορυφορικών δικτύων. Το δορυφορικό ίντερνετ υπήρχε ήδη εδώ και δεκαετίες όταν η διαστημική εταιρεία λάνσαρε το Starlink, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των χαμηλών ταχυτήτων.

Η καινοτομία της SpaceX συνίστατο στην τοποθέτηση των δορυφόρων πολύ πιο κοντά στη Γη. Πέρυσι υπήρχαν περισσότεροι από 8.000 δορυφόροι Starlink σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη, αποτελώντας την πλειονότητα των ενεργών δορυφόρων παγκοσμίως.

Τώρα, ο Μασκ παρουσιάζει ακόμη πιο φιλόδοξα σχέδια: από την τοποθέτηση ηλιακών κέντρων δεδομένων στο Διάστημα μέχρι την παραγωγή ενέργειας στον Άρη και την κατασκευή ενός συστήματος εκτόξευσης στην επιφάνεια της Σελήνης. Ή, όπως το θέτει ο ίδιος: «Θέλεις να ξυπνάς το πρωί πιστεύοντας ότι το μέλλον θα είναι καλύτερο — κι αυτό είναι, στην ουσία, το νόημα του να εξελιχθούμε σε έναν πολιτισμό που ταξιδεύει στο Διάστημα.

Σημαίνει να πιστεύεις στο μέλλον και να θεωρείς ότι το μέλλον θα είναι καλύτερο από το παρελθόν. Και δεν μπορώ να φανταστώ τίποτα πιο συναρπαστικό από το να ταξιδέψουμε εκεί έξω και να βρεθούμε ανάμεσα στα άστρα».

Μπορεί να το πετύχει;

Κέντρα Δεδομένων στο Διάστημα

Το επόμενο μεγάλο ορόσημο για τη SpaceX θα είναι η εκτόξευση της πρώτης γενιάς τροχιακών κέντρων δεδομένων της, με την ονομασία Starmind AI-1. «Δεν πρόκειται για κάτι που θα συμβεί σε ένα μακρινό μέλλον», δήλωσε ο Μασκ τον Αύγουστο. «Αναμένεται να ξεκινήσουμε τις εκτοξεύσεις την επόμενη χρονιά».

Η xAI, η εταιρεία του Μασκ που δημιούργησε το chatbot Grok και συγχωνεύθηκε με τη SpaceX νωρίτερα φέτος, δαπανά ήδη δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή επίγειων κέντρων δεδομένων, προκειμένου να δημιουργήσει την υπολογιστική υποδομή που απαιτείται για τη λειτουργία της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης.

Μακροπρόθεσμα, ωστόσο, το όραμα του Μασκ είναι να μεταφέρει τα κέντρα δεδομένων στο Διάστημα. Η ιδέα είναι οι συστοιχίες διακομιστών, αντίστοιχες με εκείνες που βρίσκονται στα κέντρα δεδομένων, να μπορούν να εγκαθίστανται στο εσωτερικό δορυφόρων που βρίσκονται σε τροχιά.

Οι επαναχρησιμοποιούμενοι πύραυλοι της SpaceX θα χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη τεράστιων αστερισμών δορυφόρων που θα παρέχουν υπολογιστική ισχύ για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Οι αστερισμοί αυτοί θα μπορούσαν να αριθμούν έως και εκατομμύρια δορυφόρους και να αποτελούν τη βάση για τα τροχιακά κέντρα δεδομένων.

«Πιστεύουμε ότι αυτοί οι δορυφόροι υπολογιστικής ισχύος τεχνητής νοημοσύνης σε ηλιοσύγχρονη τροχιά θα είναι σε θέση να διαχειριστούν ενεργοβόρα φορτία εργασίας τεχνητής νοημοσύνης… σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και με μεγαλύτερη αποδοτικότητα από ό,τι οι επίγειες εναλλακτικές λύσεις, ενώ το Starlink θα παρέχει παγκόσμια συνδεσιμότητα χαμηλής καθυστέρησης, συνδέοντας αυτά τα τροχιακά συστήματα ΤΝ με ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και παρέχοντας πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο», αναφέρει η SpaceX στο ενημερωτικό δελτίο για την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο.

Ο Κέιλεμπ Χένρι, διευθυντής έρευνας στην Quilty Space, εταιρεία επιχειρηματικής πληροφόρησης για τον διαστημικό κλάδο, επισημαίνει: «Τα κέντρα δεδομένων είναι πολύ ενεργοβόρα. Θα χρειάζονταν περισσότερη ισχύ από έναν παραδοσιακό δορυφόρο. Αυτό σημαίνει ότι θα χρειαστούν μεγαλύτερες ηλιακές συστοιχίες [ένα σύνολο συνδεδεμένων ηλιακών πάνελ που συλλέγουν το ηλιακό φως και το μετατρέπουν σε αξιοποιήσιμη ηλεκτρική ενέργεια].

Όταν αυξάνεις το μέγεθος των ηλιακών συστοιχιών, χρειάζεσαι και μεγαλύτερα συστήματα παροχής ισχύος για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις τους». Επομένως, ολόκληρη η κατασκευή μεγαλώνει σε μέγεθος. Και ο Μασκ ανήκει ξεκάθαρα στο στρατόπεδο εκείνων που πιστεύουν ότι μπορεί να υλοποιηθεί αυτό το σχέδιο».

Μπορεί όμως πράγματι να υλοποιηθεί; Ο Χένρι δήλωσε: «Η αυθόρμητη αντίδραση είναι να πεις ότι πρόκειται για κάτι παράλογο. Ωστόσο, η μέχρι σήμερα πορεία της SpaceX μάς κάνει να πιστεύουμε στον Μασκ».

Δορυφόροι

Το Starlink είναι ο μόνος κερδοφόρος βραχίονας της SpaceX, καταγράφοντας πέρυσι προσαρμοσμένα κέρδη ύψους 7,2 δισ. δολαρίων. Η SpaceX έχει δηλώσει ότι αναμένει πως μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία το Starlink θα αντιπροσωπεύει «σημαντικό μέρος» της παγκόσμιας διαδικτυακής κίνησης και ενδεχομένως την πλειονότητα της κίνησης στις χώρες όπου επιτρέπεται η λειτουργία του. Παράλληλα, η εταιρεία φιλοδοξεί να αποκτήσει ουσιαστικό μερίδιο και στην αμερικανική αγορά κινητής τηλεφωνίας.

Ο Τιμ Φάραρ, πρόεδρος της TMF Associates, ο οποίος δραστηριοποιείται ως σύμβουλος στους κλάδους των δορυφορικών επικοινωνιών και των τηλεπικοινωνιών για περισσότερα από 30 χρόνια δήλωσε: «Φαίνεται βέβαιο ότι το Starlink θα κατακτήσει και θα διατηρήσει ένα πολύ μεγάλο και διαρκώς αυξανόμενο μερίδιο της αγοράς εμπορικών δορυφορικών επικοινωνιών για το υπόλοιπο της δεκαετίας και πιθανότατα και πέρα από αυτήν», λέει.

Ωστόσο, ο ίδιος εμφανίζεται επιφυλακτικός ως προς την ικανότητα του Starlink να αποσπάσει πελάτες από τις επίγειες τηλεπικοινωνιακές εταιρείες.

«Μου αρέσει να παραλληλίζω την περίπτωση με εκείνη της Tesla. Η εταιρεία δημιούργησε ένα νέο είδος ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Όταν όμως επιχείρησαν πραγματικά να ανταγωνιστούν όλους τους μεγάλους κατασκευαστές αυτοκινήτων, τελικά ακόμη και εκείνοι που κινούνταν εξαιρετικά αργά αντέδρασαν. Και τώρα η Tesla δυσκολεύεται σε αυτή την τεράστια αγορά», σημειώνει.

Κατά την άποψή του, το Starlink θα δυσκολευτεί να ανταγωνιστεί το χαμηλότερο κόστος μιας σύνδεσης οπτικής ίνας σε σύγκριση με μια δορυφορική σύνδεση. «Ακόμη κι αν το Starlink καταφέρει να μειώσει στο ένα δέκατο το κόστος μετάδοσης δεδομένων, και πάλι δεν θα καταφέρει να φτάσει το χαμηλό κόστος της παροχής ίντερνετ σε όσους διαθέτουν ήδη σύνδεση οπτικής ίνας», δήλωσε ο Φάραρ.

«Γι’ αυτό και θεωρώ ότι πολλά από όσα έλεγε ο Μασκ —ότι το Starlink θα διαχειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας διαδικτυακής κίνησης και ότι θα υπάρχουν περίπου 100.000 δορυφόροι— απλώς δεν στέκουν» Θα μείνουν χωρίς πελάτες, επειδή ελάχιστοι άνθρωποι θα θελήσουν να εγκαταλείψουν τη σύνδεσή τους μέσω οπτικής ίνας για μια δορυφορική σύνδεση, ακόμη κι αν αυτή βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με το σημερινό επίπεδο».

Ζωή στον Άρη

Η μεγάλη στρατηγική αποστολή του Μασκ για τη SpaceX είναι να «δημιουργήσει τα συστήματα και τις τεχνολογίες που απαιτούνται για να καταστεί η ζωή πολυπλανητική, να κατανοήσουμε την πραγματική φύση του σύμπαντος και να επεκτείνουμε το φως της συνείδησης μέχρι τα άστρα».

Το ενημερωτικό δελτίο της SpaceX για την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο περιλαμβάνει καλλιτεχνική απεικόνιση της «ζωής στον Άρη», με έναν πύραυλο να εκτοξεύεται και ανθρώπους να θαυμάζουν το τοπίο μέσα από μια γυάλινη κατασκευή.

Η εταιρεία αναφέρει ότι στόχος της είναι να αναπτύξει αρχικά βιομηχανική δραστηριότητα στη Σελήνη, ως ενδιάμεσο σταθμό στην πορεία προς τον Άρη. Η Σελήνη θα λειτουργήσει ως πεδίο δοκιμών για την ανάπτυξη υποδομών διαβίωσης, την αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και τα συστήματα Starship, τα οποία είναι απαραίτητα για τη μακροπρόθεσμη επιβίωση του ανθρώπου πέρα από τη Γη.

Ο Μάρτιν Ρις, ομότιμος καθηγητής κοσμολογίας και αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, θεωρεί ότι η ιδέα του Άρη ως «πλανήτη Β» για τον ανθρώπινο πολιτισμό αποτελεί «επικίνδυνη αυταπάτη».

Ο ίδιος δήλωσε: «Πρέπει να δημιουργήσεις ατμόσφαιρα στον Άρη... Δεν νομίζω ότι οι άνθρωποι θα ήθελαν να πάνε εκεί, εκτός αν μπορούσαμε να δημιουργήσουμε μια ατμόσφαιρα παρόμοια με εκείνη της Γης, και αυτό θα κόστιζε πάρα πολύ.

Μια τέτοια κίνηση μπορεί μεν να μην παραβιάζει τους νόμους της Φυσικής, αλλά δεν νομίζω ότι θα ήταν αρκετά δημοφιλής». Κατά την άποψή του, το Διάστημα είναι «πεδίο δράσης για ρομπότ».

Όσο για τα σχέδια του Μασκ να τοποθετήσει εκτοξευτές πυραύλων στη Σελήνη, ο Ρις εκτιμά ότι κάτι τέτοιο «θα ήταν εφικτό».

«Η βαρύτητα στη Σελήνη είναι πολύ ασθενέστερη, οπότε η διαφυγή από τη Σελήνη είναι πολύ ευκολότερη. Και μάλιστα, αν ο στόχος είναι να φτάσεις στον Άρη, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι η καλύτερη επιλογή είναι να περάσεις πρώτα από τη Σελήνη ή να κινηθείς γύρω από αυτήν, να ανεφοδιαστείς και έπειτα να συνεχίσεις το ταξίδι προς τον Άρη».

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News