EnΙσραήλ & Παλαιστινιακή Αρχή: Πώς ο πόλεμος των έξι ημερών οδήγησε σε έξι δεκαετίες συγκρούσεων
The Times
Η απροκάλυπτη εβραϊκή βία, που οδήγησε σε σπάνια καταδίκη από τον Μάικ Χάκαμπι, πρεσβευτή των ΗΠΑ στο Ισραήλ, αυξήθηκε αφότου ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε την έγκριση για την έναρξη οικοδομικών εργασιών σε μια καίρια περιοχή της Δυτικής Όχθης, γνωστή ως E1
Η Δυτική Όχθη, που εκτείνεται σε πάνω από 250 μίλια από τους γκριζοπράσινους λόφους της έως την έρημο της Ιουδαίας, είναι διαιρεμένη από το 1967 υπό διάφορα επίπεδα ισραηλινού ελέγχου.
Η Ζώνη Α, που αποτελεί λιγότερο από το 20 τοις εκατό της Δυτικής Όχθης, τελεί υπό την ευθύνη της Παλαιστινιακής Αρχής και περιλαμβάνει μεγάλες πόλεις, όπως τη Ναμπλούς, το μεγαλύτερο μέρος της Χεβρώνας και τη de facto διοικητική πρωτεύουσα, τη Ραμάλα. Η Ζώνη Β τελεί υπό κοινό έλεγχο ασφαλείας με το Ισραήλ, ενώ η Ζώνη Γ βρίσκεται υπό πλήρη ισραηλινό πολιτικό έλεγχο και φιλοξενεί τους ισραηλινούς οικισμούς, με τα κτίρια με τις κόκκινες στέγες και τα λευκά τροχόσπιτα διάσπαρτα ανάμεσα στις πλαγιές. Περιλαμβάνει μεγάλα αστικά κέντρα, όπως το Μααλέ Αντουμίμ, ανατολικά της Ιερουσαλήμ, και την Αριέλ, όπου εδρεύει ένα μεγάλο πανεπιστήμιο.
Όλοι οι ισραηλινοί οικισμοί στην περιοχή θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου, καθώς πρόκειται για έδαφος που το Ισραήλ κατέλαβε μετά τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1967. Πριν από τη νίκη του Ισραήλ σε αυτόν που είναι επίσης γνωστός ως Πόλεμος των Έξι Ημερών, η Δυτική Όχθη — που βρίσκεται δυτικά του ποταμού Ιορδάνη — τελούσε υπό ιορδανικό έλεγχο μετά τη λήξη της βρετανικής Εντολής το 1948.
Οι Συμφωνίες του Όσλο της δεκαετίας του 1990 έθεσαν σε κίνηση μια σειρά αποτυχημένων ειρηνευτικών προσπαθειών, καθιερώνοντας τις τρεις ζώνες που υφίστανται σήμερα. Αυτό απλώς παγίωσε μια φαινομενικά αδιέξοδη σύγκρουση, εδραιώνοντας τον ισραηλινό έλεγχο σε εδάφη που οι Παλαιστίνιοι διεκδικούν ως τμήμα ενός μελλοντικού κράτους, μαζί με τη Γάζα και την ανατολική Ιερουσαλήμ.
Ο ισραηλινός έλεγχος ασφαλείας, σε συνδυασμό με την ανάγκη προστασίας των Ισραηλινών αμάχων εντός της Δυτικής Όχθης, έχει οδηγήσει σε αυτό που οι επικριτές αποκαλούν νοοτροπία «άγριας Δύσης». Οι έποικοι στήνουν καταυλισμούς όπου θέλουν και ο ισραηλινός στρατός, ο οποίος θεωρητικά βρίσκεται εκεί για να προστατεύει τόσο τους Εβραίους όσο και τους Παλαιστίνιους κατοίκους, κατηγορείται συχνά ότι παραμένει αδρανής ενώ γίνονται καταλήψεις γης, πυρπολούνται ελαιώνες και βανδαλίζονται περιουσίες.
Οι ισραηλινοί επεκτατιστές, μεταξύ των οποίων οι ακροδεξιοί υπουργοί της κυβέρνησης Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς, επιδιώκουν την ένταξη ολόκληρης της Ιουδαίας και της Σαμάρειας — της βιβλικής ονομασίας για τη Δυτική Όχθη — στο Ισραήλ, χωρίς κατ' ανάγκη να παραχωρούν δικαιώματα στους 3,3 εκατομμύρια Παλαιστίνιους κατοίκους που ζουν εκεί. Ο Σμότριτς δήλωσε φέτος ότι «το Όσλο είναι άκυρο και ανίσχυρο» και ότι όχι μόνο η Ζώνη Γ, αλλά και «οι Α και Β είναι δικές μας».
Οι επιθέσεις τόσο από εξτρεμιστές Εβραίους εποίκους όσο και από Παλαιστίνιους μαχητές στη Δυτική Όχθη έχουν αυξηθεί από τις 7 Οκτωβρίου 2023, όταν η Χαμάς εισέβαλε στο νότιο Ισραήλ από τη Γάζα, ωθώντας το Ισραήλ να ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας του για την αποτροπή παρόμοιων επιθέσεων. Οι αυξημένες νυχτερινές επιδρομές, οι συλλήψεις, οι περιορισμοί στη μετακίνηση και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν αναγκάσει Παλαιστίνιους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, καθώς το Ισραήλ στοχεύει τη δράση μαχητών σε πόλεις, χωριά και προσφυγικούς καταυλισμούς.
Η ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία έχει επίσης οδηγήσει σε κατηγορίες ότι ο ισραηλινός στρατός πράττει ελάχιστα για την προστασία των Παλαιστινίων αμάχων από βίαιες επιθέσεις εποίκων. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν τις Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας (IDF) ότι δεν σταματούν τους μαχητικούς Εβραίους εποίκους και υποστηρίζουν ότι ενδέχεται ακόμη και να συνεργάζονται μαζί τους.
Ένα πρόσφατο επεισόδιο έντασης γύρω από το χωριό Κούσρα, στη βόρεια Δυτική Όχθη, περιελάμβανε ένοπλους εποίκους που περικύκλωσαν και πολιόρκησαν αρκετά σπίτια, μεταξύ των οποίων και εκείνο ενός Αμερικανοπαλαιστίνιου πολίτη, αποκόπτοντάς τα από το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα. Στρατιώτες των IDF επιχείρησαν αρχικά να επέμβουν, αλλά οι ίδιοι απωθήθηκαν από την περιοχή από τους εποίκους. Οι δυνάμεις επέστρεψαν υπό έντονη διεθνή πίεση, ωστόσο έκτοτε δεν έχουν καταφέρει να σταματήσουν τις επανειλημμένες απόπειρες των εποίκων να εισέλθουν και να εισβάλουν σε σπίτια.
Η απροκάλυπτη εβραϊκή βία, που οδήγησε σε σπάνια καταδίκη από τον Μάικ Χάκαμπι, πρεσβευτή των ΗΠΑ στο Ισραήλ, αυξήθηκε αφότου ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε την έγκριση για την έναρξη οικοδομικών εργασιών σε μια καίρια περιοχή της Δυτικής Όχθης, γνωστή ως E1.
Η οικοδόμηση στην E1 θεωρείται καίριο πλήγμα για τη λύση των δύο κρατών και τη δημιουργία ενός βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους. Πολλές από τις κατά κύριο λόγο βεδουίνικες κοινότητες της περιοχής βρίσκονται εδώ και χρόνια υπό την απειλή έξωσης. Ωστόσο, το σχέδιο για την E1 θα αντικαθιστούσε 18 παλαιστινιακές κοινότητες με 3.401 νέες κατοικίες για Ισραηλινούς εποίκους, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ουσιαστικά θα καταλάμβανε το ισοδύναμο του 3 τοις εκατό του εδάφους της Δυτικής Όχθης και θα συνέδεε τον μεγάλο οικισμό Μααλέ Αντουμίμ με την ανατολική Ιερουσαλήμ, την οποία το Ισραήλ διεκδικεί ως τμήμα της αδιαίρετης πρωτεύουσάς του. Ένας μελλοντικός δρόμος θα μπορούσε να αποκλείσει την παλαιστινιακή πρόσβαση, κόβοντας τη Δυτική Όχθη στα δύο, παρότι αυτό αμφισβητείται από το Ισραήλ.
Η επέκταση των οικισμών και η βία έχουν καταστεί κόκκινη γραμμή για τη διεθνή κοινότητα, ενώ οι βρετανικές κυρώσεις για τα κατεχόμενα εδάφη ακολουθούν ανάλογες κινήσεις της Ολλανδίας, του Βελγίου, της Ισπανίας και της Ιρλανδίας, στις οποίες όμως αντιτίθενται χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστρία, η Τσεχία και η Ουγγαρία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση — ο βασικός εμπορικός εταίρος του Ισραήλ — παραμένει διχασμένη επί του θέματος, καθώς τα κράτη μέλη διαφωνούν ως προς το εάν μια απαγόρευση αποτελεί εμπορική απόφαση, που θα απαιτούσε μόνο πλειοψηφική ψήφο, ή ζήτημα εξωτερικής πολιτικής που απαιτεί ομόφωνη συμφωνία.
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
Η Ζώνη Α, που αποτελεί λιγότερο από το 20 τοις εκατό της Δυτικής Όχθης, τελεί υπό την ευθύνη της Παλαιστινιακής Αρχής και περιλαμβάνει μεγάλες πόλεις, όπως τη Ναμπλούς, το μεγαλύτερο μέρος της Χεβρώνας και τη de facto διοικητική πρωτεύουσα, τη Ραμάλα. Η Ζώνη Β τελεί υπό κοινό έλεγχο ασφαλείας με το Ισραήλ, ενώ η Ζώνη Γ βρίσκεται υπό πλήρη ισραηλινό πολιτικό έλεγχο και φιλοξενεί τους ισραηλινούς οικισμούς, με τα κτίρια με τις κόκκινες στέγες και τα λευκά τροχόσπιτα διάσπαρτα ανάμεσα στις πλαγιές. Περιλαμβάνει μεγάλα αστικά κέντρα, όπως το Μααλέ Αντουμίμ, ανατολικά της Ιερουσαλήμ, και την Αριέλ, όπου εδρεύει ένα μεγάλο πανεπιστήμιο.
Όλοι οι ισραηλινοί οικισμοί στην περιοχή θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου, καθώς πρόκειται για έδαφος που το Ισραήλ κατέλαβε μετά τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1967. Πριν από τη νίκη του Ισραήλ σε αυτόν που είναι επίσης γνωστός ως Πόλεμος των Έξι Ημερών, η Δυτική Όχθη — που βρίσκεται δυτικά του ποταμού Ιορδάνη — τελούσε υπό ιορδανικό έλεγχο μετά τη λήξη της βρετανικής Εντολής το 1948.
Οι Συμφωνίες του Όσλο της δεκαετίας του 1990 έθεσαν σε κίνηση μια σειρά αποτυχημένων ειρηνευτικών προσπαθειών, καθιερώνοντας τις τρεις ζώνες που υφίστανται σήμερα. Αυτό απλώς παγίωσε μια φαινομενικά αδιέξοδη σύγκρουση, εδραιώνοντας τον ισραηλινό έλεγχο σε εδάφη που οι Παλαιστίνιοι διεκδικούν ως τμήμα ενός μελλοντικού κράτους, μαζί με τη Γάζα και την ανατολική Ιερουσαλήμ.
Ο ισραηλινός έλεγχος ασφαλείας, σε συνδυασμό με την ανάγκη προστασίας των Ισραηλινών αμάχων εντός της Δυτικής Όχθης, έχει οδηγήσει σε αυτό που οι επικριτές αποκαλούν νοοτροπία «άγριας Δύσης». Οι έποικοι στήνουν καταυλισμούς όπου θέλουν και ο ισραηλινός στρατός, ο οποίος θεωρητικά βρίσκεται εκεί για να προστατεύει τόσο τους Εβραίους όσο και τους Παλαιστίνιους κατοίκους, κατηγορείται συχνά ότι παραμένει αδρανής ενώ γίνονται καταλήψεις γης, πυρπολούνται ελαιώνες και βανδαλίζονται περιουσίες.
Οι ισραηλινοί επεκτατιστές, μεταξύ των οποίων οι ακροδεξιοί υπουργοί της κυβέρνησης Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς, επιδιώκουν την ένταξη ολόκληρης της Ιουδαίας και της Σαμάρειας — της βιβλικής ονομασίας για τη Δυτική Όχθη — στο Ισραήλ, χωρίς κατ' ανάγκη να παραχωρούν δικαιώματα στους 3,3 εκατομμύρια Παλαιστίνιους κατοίκους που ζουν εκεί. Ο Σμότριτς δήλωσε φέτος ότι «το Όσλο είναι άκυρο και ανίσχυρο» και ότι όχι μόνο η Ζώνη Γ, αλλά και «οι Α και Β είναι δικές μας».
Οι επιθέσεις τόσο από εξτρεμιστές Εβραίους εποίκους όσο και από Παλαιστίνιους μαχητές στη Δυτική Όχθη έχουν αυξηθεί από τις 7 Οκτωβρίου 2023, όταν η Χαμάς εισέβαλε στο νότιο Ισραήλ από τη Γάζα, ωθώντας το Ισραήλ να ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας του για την αποτροπή παρόμοιων επιθέσεων. Οι αυξημένες νυχτερινές επιδρομές, οι συλλήψεις, οι περιορισμοί στη μετακίνηση και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν αναγκάσει Παλαιστίνιους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, καθώς το Ισραήλ στοχεύει τη δράση μαχητών σε πόλεις, χωριά και προσφυγικούς καταυλισμούς.
Η ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία έχει επίσης οδηγήσει σε κατηγορίες ότι ο ισραηλινός στρατός πράττει ελάχιστα για την προστασία των Παλαιστινίων αμάχων από βίαιες επιθέσεις εποίκων. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν τις Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας (IDF) ότι δεν σταματούν τους μαχητικούς Εβραίους εποίκους και υποστηρίζουν ότι ενδέχεται ακόμη και να συνεργάζονται μαζί τους.
Ένα πρόσφατο επεισόδιο έντασης γύρω από το χωριό Κούσρα, στη βόρεια Δυτική Όχθη, περιελάμβανε ένοπλους εποίκους που περικύκλωσαν και πολιόρκησαν αρκετά σπίτια, μεταξύ των οποίων και εκείνο ενός Αμερικανοπαλαιστίνιου πολίτη, αποκόπτοντάς τα από το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα. Στρατιώτες των IDF επιχείρησαν αρχικά να επέμβουν, αλλά οι ίδιοι απωθήθηκαν από την περιοχή από τους εποίκους. Οι δυνάμεις επέστρεψαν υπό έντονη διεθνή πίεση, ωστόσο έκτοτε δεν έχουν καταφέρει να σταματήσουν τις επανειλημμένες απόπειρες των εποίκων να εισέλθουν και να εισβάλουν σε σπίτια.
Η απροκάλυπτη εβραϊκή βία, που οδήγησε σε σπάνια καταδίκη από τον Μάικ Χάκαμπι, πρεσβευτή των ΗΠΑ στο Ισραήλ, αυξήθηκε αφότου ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε την έγκριση για την έναρξη οικοδομικών εργασιών σε μια καίρια περιοχή της Δυτικής Όχθης, γνωστή ως E1.
Η οικοδόμηση στην E1 θεωρείται καίριο πλήγμα για τη λύση των δύο κρατών και τη δημιουργία ενός βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους. Πολλές από τις κατά κύριο λόγο βεδουίνικες κοινότητες της περιοχής βρίσκονται εδώ και χρόνια υπό την απειλή έξωσης. Ωστόσο, το σχέδιο για την E1 θα αντικαθιστούσε 18 παλαιστινιακές κοινότητες με 3.401 νέες κατοικίες για Ισραηλινούς εποίκους, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ουσιαστικά θα καταλάμβανε το ισοδύναμο του 3 τοις εκατό του εδάφους της Δυτικής Όχθης και θα συνέδεε τον μεγάλο οικισμό Μααλέ Αντουμίμ με την ανατολική Ιερουσαλήμ, την οποία το Ισραήλ διεκδικεί ως τμήμα της αδιαίρετης πρωτεύουσάς του. Ένας μελλοντικός δρόμος θα μπορούσε να αποκλείσει την παλαιστινιακή πρόσβαση, κόβοντας τη Δυτική Όχθη στα δύο, παρότι αυτό αμφισβητείται από το Ισραήλ.
Η επέκταση των οικισμών και η βία έχουν καταστεί κόκκινη γραμμή για τη διεθνή κοινότητα, ενώ οι βρετανικές κυρώσεις για τα κατεχόμενα εδάφη ακολουθούν ανάλογες κινήσεις της Ολλανδίας, του Βελγίου, της Ισπανίας και της Ιρλανδίας, στις οποίες όμως αντιτίθενται χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστρία, η Τσεχία και η Ουγγαρία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση — ο βασικός εμπορικός εταίρος του Ισραήλ — παραμένει διχασμένη επί του θέματος, καθώς τα κράτη μέλη διαφωνούν ως προς το εάν μια απαγόρευση αποτελεί εμπορική απόφαση, που θα απαιτούσε μόνο πλειοψηφική ψήφο, ή ζήτημα εξωτερικής πολιτικής που απαιτεί ομόφωνη συμφωνία.
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
