Σε ένα γιγαντιαίο εργοτάξιο στα νότια προάστια της Αθήνας, ο 50 ορόφων Πύργος Ριβιέρας υψώνεται 200 μέτρα πάνω από εκείνο που για έξι δεκαετίες, έως το 2001, ήταν το αεροδρόμιο της πόλης. Ο πύργος, που δεν θα ξεχώριζε καθόλου στο Ντουμπάι, αποτελεί μέρος του παραθαλάσσιου έργου του Ελληνικού, το οποίο, όταν ολοκληρωθεί η τελική του φάση σχεδόν μία δεκαετία από τώρα, θα περιλαμβάνει 9.000 κατοικίες, καθώς και ξενοδοχεία, γραφεία, καταστήματα, ιατρεία, σχολεία και μια μαρίνα. Οι πρώτοι κάτοικοι αναμένεται να εγκατασταθούν το επόμενο καλοκαίρι.

«Αυτό προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης που υλοποιείται στην Ευρώπη, σηματοδοτώντας τον θρίαμβο του αύριο επί του χθες», δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, 58 ετών, στα εγκαίνια ενός αθλητικού πάρκου στην περιοχή. «Γίνεται πραγματικότητα μετά από πολλά χρόνια περιορισμών και αδράνειας».

Το Ελληνικό, στην Αθηναϊκή Ριβιέρα, είναι σύμβολο της αξιοσημείωτης δεκαετούς μετάβασης της Ελλάδας από τον «ασθενή της Ευρώπης» σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες της ΕΕ. Τα τακτοποιημένα δημόσια οικονομικά της, με υγιές πλεόνασμα προϋπολογισμού και μειούμενο χρέος, ντροπιάζουν τη Βρετανία.

Χάρη σε μια πληθώρα στοχευμένων φορολογικών ελαφρύνσεων, η χώρα φλερτάρει επίσης με διαχειριστές αντισταθμιστικών κεφαλαίων (hedge funds) και άλλους μεγάλους παίκτες του χρηματοοικονομικού κόσμου, σε μια προσπάθεια να μιμηθεί την επιτυχία του Μιλάνου ή ακόμη και του Ντουμπάι.

Οι δημοσιεύσεις αυτού του μήνα ότι ο Κρις Ρόκος, 55 ετών, δισεκατομμυριούχος διαχειριστής αντισταθμιστικού κεφαλαίου που θεωρείται ο τρίτος μεγαλύτερος φορολογούμενος του Ηνωμένου Βασιλείου, μετεγκαθίστατο στην Ελλάδα, αξιοποιήθηκαν από τους επικριτές της βρετανικής κυβέρνησης ως περαιτέρω απόδειξη ότι η προσδοκία ακόμη μεγαλύτερου πόνου στον προϋπολογισμό του επόμενου μήνα επιταχύνει την έξοδο των πλουσίων.

Αντιθέτως, για τον Μητσοτάκη και την κεντροδεξιά κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, αποτέλεσε επιβεβαίωση των πολιτικών που εφαρμόζονται από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2019, με στόχο να καταστήσουν τη χώρα ελκυστικό προορισμό για ξένες επιχειρήσεις — και για εκείνους που τις διοικούν.

Ο Ρόκος, η καθαρή περιουσία του οποίου ανέρχεται σε περίπου 4 δισ. δολάρια (2,96 δισ. λίρες), σύμφωνα με τον δείκτη δισεκατομμυριούχων του Bloomberg, και ο οποίος εκτιμάται ότι κατέβαλε 330 εκατ. λίρες βρετανικών φόρων πέρυσι, πιστεύεται ότι σχεδιάζει να ανοίξει υποκατάστημα της εταιρείας του, Rokos Capital Management (RCM), στην Αθήνα.

Η αποκάλυψη της μετακίνησής του ακολούθησε την είδηση ότι η Millennium Management, ένα αντισταθμιστικό κεφάλαιο με έδρα τη Νέα Υόρκη που διαχειρίζεται πάνω από 90 δισ. δολάρια σε παγκόσμια περιουσιακά στοιχεία, ετοιμάζεται επίσης να αποκτήσει παρουσία στην ελληνική πρωτεύουσα.

Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης επισκέπτεται το Λονδίνο αυτόν τον μήνα, τροφοδοτώντας εικασίες ότι ενδέχεται να επιχειρεί να πείσει και άλλα πρόσωπα υψηλής καθαρής περιουσίας, ιδίως στον κλάδο των αντισταθμιστικών κεφαλαίων, να ακολουθήσουν το παράδειγμά του.

«Αυτό που δημιουργούμε είναι ένα σταθερό και ανταγωνιστικό πλαίσιο που προσελκύει διεθνείς επιχειρήσεις και στελέχη υψηλού επιπέδου», δήλωσε ο Πιερρακάκης σε πρόσφατη συνέντευξή του στην εφημερίδα «Καθημερινή». «Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τους νέους Έλληνες. Θέλουμε να είναι εφικτό να οικοδομεί κανείς μια διεθνή καριέρα στον χρηματοοικονομικό τομέα από την Αθήνα — να συναντιούνται εδώ τα διεθνή κεφάλαια και το ελληνικό ταλέντο». Και πρόσθεσε: «Ο Κρις Ρόκος στέλνει το ίδιο μήνυμα, επιλέγοντας την Ελλάδα τόσο για τη φορολογική του κατοικία όσο και για τη λειτουργία της εταιρείας του».

Ο Ρόκος, ο οποίος ανακοίνωσε τον περασμένο Μάρτιο ότι δωρίζει 190 εκατ. λίρες στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ για να «ανταποδώσει κάτι στη Βρετανία», αρνήθηκε μέσω εκπροσώπου του να σχολιάσει στους Sunday Times τη μετεγκατάστασή του και το κατά πόσον αυτή υπαγορεύτηκε από την επιθυμία να μειώσει τον φορολογικό του λογαριασμό.

Όμως, βάσει των νέων κανόνων που ισχύουν από τη φετινή χρονιά, οι επαγγελματίες του επενδυτικού κλάδου που μετεγκαθίστανται στην Ελλάδα μπορούν να καταβάλλουν μόλις 5 τοις εκατό για τη «συμμετοχή επί της δημιουργίας υπεραξίας» — το μερίδιο των κερδών που λαμβάνεται ως ανταμοιβή για την απόδοση — κλάσμα του συντελεστή που ισχύει στο Ηνωμένο Βασίλειο. Για να το πράξουν, πρέπει να πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις, κυριότερη των οποίων είναι ότι η σχετική ελληνική οντότητα δαπανά τουλάχιστον 3 εκατ. € ετησίως στη χώρα.

Η Ελλάδα ακολούθησε επίσης το παράδειγμα της Ιταλίας, η οποία το 2017 επέτρεψε σε όσους μετεγκαθίσταντο εκεί να καταβάλλουν ενιαίο φόρο 100.000 € για όλα τα εισοδήματα αλλοδαπής πηγής, συμβάλλοντας στη μετατροπή του Μιλάνου σε Μέκκα των εύπορων ξένων και δίνοντας ώθηση στον χρηματοπιστωτικό της κλάδο. Ενώ η Ιταλία έχει έκτοτε αυξήσει το ποσό αυτό στα 300.000 €, η Ελλάδα το διατήρησε αμετάβλητο.

Από το 2020, οι ξένοι συνταξιούχοι που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα μπορούν να επωφεληθούν από ενιαίο φόρο 7 τοις εκατό για όλα τα εισοδήματα αλλοδαπής πηγής, για διάστημα έως 15 ετών. Υπάρχει επίσης πρόγραμμα «χρυσής βίζας» για πολίτες εκτός ΕΕ, το οποίο χορηγεί άδεια διαμονής σε όσους επενδύουν τουλάχιστον 250.000 έως 800.000 λίρες σε ακίνητο, αναλόγως της φύσης και της τοποθεσίας του.

Η ιδέα ότι διεθνείς χρηματιστές θα μετέφεραν την κατοικία τους στην Ελλάδα θα φαινόταν παράλογη μια δεκαετία πριν, όταν η χώρα βρισκόταν στο χείλος της οικονομικής κατάρρευσης και ο Γιάνης Βαρουφάκης, ο σπουδαγμένος στη Βρετανία υπουργός Οικονομικών, εξαπέλυε επιθέσεις κατά των Ευρωπαίων ομολόγων του.

Ο Βαρουφάκης παραιτήθηκε τον Ιούλιο του 2015, μετά από λιγότερο από έξι μήνες, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για αυτό που θεώρησε ως συνθηκολόγηση του Αλέξη Τσίπρα, ηγέτη του αριστερού ΣΥΡΙΖΑ, με τις πολιτικές λιτότητας που απαιτούσε η ΕΕ. Ο Τσίπρας προχώρησε παρά ταύτα στις μεταρρυθμίσεις και έως το 2017 η οικονομία αναπτυσσόταν ξανά.

Η ανάπτυξη συνεχίστηκε με γοργό ρυθμό από τότε — πλην μιας σύντομης ανάσχεσης κατά την περίοδο της πανδημίας — υπό τον Μητσοτάκη, ο οποίος επανήλθε στην εξουσία τον Ιούνιο του 2023 και φαίνεται πιθανό να κερδίσει τις βουλευτικές εκλογές την επόμενη άνοιξη.

Η πραγματική αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ φέτος αναμένεται στο 2,0 τοις εκατό — περίπου διπλάσια από αυτή του Ηνωμένου Βασιλείου — σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενώ η κυβέρνηση εμφανίζει πλεόνασμα 0,2 τοις εκατό του ΑΕΠ, σε σύγκριση με το βρετανικό έλλειμμα που αναμένεται να φτάσει το 3,8 τοις εκατό έως το τέλος του έτους.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η πτώση του ελληνικού χρέους, το οποίο κορυφώθηκε σε πάνω από 200 τοις εκατό του ΑΕΠ το 2020. Μειωμένο στο 146,1 τοις εκατό πέρυσι, προβλέπεται να υποχωρήσει στο 136,8 τοις εκατό έως το τέλος του έτους, πέφτοντας κάτω από αυτό της Ιταλίας, η οποία θα αποκτήσει τον ανεπιθύμητο τίτλο της πλέον υπερχρεωμένης χώρας της ΕΕ.

Με την τρέχουσα πορεία, θα πρέπει να πέσει κάτω από το 120 τοις εκατό έως το 2029, εκτιμά το υπουργείο, φτάνοντας πιθανότατα κάτω από τα γαλλικά επίπεδα.

Τόσο συγκλονιστική ήταν η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας, ώστε το πραγματικό ΑΕΠ δεν έχει ακόμη επανέλθει στα επίπεδα του 2008 και, σε κατά κεφαλήν βάση, ανταγωνίζεται τη Βουλγαρία για το χαμηλότερο στην ΕΕ.

Ο Νίκος Θεοχαράκης, στενός συνεργάτης του Βαρουφάκη, του οποίου το κόμμα ΜέΡΑ25 συγκεντρώνει πλέον μόλις 3 τοις εκατό στις δημοσκοπήσεις, είναι επιφυλακτικός όταν τον ρωτώ για το ελληνικό οικονομικό θαύμα. «Οι Έλληνες δαπανούν σήμερα περίπου 40 τοις εκατό του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγη», δήλωσε, απαριθμώντας έναν μακρύ κατάλογο των συνεχιζόμενων οικονομικών δεινών της χώρας.

Ούτε βλέπει με καλό μάτι την άφιξη ξένων παικτών από τον χρηματοοικονομικό κλάδο. «Αυτοί οι άνθρωποι στην πραγματικότητα αφαιμάσσουν την οικονομία. Είναι θηρευτές προσόδων, που δεν παράγουν τίποτα».

Η Henley & Partners, που ασχολείται με τον σχεδιασμό διαμονής και υπηκοότητας για εύπορους πελάτες, αναφέρει ότι το ενδιαφέρον για μετεγκατάσταση στην Ελλάδα έχει εκτιναχθεί, καθιστώντας τη χώρα τον δεύτερο δημοφιλέστερο προορισμό μετά το Σεντ Κιτς και Νέβις, με περισσότερες αιτήσεις έως τώρα μέσα στο έτος απ' όσες σε όλο το 2025.

«Η Ελλάδα ανταγωνίζεται ολοένα περισσότερο για την προσοχή των ίδιων διεθνώς μετακινούμενων οικογενειών που εξετάζουν προορισμούς όπως το Μιλάνο και το Ντουμπάι», δήλωσε ο Μάριο Ραφαέλ, διευθυντικό στέλεχος της εταιρείας.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News