Εάν τύχει να διαβάσει κανείς, στο open.gov.gr, δηλαδή στην ηλεκτρονική ιστοσελίδα της δημόσιας διαβούλευσης των νομοσχεδίων των υπουργείων, τα… περίπου 250 σχόλια τα οποία έχουν αναρτηθεί από πολίτες εναντίον των άρθρων εκείνων του νέου, ερανιστικού νομοσχεδίου του υπουργείου Υγείας, με τα οποία επιτρέπεται η διάθεση ανθών βιομηχανικής κάνναβης αποκλειστικά και μόνο από ειδικά αδειοδοτημένα από τις διοικητικές περιφέρειες της χώρας μας καταστήματα, θα νομίζει ότι ο υπουργός Υγείας, Αδωνις Γεωργιάδης, έχει τρελαθεί και προσπαθεί να καταστρέψει έναν ολόκληρο κλάδο της ελληνικής οικονομίας…

Διαβάστε: Αίγιο: Συνελήφθη άνδρας ο οποίος μετέφερε στο αυτοκίνητό του πάνω από 32 κιλά κάνναβης

Κάνναβη: Δύσκολη υπόθεση η νομοθεσία

Σημειώνεται, για λόγους σύγκρισης και μεγεθών, ότι το δεύτερο μαζικό σε σχόλια άρθρο του νέου, ερανιστικού νομοσχεδίου του Αδωνι Γεωργιάδη δεν συγκεντρώνει περισσότερες από 50 απαντήσεις - σχόλια, τουλάχιστον στις αρχές της περασμένης εβδομάδας.

Τα σχόλια - απαντήσεις επί των άρθρων του ερανιστικού νομοσχεδίου του Αδωνι Γεωργιάδη για τη βιομηχανική κάνναβη είναι όλα ευγενικά, μοιάζουν τεκμηριωμένα, είναι συγκροτημένα, ενώ αρκετά από αυτά είναι εκτενέστατα. «Θέλουμε ρύθμιση της αγοράς των ανθών της βιομηχανικής κάνναβης και όχι οριζόντια απαγόρευση της διάθεσής της», λένε οι περισσότεροι, παρά το γεγονός ότι εκείνα τα άρθρα του νομοσχεδίου τα οποία ορίζουν ποια καταστήματα, με ποιον τρόπο αδειοδοτημένα και πιστοποιημένα, ακόμα και χωροθετημένα, θα επιτρέπεται να διαθέτουν στο καταναλωτικό κοινό ανθούς βιομηχανικής κάνναβης είναι εκτενή και περισσότερα των τριών.

Εάν αναζητήσει, στη συνέχεια, κανείς να διαβάσει απαντήσεις - σχόλια τα οποία ζητούν αλλά και προτείνουν συγκεκριμένες «ρυθμίσεις και όχι απαγορεύσεις» στη διάθεση των ανθών της βιομηχανικής κάνναβης δεν πρόκειται να ανακαλύψει ουδεμία τέτοια τοποθέτηση στη δημόσια διαβούλευση για το θέμα στο open.gov.gr και το νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας.

Αντιθέτως, εκείνο το οποίο θα ανακαλύψει με πολύ μεγάλη ευκολία είναι ότι υπάρχουν πλείστα όσα σχόλια - απαντήσεις που επικρίνουν -ναι, επικρίνουν- και τη φαρμακευτική κάνναβη και όλη την προσπάθεια την οποία έχει καταβάλει ο ίδιος ο Αδωνις Γεωργιάδης για την ανάπτυξη του κλάδου της φαρμακευτικής κάνναβης και την πρόσβαση των ασθενών σε αυτήν. Φυσικά, δεν βρίσκουμε ούτε ένα σχόλιο, από εκείνα τα εκτενή, τα τεκμηριωμένα, τα συγκροτημένα και τα ευγενή, ούτε ένα σχόλιο, λοιπόν, το οποίο να μας εξηγεί το φαινόμενο ανθοί, συγκεκριμένα ψεκασμένοι με κάνναβη ανθοί, να διατίθενται σε πολύ χαμηλές τιμές, είναι η αλήθεια, ακόμα και από… περίπτερα.

Το ιστορικό

Το αρχικό κανονιστικό πλαίσιο για τη βιομηχανική κάνναβη στην Ελλάδα, όπως θεσπίστηκε με την ΚΥΑ 1750/39224/2016 (ΦΕΚ Β’ 929/2016) του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, είχε ως αποκλειστικό αντικείμενο την καλλιέργεια και τη βιομηχανική αξιοποίηση του φυτού Cannabis sativa L.

Η ρύθμιση αυτή εδράζεται στη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 3 του Ν. 4139/2013, με την οποία εισήχθη για πρώτη φορά η εξαίρεση της βιομηχανικής κάνναβης χαμηλής περιεκτικότητας σε THC από την έννοια των ναρκωτικών, υπό την προϋπόθεση ότι πρόκειται για ακατέργαστα συγκομιζόμενα προϊόντα και ότι η καλλιέργεια πραγματοποιείται σύμφωνα με το Ενωσιακό Δίκαιο.

Σε εκτέλεση της εξουσιοδοτικής αυτής διάταξης, η ΚΥΑ του 2016 εξειδίκευσε τους όρους καλλιέργειας και ελέγχου, επιτρέποντας την παραγωγή πρώτης ύλης για βιομηχανικές χρήσεις, όπως ίνες, σπόρους και λοιπές μεταποιητικές εφαρμογές. Ωστόσο, το πλαίσιο αυτό δεν προέβλεπε ούτε ρύθμιζε τη διάθεση των ανθών για ανθρώπινη κατανάλωση, καθώς η εξαίρεση του Ν. 4139/2013 περιοριζόταν σαφώς στο στάδιο της καλλιέργειας και στα ακατέργαστα προϊόντα αυτής.

Το γεγονός αυτό άφησε ένα κρίσιμο ρυθμιστικό κενό, το οποίο δεν είχε άμεση σημασία στο αρχικό στάδιο ανάπτυξης του κλάδου, αλλά απέκτησε ιδιαίτερη βαρύτητα τα επόμενα χρόνια, καθώς η αγορά εξελίχθηκε ταχύτερα από το κανονιστικό πλαίσιο. Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τα άνθη δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την εμφάνιση μιας παράλληλης αγοράς, η οποία αξιοποίησε το νόμιμο καθεστώς της βιομηχανικής κάνναβης για σκοπούς που δεν είχαν προβλεφθεί από τον νομοθέτη, ιδίως ως προς τη διάθεση προϊόντων για εισπνοή ή κατανάλωση.

Tην περίοδο 2022-2024 έγινε η πρώτη εμφάνιση προϊόντων που συνδύαζαν νόμιμο hemp flower με συνθετικά ή ημι-συνθετικά κανναβινοειδή, όπως το HHC. Μέσω αυτής της πρακτικής, δημιουργήθηκαν προϊόντα με ψυχοδραστική δράση παρόμοια με εκείνη της απαγορευμένης κάνναβης, τα οποία ωστόσο διακινούνταν υπό το «νόμιμο» περίβλημα της βιομηχανικής κάνναβης.

Τα τελευταία δύο χρόνια, στην ελληνική αγορά έχει αναδυθεί ένα νέο και ιδιαίτερα ανησυχητικό φαινόμενο, που δεν αφορά απλώς την εξέλιξη ενός κλάδου, αλλά μια ουσιαστική μετατόπιση στον τρόπο διάθεσης ψυχοδραστικών ουσιών. Προϊόντα βιομηχανικής κάνναβης, και ειδικότερα τα άνθη (hemp flower), αξιοποιούνται συστηματικά ως φορέας για τη διοχέτευση συνθετικών ή ημι-συνθετικών κανναβινοειδών, δημιουργώντας ένα υβριδικό προϊόν που συνδυάζει το «νόμιμο περίβλημα» με ουσίες αβέβαιης και συχνά ισχυρής φαρμακολογικής δράσης.

Η εξέλιξη αυτή δεν περιορίζεται σε αποσπασματικές ή περιθωριακές πρακτικές, αλλά συνιστά μια ταχεία και σε μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτη εμπορική εξάπλωση, η οποία εκμεταλλεύεται υφιστάμενα ρυθμιστικά κενά και δημιουργεί νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία και την αποτελεσματική επιβολή της νομοθεσίας.

Παρεμβάσεις

Απέναντι σε αυτή την εξέλιξη, η Πολιτεία προχώρησε σε στοχευμένες παρεμβάσεις. Με την ΚΥΑ Δ3γ/οικ. 2682/17.01.2024 (ΦΕΚ Β’ 287/2024), η εξαϋδροκανναβινόλη (HHC) και τα παράγωγά της εντάχθηκαν στον Πίνακα Β’ του Ν. 4139/2013, αναγνωριζόμενα πλέον ως ναρκωτικές ουσίες. Στη συνέχεια, με νεότερη κανονιστική παρέμβαση (ΚΥΑ Δ3γ/οικ. 11626/2025, ΦΕΚ Β’ 1403/2025), η διοίκηση διεύρυνε το πεδίο εφαρμογής, εντάσσοντας σειρά συνθετικών κανναβινοειδών με παρόμοια χημική δομή ή φαρμακολογική δράση με τη Δ9-THC, όπως THC-O, THCP και συναφή παράγωγα.

Χρησιμοποιείται νόμιμο άνθος βιομηχανικής κάνναβης, το οποίο στη συνέχεια εμπλουτίζεται με HHC ή άλλα συνθετικά κανναβινοειδή, τα οποία μεταβάλλονται συνεχώς ως προς τη χημική τους δομή και τη σύνθεσή τους. Η διαρκής αυτή τροποποίηση καθιστά εξαιρετικά δύσκολο, έως πρακτικά αδύνατο, τον σαφή προσδιορισμό και την αξιόπιστη ανίχνευσή τους στο πλαίσιο των ελέγχων, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η ρυθμιστική και ελεγκτική παρέμβαση υστερεί συστηματικά σε σχέση με την ταχύτητα εξέλιξης της αγοράς.

Αυστηρό καθεστώς στην υπόλοιπη Ευρώπη

Στην Ευρώπη τα άνθη κάνναβης (hemp flower) δεν αντιμετωπίζονται ως απλό καταναλωτικό προϊόν - στις περισσότερες χώρες είτε απαγορεύονται είτε περιορίζονται αυστηρά.

Τα επεξεργασμένα προϊόντα κάνναβης (ίνες, σπόροι, έλαια) διαφοροποιούνται νομικά από τα άνθη (inflorescences), τα οποία αντιμετωπίζονται ως φυτικό υλικό κάνναβης και υπάγονται σε αυστηρότερο καθεστώς. Τι είναι το hemp flower: ακατέργαστο άνθος κάνναβης (Cannabis sativa L.), χαμηλής THC, που καταναλώνεται κυρίως μέσω καπνίσματος ή εισπνοής και είναι πρακτικά αδύνατο να διακριθεί από την παράνομη κάνναβη.

Πού απαγορεύεται στην Ευρώπη (ενδεικτικά):
Ηνωμένο Βασίλειο
Misuse of Drugs Act 1971 & Misuse of Drugs Regulations 2001.
Ο ορισμός της cannabis περιλαμβάνει κάθε μέρος του φυτού (εκτός ώριμου στελέχους και σπόρων). Τα flowering tops αποτελούν ελεγχόμενη ουσία (Class B). Συμπέρασμα: πλήρης απαγόρευση εμπορίας ανθών.

Νορβηγία
Forskrift om narkotika & διοικητική ερμηνεία DMP.  
Τα προϊόντα κάνναβης αντιμετωπίζονται ως ναρκωτικά, ανεξαρτήτως THC. Συμπέρασμα: και το άνθος εμπίπτει στο ίδιο καθεστώς.

Φινλανδία
 Narcotics Act 373/2008.
 Η κάνναβη ορίζεται ως το φυτό και μέρη του.
Συμπέρασμα: τα άνθη καλύπτονται από την απαγόρευση.

Σουηδία
Narcotic Drugs Punishments Act και NJA 2019 s.394.
CBD προϊόν με THC θεωρείται ναρκωτικό.
Συμπέρασμα: τα άνθη αντιμετωπίζονται ως κάνναβη.

Δανία
Euphoriant Substances Act και medical cannabis scheme.
Τα άνθη επιτρέπονται μόνο ως φαρμακευτικό προϊόν.
Συμπέρασμα: όχι ελεύθερη αγορά.

Ιταλία
 DPR 309/1990 και διοικητική κατεύθυνση 2024-2025.
 Οι ανθοταξίες δεν περιλαμβάνονται στα προϊόντα βιομηχανικής κάνναβης. Απαγορεύεται εμπορία, μεταφορά και πώληση.
Συμπέρασμα: σαφής απαγορευτική κατεύθυνση.

Ισπανία
 Código Penal art. 368 και AESAN.
Οι sumidades floridas θεωρούνται ναρκωτικά. Δεν επιτρέπεται χρήση σε τρόφιμα ή κατανάλωση.
Συμπέρασμα: όχι νόμιμη αγορά.

Γερμανία
 BtMG και αποφάσεις BGH 2021-2022.
 Η εξαίρεση ισχύει μόνο αν αποκλείεται κατάχρηση.
Συμπέρασμα: αν μπορεί να καταναλωθεί, είναι παράνομο.

Αυστρία
Ρυθμιστική προσέγγιση τύπου καπνικών προϊόντων.
Επιτρέπεται υπό όρους, αλλά με περιορισμούς.
 Συμπέρασμα: όχι ελεύθερο καταναλωτικό προϊόν.

Γιατί απαγορεύεται

Οι κυριότεροι λόγοι της απαγόρευσης ή αυστηρής ρύθμισης στη διάθεση του άνθους στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης συνοψίζονται στους παρακάτω:

  • Δεν διακρίνεται από την παράνομη κάνναβη.
  • Καταναλώνεται με κάπνισμα.
  • Είναι δύσκολος ο έλεγχος από τις Αρχές.
  • Υπάρχει κίνδυνος καταστρατήγησης της νομοθεσίας.

 Η απαγόρευση δεν επηρεάζει τη βιομηχανική κάνναβη ή τις επενδύσεις, αλλά κλείνει ένα σημαντικό ρυθμιστικό κενό. Το hemp flower δεν είναι ένα απλό προϊόν CBD. Στην πλειονότητα της Ευρώπης αντιμετωπίζεται ως κάνναβη και ρυθμίζεται ή απαγορεύεται αναλόγως.

Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά