Έντονη ανησυχία εκφράζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για τη ραγδαία εξάπλωση των nicotine pouches (φακελάκια νικοτίνης), καθώς οι πωλήσεις τους διπλασιάστηκαν μέσα σε μόλις ένα έτος, με κύριο καταναλωτικό κοινό τους νέους. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, τα προϊόντα αυτά έχουν σχεδιαστεί εσκεμμένα για να προκαλούν ισχυρό εθισμό, απειλώντας να εγκλωβίσουν μια ολόκληρη νέα γενιά σε καθεστώς εξάρτησης.

Διαβάστε: ΠΟΥ: Σημαντικοί κίνδυνοι για την υγεία από τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης - Τι αναφέρει η νέα θέση του Οργανισμού για τον έλεγχο και τη λεγόμενη "μείωση της βλάβης"


Η προειδοποίηση του ΠΟΥ για τα "φακελάκια" νικοτίνης

Η χρήση τους γίνεται με την τοποθέτηση του φακέλου ανάμεσα στα ούλα και τα χείλη, επιτρέποντας την άμεση απελευθέρωση και απορρόφηση της νικοτίνης από τον οργανισμό. Όπως επισημαίνεται σε επίσημη έκθεση που δημοσιοποίησε σήμερα, Παρασκευή (15/5) ο Οργανισμός, τα συγκεκριμένα σκευάσματα έχουν επιφέρει μια αστραπιαία και ριζική μεταβολή στην παγκόσμια αγορά των καπνικών και εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης.

«Οι κυβερνήσεις διαπιστώνουν ταχεία εξάπλωση των προϊόντων αυτών, κυρίως μεταξύ των εφήβων και των νέων, που γίνονται στόχος παραπλανητικών τακτικών επιθετικού μάρκετινγκ», δηλώνει ο Ετιέν Κρουγκ, επικεφαλής του τμήματος Κοινωνικοί Παράγοντες Υγείας, Προαγωγή και Πρόληψη του ΠΟΥ

Τα προϊόντα που περιέχουν νικοτίνη και ζαχαρώδη αρώματα «είναι φτιαγμένα για να είναι εθιστικά», προειδοποιεί σε ανακοίνωσή του το στέλεχος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Τα φακελάκια νικοτίνης συχνά παρουσιάζονται ως προϊόντα «σύγχρονα», «διακριτικά» και χωρίς καπνό και εξαπλώνονται με τέτοια ταχύτητα που οι χώρες πασχίζουν να ακολουθήσουν τον ρυθμό για να θεσπίσουν ρυθμιστικό πλαίσιο προειδοποιεί ο ΠΟΥ στην πρώτη του έκθεση για το προϊόν αυτό.


Εκρηκτική άνοδος 50% στις πωλήσεις των pouches

Συγκεκριμένα, το 2024 διατέθηκαν στην αγορά περισσότερα από 23 δισεκατομμύρια φακελάκια νικοτίνης, καταγράφοντας κατακόρυφη αύξηση της τάξης του 50% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η αξία της παγκόσμιας αγοράς για τα συγκεκριμένα προϊόντα άγγιξε το αστρονομικό ποσό των 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025.

Οι πωλήσεις είναι οι υψηλότερες στην Βόρεια Αμερική, όπου γνωρίζουν και ισχυρή αύξηση. Σύμφωνα με την έκθεση του ΠΟΥ, μία δημοφιλής μάρκα του προϊόντος που διέθετε 9.000 σημεία πώλησης το 2017, το 2024 ήταν διαθέσιμη σε 150.000 καταστήματα.

Τα φακελάκια νικοτίνης γνωρίζουν επίσης μεγάλη επιτυχία στις ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, η Πολωνία, η Σουηδία, ενώ η αύξηση της κατανάλωσης είναι ταχεία και σε άλλες χώρες όπως το Πακιστάν, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. «Δεν πρόκειται απλώς για τάση της αγοράς. Είναι ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας σε ταχεία εξέλιξη», δηλώνει ο Βινάγιακ Πρασάντ, υπεύθυνος της αντικαπνιστικής εκστρατείας του ΠΟΥ. Ο οργανισμός του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι η νικοτίνη είναι «εξαιρετικά εθιστική» και ιδιαίτερα επιβλαβής για τους νέους ο εγκέφαλος των οποίων βρίσκεται σε ανάπτυξη. 

Η έκθεση του ΠΟΥ ξεσκεπάζει τις στρατηγικές των εταιρειών, οι οποίες χρησιμοποιούν ελκυστικές συσκευασίες και επιστρατεύουν δημοφιλείς influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να προσελκύσουν το νεανικό κοινό.

Στο στόχαστρο μπαίνουν διαφημιστικά σλόγκαν όπως «ξεχάστε τους κανόνες» ή «οποτεδήποτε, οπουδήποτε». Τα μηνύματα αυτά προβάλλουν τη «διακριτική» φύση του προϊόντος, ενθαρρύνοντας ουσιαστικά τους εφήβους να καταναλώνουν νικοτίνη κρυφά από τους γονείς τους.