Με νωπές τις μνήμες από ό,τι επεφύλαξε ως συνέπεια η Covid-19, η ανησυχία για τον ιό Έμπολα και το χανταϊό είναι εκτατή στα μήκη και τα πλάτη της οικουμένης. Πρώτα, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό τα κρούσματα του Έμπολα πολλαπλασιάζονται, με αποτέλεσμα να επικρατεί εγρήγορση για όλη την Αφρική. Αντιστοίχως, οι θάνατοι εξαιτίας του χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius και η καραντίνα των έξι εβδομάδων στην οποία μπήκαν οι επιβάτες αυτού, αλλά και του αεροπλάνου που ταξίδεψε από την Αγία Ελένη στο Γιοχάνεσμπουργκ με επιβάτιδα τη μία γυναίκα που είχε κολλήσει και πέθανε στο νοσοκομείο, έφεραν ψιθύρους για επικείμενη πανδημία, κάτι που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας απέρριψε μετά βδελυγμίας. Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) δημοσίευσε δύο Q&A, δηλαδή ερωταπαντήσεις, σε ό,τι αφορά τόσο τον Έμπολα όσο και τον χανταϊό. 

Διαβάστε: Στα 13 τα συνολικά κρούσματα χανταϊού, λέει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας - Ανακοινώθηκε ακόμα ένα

ΕΟΔΥ για Έμπολα

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ανησυχία για τον Έμπολα εντείνεται λόγω της έλλειψης υποδομών και ιατρικού δυναμικού σε εκείνη τη μεριά του πλανήτη. Έχουν καταγραφεί 1.011 κρούσματα, 105 έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά, 233 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ η θνησιμότητα εκτιμάται περίπου στο 23%. Παράλληλα, επτά επιβεβαιωμένα κρούσματα έχουν εντοπιστεί και στη γειτονική Ουγκάντα. Τα δύο πρώτα αφορούσαν ταξιδιώτες που επέστρεψαν από τη ΛΔ Κονγκό, ενώ στη συνέχεια καταγράφηκαν και εγχώριες μεταδόσεις, μεταξύ των οποίων και σε υγειονομικούς. Ένας από τους ασθενείς κατέληξε.

1. Τι είναι η νόσος από τον ιό Ebola;
Ο ιός Ebola ανήκει στην οικογένεια ιών του γένους Orthoebolavirus, που εντοπίζονται κυρίως σε χώρες της υποσαχάριας Αφρικής. Είναι μια σοβαρή ιογενής λοίμωξη που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο και θάνατο.

2. Ποια είναι η περίοδος επώασης της νόσου;
Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από 2 έως 21 ημέρες.

3. Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου;
Τα συμπτώματα της νόσου είναι:

αιφνίδια έναρξη πυρετού
έντονη αδυναμία
μυαλγίες και αρθραλγίες
κεφαλαλγία
ναυτία και έμετοι
διάρροια
κοιλιακό άλγος
αιμορραγικές εκδηλώσεις (σε σοβαρές περιπτώσεις)

4. Πρόκειται για θανατηφόρα νόσο;
Ναι. Ο ιός Ebola μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και συχνά θανατηφόρα λοίμωξη. Η θνητότητα διαφέρει ανάλογα με το στέλεχος του ιού, την έγκαιρη ή μη διάγνωση του ιού και την ποιότητα της παρεχόμενης ιατρικής φροντίδας. Για την νόσο Εbola που προκαλείται από το στέλεχος Bundibugyo, η θνητότητα κυμαίνεται μεταξύ 25% και 50%.

5. Ποιοι είναι οι τρόποι μετάδοσης της νόσου;
Ο ιός Ebola μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, με την άμεση επαφή (μέσω αμυχών του δέρματος ή βλεννογόνων) με αίμα, εκκρίσεις, όργανα, ιστούς, ή άλλα σωματικά υγρά (π.χ. σάλιο, ούρα, κόπρανα, σπέρμα κλπ.) μολυσμένων ατόμων, νεκρών ή ζωντανών, καθώς και με την έμμεση επαφή με αντικείμενα (όπως ρούχα, σεντόνια, χρησιμοποιημένες βελόνες) που έχουν μολυνθεί από σωματικά υγρά ασθενών. Στους τρόπους μετάδοσης περιλαμβάνεται και η χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενείς, έως και εφτά εβδομάδες (περίπου 2 μήνες) μετά την ανάρρωσή τους. Η μετάδοση στο περιβάλλον του νοσοκομείου είναι συχνή, με την έκθεση επαγγελματιών υγείας και άλλων ατόμων που φροντίζουν ασθενείς χωρίς να λαμβάνουν τις απαραίτητες προφυλάξεις. Οι ασθενείς θεωρούνται μολυσματικοί από τη στιγμή που παρουσιάζουν συμπτώματα. Η ασθένεια μεταδίδεται, επίσης, μέσω της άμεσης επαφής με αίμα και άλλα σωματικά υγρά από μολυσμένα άγρια ζώα, νεκρά ή ζωντανά, όπως π.χ. πιθήκους, γορίλες, αντιλόπες και νυχτερίδες.

6. Υπάρχει θεραπεία ή εμβόλιο;
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για όλα τα στελέχη του ιού Ebola. Η αντιμετώπιση είναι κυρίως υποστηρικτική και στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για το στέλεχος Zaire ebolavirus, το οποίο όμως δεν θεωρείται αποτελεσματικό για το στέλεχος Bundibugyo.

7. Ποια είναι τα μέτρα πρόληψης μετάδοσης της νόσου;
Τα μέτρα πρόληψης μετάδοσης της νόσου είναι η αποφυγή:

- άμεσης επαφής με αίμα και άλλα σωματικά υγρά από μολυσμένα άγρια ζώα, νεκρά ή ζωντανά

- συμμετοχής σε τελετές ταφής που περιλαμβάνουν επαφή με τη σωρό

- άμεσης επαφής με ασθενείς και σωματικά υγρά αυτών, όπως σάλιο, αίμα, εμέσματα, ούρα

- επαφής με αντικείμενα ή επιφάνειες που έχουν χρησιμοποιηθεί από ασθενείς

- κατανάλωσης ανεπαρκώς μαγειρεμένης ζωικής τροφής

-σεξουαλικής επαφή χωρίς προφύλαξη

8. Είναι επικίνδυνο να ταξιδέψω;
Ο κίνδυνος για τους ταξιδιώτες παραμένει χαμηλός, εφόσον τηρούνται τα προτεινόμενα μέτρα προφύλαξης. Αυξημένο κίνδυνο έχουν κυρίως οι επαγγελματίες υγείας και όσοι έρχονται σε στενή επαφή με ασθενείς, τα σωματικά υγρά και τις εκκρίσεις τους ή με μολυσμένα αντικείμενα και επιφάνειες.

9. Τι πρέπει να κάνω επιστρέφοντας από προσβεβλημένη περιοχή;
Λαμβάνοντας υπόψη τον χρόνο επώασης της νόσου (2-21 μέρες), οι ταξιδιώτες που επιστρέφουν από προσβεβλημένη περιοχή και έχουν έρθει σε επαφή με ασθενείς ή υποψιάζονται πιθανή έκθεση στον ιό Ebola, θα πρέπει να λάβουν τις ακόλουθες προφυλάξεις:
* αυτοπεριορισμός και παρακολούθηση της υγείας τους για 21 ημέρες
* άμεση αναζήτηση ιατρικής φροντίδας στην περίπτωση ανάπτυξης συμπτωμάτων με αναφορά στο πρόσφατο ταξίδι
* άμεση ενημέρωση του Κέντρου Επιχειρήσεων (ΚΕΠΙΧ) του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) στο 1135 ή στο 210 5212054

10. Μπορεί η πρόσφατη επιδημία να εξελιχθεί σε πανδημία;
Σύμφωνα με τους διεθνείς οργανισμούς δημόσιας υγείας, ο κίνδυνος εξάπλωσης του ιού Ebola σε παγκόσμιο επίπεδο παραμένει χαμηλός. Η μετάδοσή του απαιτεί στενή επαφή με σωματικά υγρά μολυσμένων ατόμων ή ζώων (βλ. παραπάνω), γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα ευρείας διασποράς.

ΕΟΔΥ για χανταϊό

Σε ό,τι αφορά τον χανταϊό, τα κρούσματα των επιβατών στο κρουαζιερόπλοιο Hondius έχουν φτάσει τα 13
1. Τι είναι η λοίμωξη από hantavirus;
Ο ιός Hanta ανήκει σε μια οικογένεια ιών που μεταδίδονται κυρίως από τρωκτικά.

Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου;
Τα πρώιμα συμπτώματα του ιού Ηanta μπορεί να μοιάζουν με αυτά της γρίπης ή της λοίμωξης από Covid-19, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει την αρχική αναγνώριση της ασθένειας.

Συνήθη συμπτώματα:

* πυρετός
* κόπωση
* μυϊκοί πόνοι
* κεφαλαλγία
* ρίγη
* ναυτία
* αναπνευστική δυσχέρεια

3. Πρόκειται για θανατηφόρα νόσο;
Ανάλογα με το στέλεχος, η λοίμωξη από hantavirus μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο και θάνατο μέσω ανάπτυξης:

* αιμορραγικού πυρετού με νεφρικό σύνδρομο (HFRS) που χαρακτηρίζεται από πυρετό, αιμορραγικές εκδηλώσεις και νεφρική νόσο (κυρίως στην Ευρώπη και την Ασία).
* καρδιοαναπνευστικού συνδρόμου που προκαλεί αναπνευστική δυσχέρεια και καρδιακές επιπλοκές.

Το ποσοστό θνητότητας σε ασθενείς με καρδιοαναπνευστικό σύνδρομο ανέρχεται στο 38%. 

4. Ποιοι είναι οι τρόποι μετάδοσης της νόσου;
Ο ιός Hanta μεταδίδεται κυρίως από τρωκτικά. Οι άνθρωποι μπορούν να μολυνθούν μέσω έκθεσης σε ούρα, περιττώματα ή σάλιο τρωκτικών, συνήθως εισπνέοντας μολυσμένα σωματίδια σκόνης σε κλειστούς ή ανεπαρκώς αεριζόμενους χώρους.

Ο κίνδυνος μετάδοσης αυξάνεται μέσω της παραμονής σε περιοχές αγροτικές και την άγρια φύση, καθώς και με δραστηριότητες όπως η κατασκήνωση και η διαμονή στην ύπαιθρο, όπου η πιθανότητα επαφής με τρωκτικά είναι αυξημένη.

5. Μπορεί η νόσος να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο;
Το στέλεχος Andes hantavirus, που ενδημεί σε χώρες της Νότιας Αμερικής, με επίκεντρο την Αργεντινή και τη Χιλή, έχει τεκμηριωθεί ότι μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, κυρίως μετά από στενή και παρατεταμένη επαφή.

6. Υπάρχει θεραπεία ή εμβόλιο;
Δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία ή εμβόλιο. Η αντιμετώπιση είναι συμπτωματική.

7. Ποια είναι τα μέτρα πρόληψης μετάδοσης της νόσου;
Τα άτομα που επισκέπτονται αγροτικές ή απομονωμένες περιοχές σε χώρες που η νόσος ενδημεί, όπως οι χώρες της νότιας Αμερικής, καθώς και όσοι επιλέγουν δραστηριότητες στη φύση όπως κατασκήνωση, πεζοπορία, οικολογικό τουρισμό ή διαμονή σε κρουαζιερόπλοια, συνιστάται να:

Αποφεύγουν την επαφή με τρωκτικά και περιττώματα τρωκτικών
Αποφεύγουν να κοιμούνται σε ανεπαρκώς αεριζόμενες καμπίνες και καταφύγια
Αποθηκεύουν σωστά τα τρόφιμα ώστε να μην προσελκύουν τρωκτικά
Ακολουθούν τις οδηγίες προσωπικής υγιεινής και να πλένουν συχνά τα χέρια τους, ιδιαίτερα μετά από υπαίθριες δραστηριότητες

8. Είναι επικίνδυνο να ταξιδέψω;
Ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού Hanta για τους ταξιδιώτες στο εξωτερικό παραμένει πολύ χαμηλός.

Η νόσος δεν συνδέεται με συμβατικά τουριστικά ταξίδια και συνήθεις κρουαζιέρες αναψυχής

9. Μπορεί η πρόσφατη επιδημία να εξελιχθεί σε πανδημία;
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο κίνδυνος πανδημίας παραμένει εξαιρετικά χαμηλός.