Η διατήρηση της καλής φυσικής κατάστασης αποτελεί βασικό ζητούμενο για την υγεία μας, όμως πότε αρχίζει πραγματικά να «πέφτει» η απόδοσή μας και πότε είναι, τελικά, πολύ αργά για να ξεκινήσει κανείς γυμναστική; Απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δίνει μια μακροχρόνια σουηδική έρευνα διάρκειας 47 ετών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η γήρανση του μυϊκού μας συστήματος και η σταδιακή υποχώρηση της φυσικής απόδοσης, της μυϊκής δύναμης και της αντοχής κάνουν την εμφάνισή τους ήδη από την ηλικία των 35 ετών. Ωστόσο, αν και αυτά τα πρώτα σημάδια της φθοράς είναι αναπόφευκτα, το μήνυμα των επιστημόνων είναι εξαιρετικά αισιόδοξο: η άσκηση προσφέρει σημαντικά οφέλη στον οργανισμό, ακόμη κι αν κάποιος αποφασίσει να δραστηριοποιηθεί σε μεγαλύτερη ηλικία.

Διαβάστε: Επιστήμονες ανακάλυψαν τη πρωτεΐνη που σχετίζεται με τη γήρανση του εγκεφάλου - Η μείωση της προκάλεσε ανάκαμψη

Η συγκεκριμένη μελέτη πραγματοποιήθηκε από το φημισμένο Karolinska Institutet, ως μέρος του ερευνητικού προγράμματος SPAF (Swedish Physical Activity and Fitness study). Για σχεδόν μισό αιώνα, οι ερευνητές παρακολουθούσαν εκατοντάδες άνδρες και γυναίκες ηλικίας 16 έως 63 ετών. Τα πολύτιμα συμπεράσματά τους, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle, ξεχωρίζουν για την εγκυρότητά τους, καθώς βασίζονται στην εξέλιξη των ίδιων ακριβώς ατόμων σε βάθος χρόνου και όχι σε απλές συγκρίσεις διαφορετικών ηλικιακών ομάδων.


Η ηλικία των 35, η γήρανση και η αναστρέψιμη πορεία της φθοράς

Τα δεδομένα της έρευνας επιβεβαιώνουν ότι η μυϊκή δύναμη και η αντοχή αρχίζουν να μειώνονται γύρω στα 35 έτη, ένας κανόνας που ισχύει ανεξάρτητα από το πόσο καλή φυσική κατάσταση είχε το άτομο στα νεανικά του χρόνια. Από αυτή την ηλικία και μετά, η φυσική φθορά εξελίσσεται προοδευτικά και τείνει να επιταχύνεται με το πέρασμα των χρόνων.

Παρά τη φυσιολογική αυτή πτώση, η κατάσταση δεν είναι μη αναστρέψιμη. Οι συμμετέχοντες στη μελέτη που επέλεξαν να αυξήσουν τη σωματική τους δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής τους, κατάφεραν να βελτιώσουν τη φυσική τους απόδοση κατά 5% έως 10%. Αυτό αποδεικνύει έμπρακτα ότι το σώμα ανταποκρίνεται θετικά στην άσκηση, ακόμη κι αν αυτή δεν αποτελούσε κομμάτι της καθημερινότητάς του στο παρελθόν.

«Δεν είναι ποτέ αργά για να αρχίσει κανείς να κινείται», επισημαίνει η Maria Westerståhl, λέκτορας στο Τμήμα Εργαστηριακής Ιατρικής και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας. Η ίδια συμπληρώνει ότι η συστηματική κίνηση μπορεί να επιβραδύνει σημαντικά την απώλεια της φυσικής απόδοσης, ακόμη κι αν βιολογικά δεν είναι εφικτό να τη σταματήσει ολοκληρωτικά.


Τα επόμενα βήματα της επιστημονικής έρευνας

Το ερευνητικό έργο των Σουηδών επιστημόνων δεν σταματά εδώ. Το επόμενο διάστημα είναι προγραμματισμένη η επανεξέταση των συμμετεχόντων, οι οποίοι πλέον αγγίζουν την ηλικία των 68 ετών. Μέσα από αυτή τη νέα φάση, οι ειδικοί στοχεύουν να αναλύσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο οι αλλαγές στο σώμα συνδέονται με τον γενικότερο τρόπο ζωής, την κατάσταση της υγείας και τους κρυφούς βιολογικούς μηχανισμούς του οργανισμού.

Επιπλέον, η ομάδα επιδιώκει να ρίξει φως στους λόγους για τους οποίους η φυσική κατάσταση πιάνει το «ταβάνι» της γύρω στα 35 έτη, αλλά και στο γιατί η γυμναστική, αν και αποτελεί το κορυφαίο μέσο καθυστέρησης της γήρανσης, δεν μπορεί να αποτρέψει πλήρως τη φυσική φθορά.

Σε κάθε περίπτωση, η φυσιολογική υποχώρηση των δυνάμεών μας μετά τα 35 μπορεί να είναι αναπόφευκτη, όμως δεν είναι δεσμευτική. Η κίνηση και η άσκηση αποτελούν μια διαχρονική επένδυση για την υγεία μας, ικανή να αναβαθμίσει την ποιότητα της ζωής μας σε κάθε ηλικία.