EnΠώς οι άνθρωποι προστατεύονταν από τον ήλιο πριν ανακαλυφθεί το αντηλιακό
Έξυπνες πρακτικές
Πριν από την εμφάνιση των σύγχρονων αντηλιακών, οι άνθρωποι είχαν αναπτύξει έξυπνους και φυσικούς τρόπους προστασίας από την ηλιακή ακτινοβολία
Πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα αντηλιακά τον 20ό αιώνα, οι άνθρωποι είχαν αναπτύξει φυσικούς τρόπους προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία. Από τα ειδικά ρούχα και τις ομπρέλες μέχρι τα φυσικά έλαια, τις πάστες και τις μάσκες προσώπου, η ιστορία της αντηλιακής προστασίας ξεκινά χιλιάδες χρόνια πριν.
Η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει από πανάδες και ρυτίδες μέχρι ηλιακά εγκαύματα και μελάνωμα, τη σοβαρότερη μορφή καρκίνου του δέρματος. Η βλάβη προκαλείται όταν οι ακτίνες UV έρχονται σε επαφή με γυμνό δέρμα που δεν προστατεύεται από ρούχα ή αντηλιακά προϊόντα, διεισδύοντας αρχικά στα επιφανειακά και στη συνέχεια στα βαθύτερα στρώματα της επιδερμίδας. Με απλά λόγια, αυτό είναι το ηλιακό έγκαυμα και η βλάβη που προκαλεί στο δέρμα.
Παρότι οι επιστήμονες άρχισαν να κατανοούν τη βλαβερή δράση της υπεριώδους ακτινοβολίας μόλις τον 19ο αιώνα, οι άνθρωποι προσπαθούσαν από πολύ παλαιότερα να προστατευθούν από τον ήλιο. Το ερώτημα είναι πώς τα κατάφερναν, αφού τα πρώτα αντηλιακά κυκλοφόρησαν στην αγορά μόλις τον 20ό αιώνα.
Σύμφωνα με το History Facts, ήδη από την προϊστορική εποχή οι άνθρωποι κάλυπταν το σώμα τους με δέρματα ζώων, φυτικές ίνες και υφάσματα, τόσο για προστασία από το κρύο όσο και από την ηλιακή ακτινοβολία.
Από το 3000 π.Χ. εμφανίζονται και τα πρώτα μέσα σκίασης, όπως οι ομπρέλες. Στην αρχαία Αίγυπτο κατασκευάζονταν από φύλλα φοίνικα ή φτερά και συνδυάζονταν με λινά, φαρδιά ενδύματα και καλύμματα κεφαλής.
Στην αρχαία Ελλάδα, ιδιαίτερα διαδεδομένος ήταν ο πέτασος, ένα καπέλο που προστάτευε το πρόσωπο και τον λαιμό από τον ήλιο.
Πέρα από τα ρούχα, πολλοί λαοί χρησιμοποιούσαν φυσικά υλικά για την προστασία της επιδερμίδας. Η κόκκινη ώχρα, αναμεμειγμένη με νερό, εφαρμοζόταν πάνω στο δέρμα ως προστατευτική επάλειψη.
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν πίτουρο ρυζιού, το οποίο απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία, γιασεμί για τις επουλωτικές του ιδιότητες και λούπινο για τη φωτεινότητα της επιδερμίδας. Οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν ελαιόλαδο, το οποίο διαθέτει φυσικό δείκτη προστασίας περίπου SPF 8.
Σε διάφορες περιοχές του πλανήτη αναπτύχθηκαν διαφορετικές πρακτικές προστασίας από τον ήλιο:
Στην Ευρώπη του 16ου αιώνα οι γυναίκες φορούσαν τις λεγόμενες μάσκες βισάρδου, κατασκευασμένες από μαύρο βελούδο. Δεν διέθεταν κορδόνια ή ιμάντες και συγκρατούνταν στο πρόσωπο με ένα κουμπί που κρατούσαν ανάμεσα στα δόντια, γεγονός που δεν τους επέτρεπε να μιλήσουν.
Αργότερα οι μάσκες χρησιμοποιήθηκαν ακόμη και από ιερόδουλες ώστε να κινούνται διακριτικά στους δημόσιους χώρους, μέχρι που απαγορεύτηκαν το 1704 από τη βασίλισσα Άννα.
Στα τέλη του 19ου αιώνα ξεκίνησαν οι πρώτες επιστημονικές προσπάθειες για την ανάπτυξη ουσιών που θα προστάτευαν από την υπεριώδη ακτινοβολία.
Η σημαντικότερη εξέλιξη σημειώθηκε το 1942, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ο αμερικανικός στρατός αναζητούσε λύση για τα σοβαρά ηλιακά εγκαύματα που εμφάνιζαν οι στρατιώτες.
Αρχικά δημιουργήθηκε μια παχύρρευστη κόκκινη κτηνιατρική αλοιφή. Δύο χρόνια αργότερα, το 1944, ο φαρμακοποιός Benjamin Green βελτίωσε τη σύνθεσή της προσθέτοντας βούτυρο κακάο και λάδι καρύδας, δημιουργώντας το πρώτο αντηλιακό, που αποτέλεσε την πρώιμη μορφή του γνωστού προϊόντος της Coppertone.
Από τη δεκαετία του 1950 και μετά, τα αντηλιακά εξελίχθηκαν σημαντικά. Βελτιώθηκαν η υφή και η ευκολία εφαρμογής τους, αυξήθηκε η προστασία τόσο από τις ακτίνες UVA, που προκαλούν πρόωρη γήρανση, όσο και από τις UVB, οι οποίες ευθύνονται για τα ηλιακά εγκαύματα, ενώ η χρήση τους έγινε ευρέως διαδεδομένη σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει από πανάδες και ρυτίδες μέχρι ηλιακά εγκαύματα και μελάνωμα, τη σοβαρότερη μορφή καρκίνου του δέρματος. Η βλάβη προκαλείται όταν οι ακτίνες UV έρχονται σε επαφή με γυμνό δέρμα που δεν προστατεύεται από ρούχα ή αντηλιακά προϊόντα, διεισδύοντας αρχικά στα επιφανειακά και στη συνέχεια στα βαθύτερα στρώματα της επιδερμίδας. Με απλά λόγια, αυτό είναι το ηλιακό έγκαυμα και η βλάβη που προκαλεί στο δέρμα.
Παρότι οι επιστήμονες άρχισαν να κατανοούν τη βλαβερή δράση της υπεριώδους ακτινοβολίας μόλις τον 19ο αιώνα, οι άνθρωποι προσπαθούσαν από πολύ παλαιότερα να προστατευθούν από τον ήλιο. Το ερώτημα είναι πώς τα κατάφερναν, αφού τα πρώτα αντηλιακά κυκλοφόρησαν στην αγορά μόλις τον 20ό αιώνα.
Ρούχα και σκιά: Η πρώτη φυσική ασπίδα απέναντι στον ήλιο
Σύμφωνα με το History Facts, ήδη από την προϊστορική εποχή οι άνθρωποι κάλυπταν το σώμα τους με δέρματα ζώων, φυτικές ίνες και υφάσματα, τόσο για προστασία από το κρύο όσο και από την ηλιακή ακτινοβολία.Από το 3000 π.Χ. εμφανίζονται και τα πρώτα μέσα σκίασης, όπως οι ομπρέλες. Στην αρχαία Αίγυπτο κατασκευάζονταν από φύλλα φοίνικα ή φτερά και συνδυάζονταν με λινά, φαρδιά ενδύματα και καλύμματα κεφαλής.
Στην αρχαία Ελλάδα, ιδιαίτερα διαδεδομένος ήταν ο πέτασος, ένα καπέλο που προστάτευε το πρόσωπο και τον λαιμό από τον ήλιο.
Φυσικά υλικά που λειτουργούσαν σαν αντηλιακό
Πέρα από τα ρούχα, πολλοί λαοί χρησιμοποιούσαν φυσικά υλικά για την προστασία της επιδερμίδας. Η κόκκινη ώχρα, αναμεμειγμένη με νερό, εφαρμοζόταν πάνω στο δέρμα ως προστατευτική επάλειψη.Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν πίτουρο ρυζιού, το οποίο απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία, γιασεμί για τις επουλωτικές του ιδιότητες και λούπινο για τη φωτεινότητα της επιδερμίδας. Οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν ελαιόλαδο, το οποίο διαθέτει φυσικό δείκτη προστασίας περίπου SPF 8.
Οι παραδοσιακές «αντηλιακές» συνταγές σε όλο τον κόσμο
Σε διάφορες περιοχές του πλανήτη αναπτύχθηκαν διαφορετικές πρακτικές προστασίας από τον ήλιο:- Στην Ινδία χρησιμοποιούσαν οξείδιο του ψευδαργύρου ήδη από το 500 π.Χ.
- Οι Sama-Bajau της Νοτιοανατολικής Ασίας παρασκεύαζαν αντηλιακά από καλάμια και μπαχαρικά.
- Στη Μιανμάρ εφαρμόζεται εδώ και περισσότερα από 2.000 χρόνια το thanaka, ένα μείγμα από φλοιό δέντρου και νερό.
- Οι αυτόχθονες πληθυσμοί της Αμερικής χρησιμοποιούσαν ηλιέλαιο, φλοιούς και ρετσίνια δέντρων, καθώς και ζωικά λίπη.
Οι μάσκες που προστάτευαν από τον ήλιο
Σε αρκετούς πολιτισμούς, όπως στην Αίγυπτο, την Ευρώπη και την Ασία, η ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα αποτελούσε ένδειξη υψηλής κοινωνικής θέσης, καθώς σήμαινε ότι κάποιος δεν εργαζόταν κάτω από τον ήλιο.Στην Ευρώπη του 16ου αιώνα οι γυναίκες φορούσαν τις λεγόμενες μάσκες βισάρδου, κατασκευασμένες από μαύρο βελούδο. Δεν διέθεταν κορδόνια ή ιμάντες και συγκρατούνταν στο πρόσωπο με ένα κουμπί που κρατούσαν ανάμεσα στα δόντια, γεγονός που δεν τους επέτρεπε να μιλήσουν.
Αργότερα οι μάσκες χρησιμοποιήθηκαν ακόμη και από ιερόδουλες ώστε να κινούνται διακριτικά στους δημόσιους χώρους, μέχρι που απαγορεύτηκαν το 1704 από τη βασίλισσα Άννα.
Από τα πρώτα πειράματα στα σύγχρονα αντηλιακά
Στα τέλη του 19ου αιώνα ξεκίνησαν οι πρώτες επιστημονικές προσπάθειες για την ανάπτυξη ουσιών που θα προστάτευαν από την υπεριώδη ακτινοβολία.- Το 1878 προτάθηκαν οι τανίνες, όμως παρουσίαζαν ανεπιθύμητες παρενέργειες.
- Το 1891 έγινε μία από τις πρώτες απόπειρες χημικού αντηλιακού με βάση την κινίνη.
- Στις αρχές του 20ού αιώνα ο Paul Unna χρησιμοποίησε εκχύλισμα κάστανου, ωστόσο η εφαρμογή του ήταν ιδιαίτερα δύσκολη.
Το πρώτο σύγχρονο αντηλιακό γεννήθηκε στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Η σημαντικότερη εξέλιξη σημειώθηκε το 1942, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ο αμερικανικός στρατός αναζητούσε λύση για τα σοβαρά ηλιακά εγκαύματα που εμφάνιζαν οι στρατιώτες.Αρχικά δημιουργήθηκε μια παχύρρευστη κόκκινη κτηνιατρική αλοιφή. Δύο χρόνια αργότερα, το 1944, ο φαρμακοποιός Benjamin Green βελτίωσε τη σύνθεσή της προσθέτοντας βούτυρο κακάο και λάδι καρύδας, δημιουργώντας το πρώτο αντηλιακό, που αποτέλεσε την πρώιμη μορφή του γνωστού προϊόντος της Coppertone.
