Με ένα πάτημα στο τηλεχειριστήριο η εικόνα σβήνει και στην τηλεόραση παραμένει αναμμένο μόνο το χαρακτηριστικό κόκκινο λαμπάκι. Η συσκευή, ωστόσο, δεν έχει απενεργοποιηθεί πλήρως, καθώς σε κατάσταση αναμονής –το γνωστό standby– εξακολουθεί να καταναλώνει μια μικρή ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας.

Για χρόνια, μία από τις συνηθέστερες συμβουλές εξοικονόμησης ρεύματος ήταν να μην αφήνουμε την τηλεόραση σε αναμονή. Στις σύγχρονες συσκευές, όμως, το πραγματικό οικονομικό όφελος από την καθημερινή αποσύνδεσή της από την πρίζα είναι πολύ μικρότερο απ' όσο ενδεχομένως πιστεύουμε.

Πόσο ρεύμα καταναλώνει μια τηλεόραση σε standby

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει συγκεκριμένα όρια για την κατανάλωση ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών όταν βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής ή εκτός λειτουργίας. Από το 2025, για τις συσκευές που υπάγονται στους σχετικούς κανόνες, το όριο διαμορφώνεται στα 0,5 Watt για αρκετές λειτουργίες standby και off mode, με προβλεπόμενες εξαιρέσεις.

Η συγκεκριμένη κατανάλωση συναντάται και στις προδιαγραφές σύγχρονων τηλεοράσεων. Εάν, λοιπόν, υποθέσουμε ότι μία τηλεόραση καταναλώνει 0,5 W και παραμένει σε standby επί 24 ώρες το 24ωρο για ολόκληρο το έτος, η συνολική κατανάλωσή της υπολογίζεται ως εξής:

0,5 W × 24 ώρες × 365 ημέρες = 4,38 kWh ετησίως.

Με τελική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στα 0,20 ευρώ ανά kWh, το κόστος φτάνει περίπου στα 0,88 ευρώ τον χρόνο.

Στην πράξη, μάλιστα, το ποσό είναι μικρότερο, καθώς τις ώρες κατά τις οποίες χρησιμοποιείται η τηλεόραση δεν βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής.

Πόσο μεγάλη είναι η διαφορά όταν λειτουργεί

Η κατανάλωση σε standby είναι εξαιρετικά χαμηλή σε σύγκριση με την ενέργεια που απαιτείται κατά την κανονική λειτουργία μιας τηλεόρασης.

Ενδεικτικά, μια σύγχρονη τηλεόραση 55 ιντσών μπορεί να έχει τυπική κατανάλωση περίπου 64 W όταν βρίσκεται σε λειτουργία, έναντι μόλις 0,5 W σε κατάσταση αναμονής. Αυτό σημαίνει ότι η απαιτούμενη ισχύς κατά τη χρήση της μπορεί να είναι πάνω από 100 φορές μεγαλύτερη.

Επομένως, στην περίπτωση μιας σύγχρονης τηλεόρασης, το απλό standby δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί σημαντικός παράγοντας επιβάρυνσης του ετήσιου λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος.

Η διαφορετική περίπτωση του «networked standby»

Τα δεδομένα αλλάζουν όταν πρόκειται για Smart TV που διατηρούν ενεργές ορισμένες λειτουργίες δικτύου ακόμη και όταν δεν χρησιμοποιούνται.

Στο λεγόμενο networked standby, η κατανάλωση μπορεί να είναι αισθητά μεγαλύτερη από εκείνη της απλής κατάστασης αναμονής. Σε ορισμένα μοντέλα, για παράδειγμα, μπορεί να φτάνει τα 2 W αντί των 0,5 W.

Εάν μια συσκευή κατανάλωνε συνεχώς 2 W επί 24 ώρες την ημέρα, η θεωρητική ετήσια κατανάλωση θα ανερχόταν περίπου στις 17,5 kWh.

Για τον λόγο αυτό, όσοι θέλουν να έχουν ακριβή εικόνα για την κατανάλωση της τηλεόρασής τους θα πρέπει να εξετάζουν τις τεχνικές προδιαγραφές του συγκεκριμένου μοντέλου, αλλά και ποιες λειτουργίες δικτύου παραμένουν ενεργοποιημένες.

Η συνολική κατανάλωση του σπιτιού κάνει τη διαφορά

Το σημαντικότερο ζήτημα δεν είναι απαραίτητα μία τηλεόραση που παραμένει σε standby, αλλά το σύνολο των ηλεκτρονικών συσκευών που βρίσκονται διαρκώς συνδεδεμένες στο ρεύμα.

Soundbars, κονσόλες παιχνιδιών, routers, υπολογιστές, οθόνες και πολλές ακόμη συσκευές μπορεί να συνεχίζουν να καταναλώνουν μικρές ποσότητες ενέργειας ακόμη και όταν δεν χρησιμοποιούνται ενεργά. Μεμονωμένα οι καταναλώσεις αυτές μπορεί να φαίνονται αμελητέες, όμως το άθροισμά τους σε ένα ολόκληρο νοικοκυριό αποκτά μεγαλύτερη σημασία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι οι νεότεροι κανόνες για τις καταστάσεις standby, networked standby και off mode μπορούν να συμβάλουν σε πρόσθετη εξοικονόμηση περίπου 4 TWh ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030.

Αξίζει να βγάζουμε την τηλεόραση από την πρίζα;

Εάν ο μοναδικός στόχος είναι η εξοικονόμηση χρημάτων από το απλό standby μιας σύγχρονης τηλεόρασης, η καθημερινή αποσύνδεσή της από την πρίζα δεν πρόκειται να επιφέρει θεαματική διαφορά στον λογαριασμό. Για μια συσκευή με κατανάλωση αναμονής 0,5 W, το ετήσιο όφελος μπορεί να είναι μικρότερο ακόμη και από ένα ευρώ.

Περισσότερο νόημα έχει ο έλεγχος των ρυθμίσεων εξοικονόμησης ενέργειας και των λειτουργιών δικτύου, καθώς και η συνολική διαχείριση των συσκευών που παραμένουν συνεχώς συνδεδεμένες στο σπίτι.

Σε περίπτωση, πάντως, που πρόκειται να απουσιάσουμε για αρκετές ημέρες, η αποσύνδεση των μη απαραίτητων ηλεκτρικών συσκευών αποτελεί μια απλή επιλογή για τον περιορισμό της άσκοπης κατανάλωσης.

Το κόκκινο λαμπάκι της τηλεόρασης, επομένως, έχει πράγματι ένα κόστος. Στις περισσότερες σύγχρονες συσκευές, όμως, αυτό είναι ελάχιστο. Μεγαλύτερη σημασία έχει το άθροισμα όλων εκείνων των συσκευών του σπιτιού που, ακόμη και όταν δεν χρησιμοποιούνται, εξακολουθούν να καταναλώνουν ενέργεια.