EnΜιλάτε στον σκύλο σας σαν να είναι άνθρωπος; Η ψυχολογία λέει ότι αυτό μπορεί να αποκαλύπτει υψηλή ενσυναίσθηση
Τι δείχνει
Το να μιλά κάποιος στον σκύλο του σαν να είναι άνθρωπος δεν συνδέεται απαραίτητα με τη μοναξιά, αλλά με την ενσυναίσθηση
Οι ειδικοί στην ψυχολογία έχουν εξετάσει τη συμπεριφορά ανθρώπων που μιλούν στους σκύλους τους σαν να είναι άνθρωποι. Αν και αρκετοί μπορεί να θεωρούν ότι αυτή η συνήθεια συνδέεται με τη μοναξιά, στην πραγματικότητα μπορεί να αντανακλά υψηλό βαθμό ενσυναίσθησης, συναισθηματικής νοημοσύνης, ακόμη και δημιουργικής σκέψης.
Όποιος έχει κατοικίδιο και, ειδικότερα, σκύλο, γνωρίζει την τρυφερότητα και την αγάπη που μπορεί να προσφέρει. Είναι εύκολο να τον αγαπήσει κανείς και να θέλει να του προσφέρει τα πάντα, όπως ακριβώς κάνει και εκείνος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η σχέση γίνεται τόσο στενή, ώστε ο άνθρωπος φτάνει να μιλά στον σκύλο του σαν να είναι άνθρωπος. Το ερώτημα είναι αν αυτό θεωρείται φυσιολογικό. Για τους περισσότερους ιδιοκτήτες σκύλων η απάντηση είναι αυτονόητη, όμως η ψυχολογία έχει εξετάσει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά και τη συνδέει όχι μόνο με την ενσυναίσθηση, αλλά και με την αυξημένη συναισθηματική νοημοσύνη και τη δημιουργική σκέψη.
Ένας σκύλος φροντίζεται, τρέφεται και αγαπιέται, όμως για πολλές οικογένειες έχει πλέον γίνει ένα ακόμη μέλος του σπιτιού. Στην Ισπανία, μάλιστα, στο πλαίσιο του Νόμου για την Ευημερία των Ζώων, τα κατοικίδια θεωρούνται μέλη της οικογένειας. Επομένως, με έναν τόσο στενό δεσμό, το να μιλά κάποιος στον σκύλο του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αισθάνεται μόνος. Μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συμβαίνει και αυτό, όμως η ψυχολογία έχει εξετάσει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά και έχει καταλήξει σε συμπεράσματα που σχετίζονται με την ενσυναίσθηση, αλλά όχι μόνο με αυτή.
Το να μιλά κάποιος στον σκύλο του όταν επιστρέφει από τη δουλειά, να τον ρωτά αν θέλει να βγει βόλτα ή αν πεινάει, αποτελεί συνηθισμένη συμπεριφορά. Μπορεί ακόμη να τον ρωτά πώς είναι ή να ξαπλώνει δίπλα του για να του εξηγήσει κάτι, παρότι γνωρίζει ότι ο σκύλος δεν καταλαβαίνει μια ανθρώπινη συζήτηση με τον ίδιο τρόπο και δεν πρόκειται να απαντήσει. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει μια μορφή επικοινωνίας. Ο άνθρωπος μαθαίνει να αναγνωρίζει και να ερμηνεύει συγκεκριμένες κινήσεις, ήχους και συμπεριφορές του σκύλου και μπορεί να καταλάβει πότε εκείνος είναι ήρεμος, νευρικός, χαρούμενος ή αισθάνεται άβολα.
Σε αυτό το σημείο έρχεται η ενσυναίσθηση. Η ψυχολογία εξηγεί ότι μια στενή σχέση, όπως αυτή που αναπτύσσεται με έναν σκύλο, κάνει τον άνθρωπο να προσέχει σημάδια που μπορεί να περνούσαν εντελώς απαρατήρητα από κάποιον άλλο. Αν ο σκύλος φοβηθεί, αναζητήσει επαφή ή εμφανιστεί ανήσυχος, ο άνθρωπος μπορεί να το αντιληφθεί και να αντιδράσει ανάλογα. Το να του μιλήσει, να τον χαϊδέψει ή να παραμείνει δίπλα του μπορεί να αποτελεί μέρος αυτού του τρόπου επικοινωνίας.
Επομένως, οι μικρές «συζητήσεις» με έναν σκύλο δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ο άνθρωπος αισθάνεται μόνος. Μπορεί απλώς να συμβαίνουν επειδή ο σκύλος αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς του και ο άνθρωπος απευθύνεται σε αυτόν αυθόρμητα, όπως κάνει και με άλλες πράξεις φροντίδας και αγάπης.
Η ενσυναίσθηση δεν είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό που έχει συνδεθεί με αυτή τη συνήθεια. Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η συναισθηματική νοημοσύνη, δηλαδή η ικανότητα αναγνώρισης των συναισθημάτων και ανταπόκρισης σε αυτά. Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος μιλά στον σκύλο του διαθέτει απαραίτητα υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη. Βοηθά, όμως, να γίνει κατανοητό γιατί ορισμένοι άνθρωποι αναπτύσσουν τόσο συχνή επικοινωνία με τα ζώα τους.
Υπάρχει, επίσης, μια έννοια της ψυχολογίας που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε αυτή την περίπτωση: η ανθρωπομορφοποίηση. Πρόκειται, σε γενικές γραμμές, για την απόδοση σκέψεων, συναισθημάτων ή ανθρώπινων χαρακτηριστικών σε κάτι που δεν είναι άνθρωπος.
Ο ψυχολόγος Nicholas Epley, από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο, έχει μελετήσει το συγκεκριμένο φαινόμενο και οι έρευνές του το έχουν συνδέσει με τους μηχανισμούς που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος για να κατανοεί άλλους νου και το κοινωνικό περιβάλλον του. Έτσι προκύπτουν σκηνές που αναγνωρίζει εύκολα όποιος έχει σκύλο: να τον ρωτήσει «τι έκανες;» όταν έχει προκαλέσει κάποια ζημιά, να τον αποχαιρετήσει πριν φύγει από το σπίτι ή να του εξηγήσει ότι θα επιστρέψει σύντομα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο άνθρωπος αντιμετωπίζει το ζώο σχεδόν σαν έναν ακόμη συνομιλητή. Γνωρίζει ότι ο σκύλος δεν κατανοεί μια συζήτηση με τον ίδιο τρόπο που την κατανοεί ένας άνθρωπος, όμως αυτό δεν εμποδίζει την επικοινωνία μαζί του.
Το να μιλά κάποιος δυνατά μπορεί να βοηθήσει στην οργάνωση των σκέψεών του και, υπό αυτή την έννοια, ο σκύλος μπορεί να λειτουργήσει ως ένας σύντροφος στον οποίο εκφράζει ανησυχίες ή ιδέες χωρίς να περιμένει απάντηση. Η συγκεκριμένη συμπεριφορά μπορεί επίσης να ενισχύσει την προσήλωση στο παρόν. Το να μιλά κάποιος στο ζώο, να παίζει μαζί του ή να προσπαθεί να καταλάβει τι χρειάζεται τον κάνει να επικεντρώνεται, εκείνη τη στιγμή, στην αλληλεπίδραση. Αυτό συνδέεται με την έννοια του mindfulness.
Παράλληλα, απέναντι σε έναν σκύλο δεν υπάρχει ο φόβος της κριτικής. Ο άνθρωπος μπορεί να μιλήσει με απόλυτη φυσικότητα και να εκφράσει όσα σκέφτεται ή αισθάνεται, γεγονός που κάνει αυτές τις «συζητήσεις» ιδιαίτερα αυθόρμητες.
Ένας άνθρωπος που ζει μόνος μπορεί προφανώς να μιλά στο κατοικίδιό του και να βρίσκει σε αυτό συντροφιά. Ωστόσο, η συγκεκριμένη συμπεριφορά δεν εξηγείται αποκλειστικά από τη μοναξιά, καθώς μεγάλο μέρος της σχέσης ανθρώπου και ζώου βασίζεται στην αγάπη, τη συνήθεια, τη φροντίδα και τον δεσμό που έχει δημιουργηθεί με την πάροδο του χρόνου. Μάλιστα, όσοι παρακολουθούν στενά την ευημερία του σκύλου τους συχνά παρατηρούν μικρές αλλαγές στη συμπεριφορά του και αντιδρούν σε αυτές. Αυτή η διάθεση για φροντίδα μπορεί να μεταφέρεται και στις σχέσεις με άλλους ανθρώπους.
Τελικά, το να μιλά κάποιος στον σκύλο του σαν να καταλαβαίνει κάθε λέξη δεν σημαίνει ότι ξεχνά πως πρόκειται για ζώο. Σε πολλές περιπτώσεις αποτελεί απλώς έναν ακόμη τρόπο να εκφράσει την αγάπη, την ενσυναίσθηση και την εγγύτητα προς ένα πλάσμα που έχει ήδη αποκτήσει σημαντική θέση μέσα στο σπίτι.
Όποιος έχει κατοικίδιο και, ειδικότερα, σκύλο, γνωρίζει την τρυφερότητα και την αγάπη που μπορεί να προσφέρει. Είναι εύκολο να τον αγαπήσει κανείς και να θέλει να του προσφέρει τα πάντα, όπως ακριβώς κάνει και εκείνος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η σχέση γίνεται τόσο στενή, ώστε ο άνθρωπος φτάνει να μιλά στον σκύλο του σαν να είναι άνθρωπος. Το ερώτημα είναι αν αυτό θεωρείται φυσιολογικό. Για τους περισσότερους ιδιοκτήτες σκύλων η απάντηση είναι αυτονόητη, όμως η ψυχολογία έχει εξετάσει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά και τη συνδέει όχι μόνο με την ενσυναίσθηση, αλλά και με την αυξημένη συναισθηματική νοημοσύνη και τη δημιουργική σκέψη.
Ένας σκύλος φροντίζεται, τρέφεται και αγαπιέται, όμως για πολλές οικογένειες έχει πλέον γίνει ένα ακόμη μέλος του σπιτιού. Στην Ισπανία, μάλιστα, στο πλαίσιο του Νόμου για την Ευημερία των Ζώων, τα κατοικίδια θεωρούνται μέλη της οικογένειας. Επομένως, με έναν τόσο στενό δεσμό, το να μιλά κάποιος στον σκύλο του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αισθάνεται μόνος. Μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συμβαίνει και αυτό, όμως η ψυχολογία έχει εξετάσει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά και έχει καταλήξει σε συμπεράσματα που σχετίζονται με την ενσυναίσθηση, αλλά όχι μόνο με αυτή.
Η ψυχολογία εξηγεί γιατί οι άνθρωποι μιλούν στους σκύλους τους
Το να μιλά κάποιος στον σκύλο του όταν επιστρέφει από τη δουλειά, να τον ρωτά αν θέλει να βγει βόλτα ή αν πεινάει, αποτελεί συνηθισμένη συμπεριφορά. Μπορεί ακόμη να τον ρωτά πώς είναι ή να ξαπλώνει δίπλα του για να του εξηγήσει κάτι, παρότι γνωρίζει ότι ο σκύλος δεν καταλαβαίνει μια ανθρώπινη συζήτηση με τον ίδιο τρόπο και δεν πρόκειται να απαντήσει. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει μια μορφή επικοινωνίας. Ο άνθρωπος μαθαίνει να αναγνωρίζει και να ερμηνεύει συγκεκριμένες κινήσεις, ήχους και συμπεριφορές του σκύλου και μπορεί να καταλάβει πότε εκείνος είναι ήρεμος, νευρικός, χαρούμενος ή αισθάνεται άβολα.Σε αυτό το σημείο έρχεται η ενσυναίσθηση. Η ψυχολογία εξηγεί ότι μια στενή σχέση, όπως αυτή που αναπτύσσεται με έναν σκύλο, κάνει τον άνθρωπο να προσέχει σημάδια που μπορεί να περνούσαν εντελώς απαρατήρητα από κάποιον άλλο. Αν ο σκύλος φοβηθεί, αναζητήσει επαφή ή εμφανιστεί ανήσυχος, ο άνθρωπος μπορεί να το αντιληφθεί και να αντιδράσει ανάλογα. Το να του μιλήσει, να τον χαϊδέψει ή να παραμείνει δίπλα του μπορεί να αποτελεί μέρος αυτού του τρόπου επικοινωνίας.
Επομένως, οι μικρές «συζητήσεις» με έναν σκύλο δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ο άνθρωπος αισθάνεται μόνος. Μπορεί απλώς να συμβαίνουν επειδή ο σκύλος αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς του και ο άνθρωπος απευθύνεται σε αυτόν αυθόρμητα, όπως κάνει και με άλλες πράξεις φροντίδας και αγάπης.
Η σχέση με τον σκύλο συνδέεται και με τη συναισθηματική νοημοσύνη
Η ενσυναίσθηση δεν είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό που έχει συνδεθεί με αυτή τη συνήθεια. Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η συναισθηματική νοημοσύνη, δηλαδή η ικανότητα αναγνώρισης των συναισθημάτων και ανταπόκρισης σε αυτά. Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος μιλά στον σκύλο του διαθέτει απαραίτητα υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη. Βοηθά, όμως, να γίνει κατανοητό γιατί ορισμένοι άνθρωποι αναπτύσσουν τόσο συχνή επικοινωνία με τα ζώα τους.Υπάρχει, επίσης, μια έννοια της ψυχολογίας που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε αυτή την περίπτωση: η ανθρωπομορφοποίηση. Πρόκειται, σε γενικές γραμμές, για την απόδοση σκέψεων, συναισθημάτων ή ανθρώπινων χαρακτηριστικών σε κάτι που δεν είναι άνθρωπος.
Ο ψυχολόγος Nicholas Epley, από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο, έχει μελετήσει το συγκεκριμένο φαινόμενο και οι έρευνές του το έχουν συνδέσει με τους μηχανισμούς που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος για να κατανοεί άλλους νου και το κοινωνικό περιβάλλον του. Έτσι προκύπτουν σκηνές που αναγνωρίζει εύκολα όποιος έχει σκύλο: να τον ρωτήσει «τι έκανες;» όταν έχει προκαλέσει κάποια ζημιά, να τον αποχαιρετήσει πριν φύγει από το σπίτι ή να του εξηγήσει ότι θα επιστρέψει σύντομα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο άνθρωπος αντιμετωπίζει το ζώο σχεδόν σαν έναν ακόμη συνομιλητή. Γνωρίζει ότι ο σκύλος δεν κατανοεί μια συζήτηση με τον ίδιο τρόπο που την κατανοεί ένας άνθρωπος, όμως αυτό δεν εμποδίζει την επικοινωνία μαζί του.
Δημιουργική σκέψη, επαφή με το παρόν και ελεύθερη έκφραση
Το να μιλά κάποιος δυνατά μπορεί να βοηθήσει στην οργάνωση των σκέψεών του και, υπό αυτή την έννοια, ο σκύλος μπορεί να λειτουργήσει ως ένας σύντροφος στον οποίο εκφράζει ανησυχίες ή ιδέες χωρίς να περιμένει απάντηση. Η συγκεκριμένη συμπεριφορά μπορεί επίσης να ενισχύσει την προσήλωση στο παρόν. Το να μιλά κάποιος στο ζώο, να παίζει μαζί του ή να προσπαθεί να καταλάβει τι χρειάζεται τον κάνει να επικεντρώνεται, εκείνη τη στιγμή, στην αλληλεπίδραση. Αυτό συνδέεται με την έννοια του mindfulness.Παράλληλα, απέναντι σε έναν σκύλο δεν υπάρχει ο φόβος της κριτικής. Ο άνθρωπος μπορεί να μιλήσει με απόλυτη φυσικότητα και να εκφράσει όσα σκέφτεται ή αισθάνεται, γεγονός που κάνει αυτές τις «συζητήσεις» ιδιαίτερα αυθόρμητες.
Δεν εξηγούνται όλα από τη μοναξιά
Ένας άνθρωπος που ζει μόνος μπορεί προφανώς να μιλά στο κατοικίδιό του και να βρίσκει σε αυτό συντροφιά. Ωστόσο, η συγκεκριμένη συμπεριφορά δεν εξηγείται αποκλειστικά από τη μοναξιά, καθώς μεγάλο μέρος της σχέσης ανθρώπου και ζώου βασίζεται στην αγάπη, τη συνήθεια, τη φροντίδα και τον δεσμό που έχει δημιουργηθεί με την πάροδο του χρόνου. Μάλιστα, όσοι παρακολουθούν στενά την ευημερία του σκύλου τους συχνά παρατηρούν μικρές αλλαγές στη συμπεριφορά του και αντιδρούν σε αυτές. Αυτή η διάθεση για φροντίδα μπορεί να μεταφέρεται και στις σχέσεις με άλλους ανθρώπους.Τελικά, το να μιλά κάποιος στον σκύλο του σαν να καταλαβαίνει κάθε λέξη δεν σημαίνει ότι ξεχνά πως πρόκειται για ζώο. Σε πολλές περιπτώσεις αποτελεί απλώς έναν ακόμη τρόπο να εκφράσει την αγάπη, την ενσυναίσθηση και την εγγύτητα προς ένα πλάσμα που έχει ήδη αποκτήσει σημαντική θέση μέσα στο σπίτι.
