Μπορεί οι γάτες να έχουν αποκτήσει τη φήμη των ανεξάρτητων και απόμακρων κατοικιδίων, ωστόσο η επιστημονική έρευνα αναδεικνύει μια διαφορετική πλευρά της συμπεριφοράς τους. Οι τετράποδοι σύντροφοί μας δεν είναι απαραίτητα τόσο μοναχικοί όσο πιστεύαμε, καθώς μπορούν να αναπτύσσουν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς με τους ανθρώπους και να εκδηλώνουν τη χαρά τους όταν εκείνοι επιστρέφουν στο σπίτι.

Το χαρακτηριστικό γουργούρισμα, το τρίψιμο στα πόδια, ακόμη και η μεταφορά ενός αγαπημένου παιχνιδιού μπορεί να αποτελούν τρόπους με τους οποίους μια γάτα επιδιώκει την επαφή και την αλληλεπίδραση.

Ειδικοί στη συμπεριφορά των ζώων επισημαίνουν ότι η εικόνα της αδιάφορης γάτας δεν ανταποκρίνεται πάντοτε στην πραγματικότητα, καθώς η σχέση ανθρώπου και αιλουροειδούς μπορεί να είναι πολύ πιο σύνθετη.

Γιατί η γάτα σάς περιμένει στην πόρτα

Όσοι ζουν με γάτες έχουν ενδεχομένως παρατηρήσει ότι το κατοικίδιό τους εμφανίζεται στην είσοδο του σπιτιού μόλις ακούσει τα κλειδιά ή αναγνωρίσει τα βήματά τους.

Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να συνδέεται με την αναγνώριση ενός οικείου προσώπου, την προσδοκία αλληλεπίδρασης ή την επιθυμία για προσοχή.

Ορισμένες γάτες τρίβονται στα πόδια των ανθρώπων τους, άλλες γουργουρίζουν και κάποιες ακολουθούν τον άνθρωπο από δωμάτιο σε δωμάτιο.

Το τρίψιμο, μάλιστα, αποτελεί και μορφή οσφρητικής επικοινωνίας, καθώς οι γάτες διαθέτουν αδένες που παράγουν οσμητικά σήματα σε διάφορα σημεία του σώματός τους.

Οι συμπεριφορές αυτές δεν έχουν πάντοτε μία και μοναδική ερμηνεία. Ωστόσο, όταν εμφανίζονται σε ένα χαλαρό και φιλικό πλαίσιο, μπορούν να αποτελούν ενδείξεις κοινωνικής οικειότητας.

Γιατί αναζητούν τα ρούχα των ανθρώπων τους

Μια ακόμη ενδιαφέρουσα συμπεριφορά είναι η προτίμηση ορισμένων γατών να ξαπλώνουν πάνω σε ρούχα, κουβέρτες ή άλλα προσωπικά αντικείμενα των ανθρώπων με τους οποίους ζουν.

Η όσφρηση παίζει σημαντικό ρόλο στην καθημερινότητα των αιλουροειδών, καθώς τους επιτρέπει να αναγνωρίζουν οικείες μυρωδιές και να αντιλαμβάνονται στοιχεία του περιβάλλοντός τους.

Έτσι, ένα ρούχο που διατηρεί τη μυρωδιά του ανθρώπου τους μπορεί να αποτελεί ένα γνώριμο ερέθισμα, ιδιαίτερα όταν εκείνος απουσιάζει.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε γάτα που επιλέγει ένα ρούχο βιώνει απαραίτητα άγχος αποχωρισμού. Η συμπεριφορά μπορεί να συνδέεται και με την άνεση, τη θερμοκρασία ή την προτίμηση για συγκεκριμένα υφάσματα.

Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες για τον δεσμό ανθρώπου και γάτας

Η αντίληψη ότι οι γάτες δεν δημιουργούν ουσιαστικούς δεσμούς με τους ανθρώπους έχει αμφισβητηθεί από επιστημονικές μελέτες.

Χαρακτηριστική είναι έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2019 στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology, στην οποία εξετάστηκε η συμπεριφορά γατών σε συνθήκες σύντομου αποχωρισμού και επανένωσης με τον άνθρωπο που τις φρόντιζε.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολλές γάτες παρουσίαζαν συμπεριφορές συμβατές με ασφαλή δεσμό προσκόλλησης, δηλαδή αντιμετώπιζαν τον άνθρωπό τους ως μια οικεία παρουσία που μπορούσε να τους προσφέρει αίσθηση ασφάλειας.

Τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι η κοινωνική σχέση των γατών με τους ανθρώπους μπορεί να είναι σημαντική, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες εκδηλώνουν τη στοργή τους με τον ίδιο τρόπο.

Είναι πράγματι οι γάτες πιο κοινωνικές σήμερα;

Παρότι ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι γάτες γίνονται ολοένα πιο κοινωνικές, χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: οι επιστημονικές ενδείξεις για τον δεσμό ανθρώπου και γάτας δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ότι το είδος έχει εξελιχθεί γενετικά προς μεγαλύτερη κοινωνικότητα τα τελευταία χρόνια.

Αυτό που αναδεικνύουν οι σύγχρονες έρευνες είναι ότι οι κοινωνικές δυνατότητες των γατών είναι πιο ανεπτυγμένες και πολύπλοκες από όσο υποστήριζαν παλαιότερα στερεότυπα.

Η συμπεριφορά κάθε γάτας επηρεάζεται από την ιδιοσυγκρασία της, τις εμπειρίες της, την κοινωνικοποίηση και τη σχέση που έχει αναπτύξει με τον άνθρωπο.

Πώς καταλαβαίνουμε ότι η γάτα μας νιώθει οικειότητα

Η αναζήτηση επαφής, το χαλαρό τρίψιμο στο σώμα, η προσέγγιση με σηκωμένη ουρά και η ήρεμη παρουσία κοντά στον άνθρωπο μπορούν να αποτελούν θετικές ενδείξεις κοινωνικής σύνδεσης.

Ορισμένες γάτες επιλέγουν να εκδηλώσουν τη στοργή τους με έντονη σωματική επαφή, ενώ άλλες προτιμούν απλώς να βρίσκονται στον ίδιο χώρο.

Το σημαντικό είναι να αναγνωρίζονται τα όρια και οι προτιμήσεις κάθε ζώου, χωρίς να επιβάλλεται η επαφή όταν δεν την επιθυμεί.

Τελικά, η γάτα που περιμένει στην πόρτα, τρίβεται στα πόδια ή πλησιάζει για ένα χάδι μπορεί να εκφράζει κάτι περισσότερο από την προσδοκία για φαγητό: την οικειότητα και τον δεσμό που έχει δημιουργήσει με τον άνθρωπό της.