Attica Green Expo 2026: "Η υγεία στην καθημερινότητα των πολιτών: ζώντας σε τοπικές συνθήκες που προάγουν την πρόληψη"
Η πρόληψη και η καθημερινή υγεία των πολιτών στις τοπικές κοινωνίες
Στην συζήτηση συμμετείχαν ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους, ο δήμαρχος Ιλισίων Ιωάννης Πισιμίσης, ο Μάριος Ψυχάλης, δήμαρχος Λυκόβρυσης-Πεύκης, ο Νικόλαος Μπάμπαλος, δήμαρχος Ηρακλείου Αττικής, ο δήμαρχος Μεταμόρφωσης Ευστράτιος Σαραούδας, ο αντιδήμαρχος Τρίπολης Βασίλης Βαρδιάμπασης και το μέλος του ΔΣ του ΙΦΕΤ Βασίλης Δεδεγκίκας
Στα μέτρα που προάγουν την πρόληψη και την καθημερινή υγεία των πολιτών στις τοπικές κοινωνίες, αναφέρθηκαν οι συμμετέχοντες σε συζήτηση που πραγματοποιήθηκε σήμερα στο πλαίσιο της διοργάνωσης του συνεδρίου Attica Green Expo, που πραγματοποιείται στις εγκαταστάσεις του Ταε Κβο Ντο στις 27-30 Μαΐου. Στη συζήτηση με τίτλο «Η υγεία στην καθημερινότητα των πολιτών: ζώντας σε τοπικές συνθήκες που προάγουν την πρόληψη», συμμετείχαν ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους, ο δήμαρχος Ιλισίων Ιωάννης Πισιμίσης, ο Μάριος Ψυχάλης, δήμαρχος Λυκόβρυσης-Πεύκης, ο Νικόλαος Μπάμπαλος, δήμαρχος Ηρακλείου Αττικής, ο δήμαρχος Μεταμόρφωσης Ευστράτιος Σαραούδας, ο αντιδήμαρχος Τρίπολης Βασίλης Βαρδιάμπασης και το μέλος του ΔΣ του ΙΦΕΤ Βασίλης Δεδεγκίκας.
Μάριος Θεμιστοκλέους: Στόχος του υπουργείου είναι οι πολίτες να ζήσουν περισσότερα χρόνια κι υγιείς
Όπως τόνισε ο υφυπουργός κάνοντας μία γενική διαπίστωση, το υπουργείο Υγείας έχει αρχίζει να γίνεται πραγματικά υγείας και τείνει να σταματήσει να είναι μόνο ασθένειας, υπό την έννοια πως πλέον δεν περιορίζεται στη λειτουργία των κέντρων υγείας και των νοσοκομείων, όπου ο πολίτης περιμένει να ιαθεί. Στόχος του υπουργείου είναι οι πολίτες να ζήσουν περισσότερα χρόνια κι υγιείς. Για τον σκοπό τούτο έχουν θεσπισθεί προγράμματα πρόληψης για την αγωγή, υγείας, τη διατροφή και την άσκηση στα οποία έχουν συμμετάσχει πάνω από 6 εκατ. πολίτες και με γνώμονα ότι η κάθε αλλαγή στην καθημερινότητα και στις συνήθειες του κάθε πολίτη (τσιγάρο, αλκοόλ, ώρες ύπνου) συνεπάγεται περισσότερα χρόνια ζωής. Σε αυτό το κομμάτι, τόνισε ο κ. Θεμιστοκλέους έρχεται κι η τοπική αυτοδιοίκηση κι απαιτείται συνεργασία, ώστε κάθε ένας που πείθεται να αλλάξει συνήθειες είναι και μία νίκη.
Όπως πρόσθεσε ο κ. Θεμιστοκλέους, η Ελλάδα έχει κατορθώσει μία σημαντική μείωση στην κατανάλωση τσιγάρου και καπνικών προϊόντων όμως εξακολουθεί να παραμένει σε υψηλή θέση. Τόνισε δε, πως είναι χρέος μας να δώσουμε έμφαση στην καταπολέμησή τους, πρώτον απέναντι στη νέα γενιά που ατμίζει νέα προϊόντα, καθώς όποιο παιδί αποτρέψουμε από τη συνήθεια τούτη, αυτό θα το ακολουθεί και στην υπόλοιπη ζωή του. Ο κ. Θεμιστοκλέους επεσήμανε επίσης την έμφαση που έχει δωθεί στην (κυρίως μέσω των προγραμμάτων που τρέχει η υφυπουργός κ. Αγαπηδάκη) τόσο και στους ενηλίκους, αλλά κυρίως στην παιδική παχυσαρκία, δίνοντας προτεραιότητα στην τροποποίηση των σχολικών γευμάτων και σχετικών προγραμμάτων στήριξης.
Τι ανέφεραν οι δήμαρχοι
Για τον κ. Πισιμίση η τοπική αυτοδιοίκηση κι οι δήμοι διαδραματίζουν κομβικό ρόλο στα ζητήματα που αφορούν την πρόληψη και στην πρωτοβάθμια παροχή, κυρίως μετά την οικονομική ύφεση και τον κορονοϊό, οπότε βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Όπως πρόσθεσε, σε πολλές περιπτώσεις η κρίση ώθησε με τρόπο ακόμη πιο γρήγορο να ληφθούν σχετικές αποφάσεις και να εφαρμοσθούν. Ο ίδιος αναφέρθηκε στο σημαντικό πλέγμα παρεμβάσεων στην πρωτοβάθμια υγεία στα Βριλήσσια με γνώμονα την πρόληψη και τις δωρεάν προληπτικές εξατάσεις παιδιών 12-18 ετών, νεότερων σε ηλικία πολιτών, γυναικών με εξειδικευμένες εξετάσεις και τεστ ΠΑΠ, αλλά και για άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας (προστάτη, θυρεοειδή, καρδιολογικά). Όπως τόνισε πλείστοι συμπολίτες του συμμετέχουν ενεργά κι ωφελούνται επίσης και μέλη του κέντρου ηλικιωμένων με σχεδόν καθημερινό ιατρικό έλεγχο και με συνταγογραφήσεις και καθημερινές φυσικοθεραπείες. Επίσης ο δήμος λειτουργεί Κέντρο 'Ανοιας και για τους φροντιστές των πασχόντων, ενώ υπάρχουν πολλές άλλες υποστηρικτικές ομάδες, όπως για θέματα εγκυμοσύνης. Ο κ. Πισιμίσης τόνισε πως πέρυσι κλείσθηκαν 5.000 ραντεβού κι αυτό δείχνει πόσο είναι σημαντική μία τέτοια δράση για την ανακούφιση του εθνικού συστήματος υγείας.
Επίσης, ο δήμαρχος στάθηκε ιδιαίτερα στο μείζον θέμα να είναι καθαρό το νερό που παρέχεται από το δίκτυο ύδρευσης και πώς θα αλλάξουν οι υποδομές της πόλης, κυρίως πώς κινούμαστε μέσα στις πόλεις και πως πρέπει να αλλάξει η κυκλοφορία των αυτοκινήτων υπέρ της ηλεκτροκίνησης μέσα στην πόλη. Όπως δήλωσε από τη μεριά του ο κ. Ψυχάλης στον δήμο του παραγματοποιούνται καθημερινά δεκάδες δράσεις υγεία πρόληψη in house, δηλ. που παρέχονται από υπηρεσίες του δήμου, αλλά υπάρχουν κι εκείνες που παρέχονται μέσω συμβάσεων με εξωτερικά ιατρικά κέντρα. Στον δήμο, τόνισε, υπηρετεί γιατρός εργασίας και υπάρχουν συμβάσεις με εξωτερικά ιατρικά κέντρα για εξετάσεις. Επίσης στα ΚΑΠΗ εργάζονται δύο γιατροί με διαφορετικές ειδικότητες, ενώ προσφέρεται και παιδίατρος, δύο νοσηλεύτριες κι οι δύο ψυχολόγοι του Δήμου πραγματοποιούν πάνω από 40 συνεδρίες σε μηνιαία βάση και λειτουργούν επίσης τρεις σχολές γονέων. Όπως πρόσθεσε ο κ. Ψυχάλης, ο Δήμος διαθέτει τράπεζα αίματος, στην οποία συγκεντρώνονται εκατοντάδες φιάλες σε ετήσια βάση, ενώ υπάρχει τράπεζα για εθελοντές δότες μυελού των οστών. Παράλληλα, οργανώνονται μαθήματα ΚΑΡΠΑ και διανεμήθηκαν 11 απινιδωτές σε σχολεία, ενώ λειτουργεί και συμβουλευτικός σταθμό για άνοια.
Επίσης υπάρχει εξωτερική συνεργασία με την ΕΔΥΠΥ για σειρά από εξετάσεις και με τον ΕΠΑΨΥ για την ψυχική υγεία κι υποστήριξη ενηλίκων. Παράλληλα με βάση το μνημόνιο που υπογράφηκε με το Δημοκρίτειο Παν/μιο και την ιατρική σχολή παραγματοποιείται μελέτη για τις επιπτώσεις υγείας και πρόληψης, αλλά και με το ιατροπαιδαγωγικό ινστιτούτο, του οποίου τις εγκαταστάσεις φιλοξενεί ο δήμος, ενώ παράλληλα λειτουργούν κινητές ομάδες υγείας. Όπως πρόσθεσε ο κ. Ψυχάλης, αυτό σημαίνει ότι σωρευτικά από 31.000 των δημοτών του οι 10.000 λαμβάνουν συστηματικά οφέλη μέσα από την ενεργητική πολιτική για την προαγωγή δημόσιας υγείας. Από την πλευρά του ο κ. Μπάμπαλος τόνισε πως σήμερα είναι πολύ πιο ξεκάθαρο πως υγεία δεν αφορά τα νοσοκομεία, αλλά διαμορφώνεται καθημερινά από τις συνθήκες της ζωής, την καθαριότητα, την κυκλοφορία, εντός της πόλης. Ο δήμαρχος τόνισε πως η τοπική αυτοδιοίκηση είναι το απάγκιο του φτωχού πολίτη και μπορούμε να μετατρέψουμε την πρόληψη από τη θεωρία στην πράξη μέσα από πολιτικές που μπορούμε να δημιουργήσει πόλεις πιο ανθρώπινες πιο υγεις και πιο ασφαλής, αλλά και πολίτες λιγότερο πιεσμένους και περισσότερο χαρούμενους.
Όπως τόνισε ο κ. Μπάμπαλος, ο δήμος του απ' το 2014 έχει αυξήσει τον δημόσιο χώρο κατά 40 στρέμματα, αποτρέποντας να γίνουν επαγγελματικοί χώροι, από το 2022 απέκτησε το κτήμα Φιξ, όπου πραγματοποιείται το φεστιβάλ Υγείας, ενώ προστέθηκαν κι άλλα 12 διάσπαρτα στρέμματα.
Το δεύτερο σημείο στο οποίο στάθηκε ο δήμαρχος ήταν η προσβασιμότητα, με τα πεζοδρόμια να αποτελούν προτεραιότητα στην επένδυση με αναπλάσεις και πρώτιστη μέριμνα στον πεζό. Τρίτο σημείο όπου στάθηκε ο δήμαρχος είναι οι χώροι άθλησης, αλλά κυρίως ο πολιτισμός, καθώς κατ' αυτόν η ψυχαγωγία κι η κουλτούρα μάς οδηγούν σε άλλον τρόπο ζωής για να ξεφεύγουμε από την καθημερινότητα. Επεσήμανε επίσης την κινητή μονάδα ψυχικής υγείας, και την εκπαίδευση σε φροντιστές πασχόντων. Όπως τόνισε, οι δήμο σήκωσαν ένα βάρος που είχε να κάνει την κοινωνική συνοχή και την ψυχική υγεία, την οικονομική τη στήριξη των ευάλωτων ομάδων, αλλά πρόσθεσε πως δεν μας ακούει η κεντρική Πολιτεία, καθώς ζητάμε να προσλάβουμε ειδικευμένο προσωπικό, όπως π.χ. κοινωνικό λειτουργό, αλλά δεν έχουμε χρήματα. Από την πλευρά του ο Βασίλης Βαρδιάμπασης, αντιδήμαρχος Τρίπολης, επεσήμανε πόσο συνδέεται η τοπική αυτοδιοίκηση με την υγεία από την αρχαιότητα, όταν με βάση την ισορροπία των τεσσάρων στοιχείων του ανθρώπινου οργανισμού η ιατρική της εποχής αναζητούσε στις συνθήκες ζωής και το περιβάλλον της πόλης για να εντοπίσει τις αιτίες που κάποιος ασθενεί. Όπως τόνισε ο ίδιος, καθήκον της τοπικής αυτοδιοίκηση είναι πρώτα να σε κινητοποιήσει και δεύτερον να μη σε κάνει να αρρωστήσεις και κατόπιν να σε βοηθά. Ο ίδιος επέμεινε στους βασικούς άξονες παροχής άθλησης και άσκησης, αθλητικά κέντρα, άλση και πάρκα (όπως το Μαίναλο), στις δράσεις που βοηθούν την αστική μικροκινητικότητα, τα δημοτικά ποδήλατα. Όπως τόνισε θα πρέπει να παρακινηθεί ο πολίτης να σηκωθεί από τον καναπέ, να βγει από το σπίτι. Σε τούτο βοηθά ακόμη κι ο πολιτισμός, τα θέατρα -η Αρκαδία έχει τρία αρχαία θέατρα-, οι αγώνες δρόμου, οι ποδηλατικοί γύροι. Επίσης τόνισε πως βασικό στοιχείο είναι να συμβάλλουμε να μην αρρωσταίνουν οι πολίτες, και σ' αυτό το σημείο βασικό ρόλο παίζει ο βιολογικός καθαρισμός, τα σκουπίδια και τρίτον τα προληπτικά προγράμματα.
Για τον κ. Δεδεγκίκα η υγεία ξεκινά από την καθημερινότητα του πολίτη στη γειτονιά την πόλη και τις υποδομές και στη συνείδηση που διαμορφώνεται και την κουτούρα που χτίζεται στην κοινωνία. Ο κ. Δεδεγκίκας αναφέρθηκε ιδιαίτερα στο θέμα της απόσυρσης ληγμένων φαρμάκων, με βάση και το σύνθημα «φροντίζω την υγεία μου, προστατεύω το περιβάλλον» και στους πράσινους κάδους στα φαρμακεία για την απόθεση και συλλογή τους. Όπως πρόσθεσε ο ΙΦΕΤ δεν επενδύει μόνο στις κρίσιμες θεραπείες και την πρόσβαση σε σπάνια φάρμακα, αλλά παράλληλα επενδύει στις ερευνητικές του υποδομές, όπως η μονάδα ακτινοβολίας στη Μαγούλα, η οποία έχει την κύρια ευθύνη διαχείριση των οικιακών φαρμακευτικών σκευασμάτων και λυμμάτων φαρμακευτικής οικιακής χρήσης. Όπως πρόσθεσε, η προσοχή του ΙΦΕΤ εστιάζεται στην περιβαλλοντική ευθύνη και το πράσινο αποτύπωμα κι είναι διπλα στους δήμους, ώστε να «επικοινωνείται» το μήνυμα, γιατί είναι καθοριστικό για την υγεία των πόλεων και των πολιτών η συνεργασία των των φορέων υγείας και του κράτους γενικότερα, καθώς το περιβάλλον που προστατεύουμε σήμερα είναι το μέλλον όπου θα ζήσουμε αύριο.