EnΝερό
Βασική προϋπόθεση για ένα βιώσιμο μέλλον για όλους μας.
Η νέα πρόκληση για τις επιχειρήσεις και την κοινωνία
Σε μια εποχή όπου το νερό δεν θεωρείται πλέον ανεξάντλητο, η βιώσιμη διαχείρισή του μετατρέπεται σε κρίσιμο ζήτημα για τις επιχειρήσεις, την οικονομία και την κοινωνία συνολικά. Η Παπαστράτος, από τις πρώτες εταιρείες στην Ελλάδα με τη διεθνή πιστοποίηση «Συμμαχία για το Νερό» ήδη από το 2020, τοποθετείται ενεργά απέναντι σε αυτή την πρόκληση και επενδύει σε λύσεις με μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Για πολλά χρόνια, το νερό ήταν ένα αγαθό που απλώς υπήρχε. Δεν το μετρούσαμε, δεν το αξιολογούσαμε, δεν το εντάσσαμε σε στρατηγικές αποφάσεις. Σήμερα, αυτό αλλάζει ραγδαία. Η κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η αυξανόμενη ζήτηση δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα. Οι διεθνείς εκτιμήσεις δείχνουν ότι έως το 2030 η ζήτηση για νερό ενδέχεται να ξεπεράσει την προσφορά κατά 40%, ενώ το κόστος αποκατάστασης των επιπτώσεων είναι πολλαπλάσιο από εκείνο της πρόληψης. Επιπλέον, οι αυξανόμενες πιέσεις από την αστικοποίηση και την πληθυσμιακή αύξηση επιδεινώνουν τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα του διαθέσιμου νερού.
Σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, η υπεύθυνη διαχείριση του νερού παύει να είναι μια περιβαλλοντική επιλογή. Γίνεται επιχειρησιακή ανάγκη. Η Παπαστράτος είναι μία από τις λίγες εταιρείες στη χώρα μας που έχει ενσωματώσει αυτή τη λογική στον πυρήνα της λειτουργίας της. Ως μέλος της μητρικής εταιρείας Philip Morris International, αντιμετωπίζει το νερό όχι μόνο ως πόρο, αλλά ως κρίσιμο παράγοντα βιωσιμότητας για τα οικοσυστήματα και τις τοπικές κοινωνίες.
Κεντρικό στοιχείο αυτής της προσέγγισης αποτελεί το διεθνές πρότυπο Alliance for Water Stewardship (AWS), το οποίο η Παπαστράτος υιοθέτησε ήδη από το 2020 και επαναβεβαιώνει σε ετήσια βάση μέσω ανεξάρτητων ελέγχων. Δεν πρόκειται απλώς για μια πιστοποίηση, αλλά για ένα πλαίσιο που προωθεί τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων, με στόχο μια δίκαιη, περιβαλλοντικά βιώσιμη και οικονομικά επωφελή κοινωνία.
Από την πρώτη φάση εφαρμογής του, έγινε σαφές ότι το αποτύπωμα μιας βιομηχανικής μονάδας δεν περιορίζεται στα όριά της. Συνδέεται με ένα ευρύτερο υδρολογικό σύστημα που, στην περίπτωση της Παπαστράτος, περιλαμβάνει όχι μόνο το Θριάσιο Πεδίο αλλά και τις λεκάνες απορροής από τις οποίες αντλεί νερό ο πάροχός της (ΕΥΔΑΠ), συγκεκριμένα αυτές του Μόρνου και του Ευήνου.
Οι προκλήσεις είναι συγκεκριμένες. Λειψυδρία, υπεράντληση, υποβάθμιση της ποιότητας του νερού, υφαλμύρινση, αλλά και έντονα φαινόμενα όπως πλημμύρες και παρατεταμένες ξηρασίες. Όλα αυτά συνθέτουν ένα περιβάλλον που απαιτεί πιο συντονισμένη και συστηματική διαχείριση. Η απάντηση της εταιρείας δεν περιορίζεται σε θεωρητικές δεσμεύσεις. Μετριέται σε αποτελέσματα.
Στον πυρήνα της στρατηγικής της βρίσκεται η ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης νερού ανά μονάδα παραγωγής στο εργοστάσιο του Ασπροπύργου, το οποίο λειτουργεί με Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης πιστοποιημένο κατά ISO 14001. Η παρακολούθηση γίνεται μέσω εξειδικευμένου δείκτη κατανάλωσης, που αποτυπώνει τα κυβικά μέτρα ανά εκατομμύριο παραγόμενων θερμαινόμενων ράβδων καπνού. Την περίοδο 2022 έως 2025, η κατανάλωση νερού μειώθηκε κατά 42%, υπερδιπλάσια του αρχικού στόχου που είχε τεθεί στο 20% έως το 2025. Η σημαντική αυτή επίδοση βασίστηκε σε συγκεκριμένες τεχνικές παρεμβάσεις.
Η αντικατάσταση εξοπλισμού που περιορίζει τις απώλειες ατμού, η βελτιστοποίηση διαδικασιών καθαρισμού και ανεμιστήρων απαγωγής αέρα, καθώς και η αναβάθμιση γραμμών παραγωγής με μεγαλύτερη αποδοτικότητα, οδήγησαν σε ουσιαστική εξοικονόμηση νερού (περίπου 450 m³ ετησίως από τη μείωση απωλειών ατμού, 14.000 λίτρα από εργασίες συντήρησης και έως 30% μείωση κατανάλωσης σε επιμέρους γραμμές παραγωγής).
Ταυτόχρονα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαχείριση των υγρών αποβλήτων. Στο εργοστάσιο λειτουργούν μονάδες βιολογικού καθαρισμού τριτοβάθμιας επεξεργασίας, που επιτρέπουν την επαναχρησιμοποίηση μέρους του νερού για άρδευση, ενώ το υπόλοιπο επιστρέφει στο έδαφος, ενισχύοντας τον υδροφόρο ορίζοντα.
Ωστόσο, η διαχείριση του νερού δεν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα. Είναι και θέμα συνεργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο η Παπαστράτος έχει αναλάβει την πρωτοβουλία κι έχει φιλοξενήσει συνάντηση εργασίας με εκπροσώπους από την Πολιτεία, την τοπική αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα και τον επιχειρηματικό κόσμο, με στόχο την ενημέρωση γύρω από το πρότυπο AWS, την ανταλλαγή γνώσης και καλών πρακτικών και τη διαμόρφωση μιας συμμαχίας για τη βιώσιμη διαχείριση του νερού.
Παράλληλα, η Παπαστράτος επενδύει και στη συνεχή εκπαίδευση των εργαζομένων της για το νερό ως κρίσιμο στοιχείο ενός βιώσιμου μέλλοντος. Μέσα από πρωτοβουλίες όπως το Sustainability Week, αλλά και εθελοντικούς καθαρισμούς, με πιο εμβληματική δράση εκείνη στη λίμνη Κουμουνδούρου (2024, 2025), ενισχύεται μια κουλτούρα υπευθυνότητας που ξεκινά από μέσα.
Μια κουλτούρα υπεύθυνης διαχείρισης που αναγνωρίζει ότι το νερό δεν είναι απλώς ένας φυσικός πόρος, αλλά βασική προϋπόθεση για ένα βιώσιμο μέλλον για όλους μας.
Για πολλά χρόνια, το νερό ήταν ένα αγαθό που απλώς υπήρχε. Δεν το μετρούσαμε, δεν το αξιολογούσαμε, δεν το εντάσσαμε σε στρατηγικές αποφάσεις. Σήμερα, αυτό αλλάζει ραγδαία. Η κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η αυξανόμενη ζήτηση δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα. Οι διεθνείς εκτιμήσεις δείχνουν ότι έως το 2030 η ζήτηση για νερό ενδέχεται να ξεπεράσει την προσφορά κατά 40%, ενώ το κόστος αποκατάστασης των επιπτώσεων είναι πολλαπλάσιο από εκείνο της πρόληψης. Επιπλέον, οι αυξανόμενες πιέσεις από την αστικοποίηση και την πληθυσμιακή αύξηση επιδεινώνουν τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα του διαθέσιμου νερού.
Σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, η υπεύθυνη διαχείριση του νερού παύει να είναι μια περιβαλλοντική επιλογή. Γίνεται επιχειρησιακή ανάγκη. Η Παπαστράτος είναι μία από τις λίγες εταιρείες στη χώρα μας που έχει ενσωματώσει αυτή τη λογική στον πυρήνα της λειτουργίας της. Ως μέλος της μητρικής εταιρείας Philip Morris International, αντιμετωπίζει το νερό όχι μόνο ως πόρο, αλλά ως κρίσιμο παράγοντα βιωσιμότητας για τα οικοσυστήματα και τις τοπικές κοινωνίες.
Κεντρικό στοιχείο αυτής της προσέγγισης αποτελεί το διεθνές πρότυπο Alliance for Water Stewardship (AWS), το οποίο η Παπαστράτος υιοθέτησε ήδη από το 2020 και επαναβεβαιώνει σε ετήσια βάση μέσω ανεξάρτητων ελέγχων. Δεν πρόκειται απλώς για μια πιστοποίηση, αλλά για ένα πλαίσιο που προωθεί τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων, με στόχο μια δίκαιη, περιβαλλοντικά βιώσιμη και οικονομικά επωφελή κοινωνία.
Από την πρώτη φάση εφαρμογής του, έγινε σαφές ότι το αποτύπωμα μιας βιομηχανικής μονάδας δεν περιορίζεται στα όριά της. Συνδέεται με ένα ευρύτερο υδρολογικό σύστημα που, στην περίπτωση της Παπαστράτος, περιλαμβάνει όχι μόνο το Θριάσιο Πεδίο αλλά και τις λεκάνες απορροής από τις οποίες αντλεί νερό ο πάροχός της (ΕΥΔΑΠ), συγκεκριμένα αυτές του Μόρνου και του Ευήνου.
Οι προκλήσεις είναι συγκεκριμένες. Λειψυδρία, υπεράντληση, υποβάθμιση της ποιότητας του νερού, υφαλμύρινση, αλλά και έντονα φαινόμενα όπως πλημμύρες και παρατεταμένες ξηρασίες. Όλα αυτά συνθέτουν ένα περιβάλλον που απαιτεί πιο συντονισμένη και συστηματική διαχείριση. Η απάντηση της εταιρείας δεν περιορίζεται σε θεωρητικές δεσμεύσεις. Μετριέται σε αποτελέσματα.
Στον πυρήνα της στρατηγικής της βρίσκεται η ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης νερού ανά μονάδα παραγωγής στο εργοστάσιο του Ασπροπύργου, το οποίο λειτουργεί με Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης πιστοποιημένο κατά ISO 14001. Η παρακολούθηση γίνεται μέσω εξειδικευμένου δείκτη κατανάλωσης, που αποτυπώνει τα κυβικά μέτρα ανά εκατομμύριο παραγόμενων θερμαινόμενων ράβδων καπνού. Την περίοδο 2022 έως 2025, η κατανάλωση νερού μειώθηκε κατά 42%, υπερδιπλάσια του αρχικού στόχου που είχε τεθεί στο 20% έως το 2025. Η σημαντική αυτή επίδοση βασίστηκε σε συγκεκριμένες τεχνικές παρεμβάσεις.
Η αντικατάσταση εξοπλισμού που περιορίζει τις απώλειες ατμού, η βελτιστοποίηση διαδικασιών καθαρισμού και ανεμιστήρων απαγωγής αέρα, καθώς και η αναβάθμιση γραμμών παραγωγής με μεγαλύτερη αποδοτικότητα, οδήγησαν σε ουσιαστική εξοικονόμηση νερού (περίπου 450 m³ ετησίως από τη μείωση απωλειών ατμού, 14.000 λίτρα από εργασίες συντήρησης και έως 30% μείωση κατανάλωσης σε επιμέρους γραμμές παραγωγής).
Ταυτόχρονα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαχείριση των υγρών αποβλήτων. Στο εργοστάσιο λειτουργούν μονάδες βιολογικού καθαρισμού τριτοβάθμιας επεξεργασίας, που επιτρέπουν την επαναχρησιμοποίηση μέρους του νερού για άρδευση, ενώ το υπόλοιπο επιστρέφει στο έδαφος, ενισχύοντας τον υδροφόρο ορίζοντα.
Ωστόσο, η διαχείριση του νερού δεν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα. Είναι και θέμα συνεργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο η Παπαστράτος έχει αναλάβει την πρωτοβουλία κι έχει φιλοξενήσει συνάντηση εργασίας με εκπροσώπους από την Πολιτεία, την τοπική αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα και τον επιχειρηματικό κόσμο, με στόχο την ενημέρωση γύρω από το πρότυπο AWS, την ανταλλαγή γνώσης και καλών πρακτικών και τη διαμόρφωση μιας συμμαχίας για τη βιώσιμη διαχείριση του νερού.
Παράλληλα, η Παπαστράτος επενδύει και στη συνεχή εκπαίδευση των εργαζομένων της για το νερό ως κρίσιμο στοιχείο ενός βιώσιμου μέλλοντος. Μέσα από πρωτοβουλίες όπως το Sustainability Week, αλλά και εθελοντικούς καθαρισμούς, με πιο εμβληματική δράση εκείνη στη λίμνη Κουμουνδούρου (2024, 2025), ενισχύεται μια κουλτούρα υπευθυνότητας που ξεκινά από μέσα.
Μια κουλτούρα υπεύθυνης διαχείρισης που αναγνωρίζει ότι το νερό δεν είναι απλώς ένας φυσικός πόρος, αλλά βασική προϋπόθεση για ένα βιώσιμο μέλλον για όλους μας.
