EnΤραμπ: Το παρασκήνιο που οδήγησε στη σύλληψη του Μαδούρο και ο ρόλος του Ρούμπιο - Πότε έγινε η τελευταία επαφή με το Καράκας, πώς θα αποφευχθεί το "πάθημα του Ιράκ"
Τι αναφέρουν τα αμερικανικά μέσα
Ο Τραμπ αρχικά φερόταν να ενδιαφέρεται κατά προτεραιότητα για την επιστροφή των πετρελαϊκών επιχειρήσεων στη Βενεζουέλα, ωστόσο υπερίσχυσε η άποψη πως ο Μαδούρο έπρεπε να εγκαταλείψει την εξουσία - Τα «όχι» του Βενεζουελάνου που οδήγησαν τις εξελίξεις
Σπυρος Σερμπετης - Παππας
Δεν ήταν όπως φαίνεται πάντοτε υπέρ της λύσης μιας «επιχείρησης αστραπή» με στόχο τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, ο Ντόναλντ Τραμπ. Αντίθετα, υπήρξαν προσεγγίσεις με στόχο ένα deal, που θα επέτρεπε στις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να επιστρέψουν στη χώρα και να προχωρήσουν στην εξόρυξη του - εν αφοθονία ευρισκόμενου - αργού πετρελαίου.
Διαβάστε: Βενεζουέλα: Ποιοι είναι οι στόχοι του Τραμπ, τι ισχύει με τα αποθέματα πετρελαίου και ποια τα σενάρια για την επόμενη μέρα
Τελικά, στις 23 Δεκεμβρίου, ο Μαδούρο, σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, ο Μαδούρο απέρριψε αυτό που δεν ήξερε ότι θα ήταν η τελική προσφορά για να αποχωρήσει από το αξίωμα. Αντί να ζήσει το υπόλοιπο της ζωής του στην εξορία με την οικογένειά του, ένα ελικόπτερο τον μετέφερε μαζί με τη σύζυγό του από το Καράκας και τον παρέδωσε στις αμερικανικές αρχές.
Αυτό «φαινόταν να λειτουργεί», κατά την WSJ. Μόλις 11 ημέρες μετά την έναρξη της θητείας του Τραμπ, ο Αμερικανός Γκρένελ πέταξε στο Καράκας και δημοσίευσε φωτογραφίες όπου είχε χειραψία με τον Μαδούρο στο προεδρικό μέγαρο Μιραφλόρες. Την ίδια μέρα, επέστρεψε με έξι Αμερικανούς που, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, είχαν κρατηθεί παράνομα. Οι πτήσεις απέλασης ξανάρχισαν, αναχωρώντας τακτικά από τις ΗΠΑ προς το Καράκας κάθε Τετάρτη και Παρασκευή.
Μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου, περισσότεροι από 13.600 Βενεζουελάνοι είχαν επιστρέψει στη χώρα, σύμφωνα με ανάλυση της ICE Flight Monitor, μιας ομάδας που παρακολουθεί τις πτήσεις απέλασης.
Ο Ρούμπιο, από την πλευρά του, φέρεται να προειδοποιούσε τον πρόεδρο ότι ο ηγέτης της Βενεζουέλας είχε συνάψει πέντε συμφωνίες με διαφορετικές κυβερνήσεις τα τελευταία 10 χρόνια και τις είχε παραβιάσει όλες, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Ωστόσο, ο Τραμπ αποφάσισε να προσφέρει στον Μαδούρο μια διέξοδο.
Ο Μαδούρο, όμως, απέρριψε την πρόταση αυτή, καθώς και άλλες παρόμοιες που ακολούθησαν. Την ίδια ώρα, καθώς οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ προσπαθούσαν να ισορροπήσουν τις προτεραιότητές τους σχετικά με τη Βενεζουέλα, το πετρέλαιο παρέμενε στο επίκεντρο. Οι εταιρείες ενέργειας πίεζαν σκληρά για να πείσουν την κυβέρνηση να χαλαρώσει τις κυρώσεις, οι οποίες, όπως έλεγαν, απέκλειαν τους Αμερικανούς από επικερδείς συμφωνίες πετρελαίου και την ανάκτηση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε χρέη, ενώ παράλληλα έδωσαν στην Κίνα ισχυρότερη θέση στο ημισφαίριο και πυροδότησαν την εξωτερική μετανάστευση από μια οικονομικά καταστραμμένη Βενεζουέλα. Έτσι, τον Ιούλιο, η Chevron εξασφάλισε άδεια να εξορύσσει πετρέλαιο, με τις πιέσεις να εντείνονται να «ανοίξει» περαιτέρω η βεντάλια. Νέα deals όμωε με τον «αυταρχικό» Μαδούρο πιθανόν θα εξαγρίωναν τμήματα της βάσης ψηφοφόρων του Τραμπ, που ήθελαν την ανατροπή του Μαδούρο, αναφέρει το ρεπορτάζ.
Έτσι, τον Αύγουστο, οι ΗΠΑ διπλασίασαν την αμοιβή για τη σύλληψη του Μαδούρο σε 50 εκατομμύρια δολάρια. «Υπό την ηγεσία του Προέδρου Τραμπ, ο Μαδούρο δεν θα ξεφύγει από τη δικαιοσύνη και θα λογοδοτήσει για τα απεχθή εγκλήματά του», δήλωσε η Γενική Εισαγγελέας Παμ Μπόντι.
Αυτή τη φορά, το Πεντάγωνο κινήθηκε γρήγορα για να εκτελέσει τις διαταγές του Τραμπ για στρατιωτικές επιθέσεις στην περιοχή. Τον Σεπτέμβριο, η κυβέρνηση Τραμπ ξεκίνησε μια στρατιωτική εκστρατεία για να βομβαρδίσει πλοία που φέρονται να μεταφέρουν ναρκωτικά στην Καραϊβική και τον ανατολικό Ειρηνικό, μια προσπάθεια που έχει σκοτώσει περισσότερους από 110 ανθρώπους. Ακολούθησε η μεγαλύτερη στρατιωτική συγκέντρωση που έχει δει η περιοχή εδώ και δεκαετίες, με ένα αεροπλανοφόρο, πολεμικά πλοία, πλοία εφοδιασμού και χιλιάδες πεζοναύτες να συγκεντρώνονται στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας, υπενθυμίζει η WSJ.
Σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης και άλλους που ήταν εξοικειωμένοι με την επιχείρηση, το προσωπικό των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών άρχισε να παρακολουθεί στενά τον Μαδούρο — πού πήγαινε και ζούσε, τι έτρωγε και φορούσε — με τη βοήθεια ενός πληροφοριοδότη από τον στενό κύκλο του ηγέτη της Βενεζουέλας. Οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις άρχισαν να κάνουν δοκιμαστικές αποστολές, εξασκούμενες σε ένα αντίγραφο του συγκροτήματος του Μαδούρο στο Καράκας σε μια στρατιωτική βάση.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, όπως είχε αποκαλύψει η WSJ, η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάντο πραγματοποίησε μια τολμηρή απόδραση από τη χώρα, περνώντας από στρατιωτικούς ελέγχους για να φτάσει σε ένα αλιευτικό σκάφος με προορισμό το Κουρασάο και σε ένα ιδιωτικό τζετ με προορισμό τη Νορβηγία, όπου τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης. Ο αμερικανικός στρατός ενημερωνόταν για την επιχείρηση, σύμφωνα με άτομα που συμμετείχαν στην απόδρασή της και επικαλείται η εφημερίδα.
Στις 23 Δεκεμβρίου, έγινε μια τελευταία προσπάθεια να επιτραπεί στον Μαδούρο να παραιτηθεί οικειοθελώς και να ζήσει στην εξορία. Αυτός την απέρριψε. «Του έγιναν πολλές, πολλές, πολλές γενναιόδωρες προσφορές, αλλά εκείνος επέλεξε να συμπεριφερθεί σαν τρελός, επέλεξε να παίζει», δήλωσε ο Ρούμπιο στους δημοσιογράφους το Σάββατο. «Και το αποτέλεσμα είναι αυτό που είδαμε απόψε».
Διαβάστε: Βενεζουέλα: Ποιοι είναι οι στόχοι του Τραμπ, τι ισχύει με τα αποθέματα πετρελαίου και ποια τα σενάρια για την επόμενη μέρα
"Θα το κάνουμε με τον δικό μου τρόπο", έλεγε ο Τραμπ
Ειδικότερα, όπως αναφέρει η Wall Street Journal, ο Τραμπ αναγνώρισε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος τον είχε προειδοποιήσει από καιρό να μην εμπιστεύεται τον Μαδούρο και πίστευε ότι τα έσοδα από το πετρέλαιο θα ενίσχυαν το καθεστώς του, αντιτάχθηκε σε αυτή την προσέγγιση. Ωστόσο, σύμφωνα με άτομα που ενημερώθηκαν για τη συζήτηση, ο Τραμπ είπε ότι ήθελε να καταλήξει σε συμφωνία: «Θα το κάνουμε με τον δικό μου τρόπο», έλεγε χαρακτηριστικά. Κατά τη δεύτερη θητεία του Τραμπ και όπως αναφέρει η εφημερίδα, η Βενεζουέλα γρήγορα έγινε ένα απρόσμενο σημείο σύγκλισης για τις προτεραιότητές του: μαζικές απελάσεις, διακίνηση ναρκωτικών, ο δελεαστικός χαρακτήρας των τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου και ορυκτών της χώρας, καθώς και η μακροχρόνια πίεση από τον Ρούμπιο, γιο Κουβανών μεταναστών, και άλλους «ιέρακες» να ανατραπεί το «βίαιο καθεστώς» της χώρας. Αυτό, ωστόσο, η δημοκρατική μετάβαση δεν ήταν στις προτεραιότητες του ενοίκου του Λευκού Οίκου, αλλά το deal που θα εξασφάλιζε πρόσβαση στους πλουτοπαραγωγικούς πόρους του Καράκας, κάτι συμφυές με την ατζέντα του «Πρώτα η Αμερική».Ο Μαδούρο πίστευε πως ήταν "μπλόφα"
Ωστόσο, στο μπρα-ντε-φερ που υπήρξε, αυτοί που κέρδισαν ήταν οι «ιέρακες», προεξάρχοντος του Ρούμπιο, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, αφού έπεισαν τον Τραμπ ότι ο Μαδούρο ήταν ένας «τρομοκράτης που διακινούσε ναρκωτικά» και «δεν θα εγκατέλειπε την εξουσία από μόνος του». Από την πλευρά του, ο Μαδούρο θεωρούσε την εκστρατεία πίεσης του Τραμπ ως «μπλόφα», σύμφωνα με πρώην συνεργάτες και επιχειρηματίες που ήταν κοντά στο καθεστώς και επικαλείται η WSJ. «Πρόεδρε Ντόναλντ Τραμπ, πρέπει να είστε προσεκτικός γιατί ο Μάρκο Ρούμπιο θέλει να λερώσει τα χέρια σας με αίμα», είπε τον Σεπτέμβριο, καταγγέλλοντας την πίεση των ΗΠΑ ως απόπειρα κατάληψης των πόρων της χώρας. Μάλιστα, τα βίντεο που τον έδειχναν να χορεύει και να τραγουδά μάλλον «θύμωσαν» τον Τραμπ, που πίστεψε ότι ο Βενεζουελάνος πρόεδρος δεν ήταν σοβαρός.Τελικά, στις 23 Δεκεμβρίου, ο Μαδούρο, σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, ο Μαδούρο απέρριψε αυτό που δεν ήξερε ότι θα ήταν η τελική προσφορά για να αποχωρήσει από το αξίωμα. Αντί να ζήσει το υπόλοιπο της ζωής του στην εξορία με την οικογένειά του, ένα ελικόπτερο τον μετέφερε μαζί με τη σύζυγό του από το Καράκας και τον παρέδωσε στις αμερικανικές αρχές.
Πώς αντιμετώπισε αρχικά τον Μαδούρο ο Τραμπ
Στην αρχή, όμως, οι οδηγίες ήταν σαφείς από τον Τραμπ: να επιτύχει την απελευθέρωση των Αμερικανών ομήρων που κρατούσε το καθεστώς της Βενεζουέλας, να εξασφαλίσει ευκαιρίες για τις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες και να πείσει τον Μαδούρο να δεχτεί αεροπλάνα γεμάτα με μετανάστες από τη Βενεζουέλα που η κυβέρνηση Τραμπ ήθελε να απελάσει. Ο Μαδούρο είχε σταματήσει να δέχεται πτήσεις απέλασης στις αρχές του 2024, όταν οι συνομιλίες με την κυβέρνηση Μπάιντεν απέτυχαν.Αυτό «φαινόταν να λειτουργεί», κατά την WSJ. Μόλις 11 ημέρες μετά την έναρξη της θητείας του Τραμπ, ο Αμερικανός Γκρένελ πέταξε στο Καράκας και δημοσίευσε φωτογραφίες όπου είχε χειραψία με τον Μαδούρο στο προεδρικό μέγαρο Μιραφλόρες. Την ίδια μέρα, επέστρεψε με έξι Αμερικανούς που, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, είχαν κρατηθεί παράνομα. Οι πτήσεις απέλασης ξανάρχισαν, αναχωρώντας τακτικά από τις ΗΠΑ προς το Καράκας κάθε Τετάρτη και Παρασκευή.
Μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου, περισσότεροι από 13.600 Βενεζουελάνοι είχαν επιστρέψει στη χώρα, σύμφωνα με ανάλυση της ICE Flight Monitor, μιας ομάδας που παρακολουθεί τις πτήσεις απέλασης.
Ο Ρούμπιο, από την πλευρά του, φέρεται να προειδοποιούσε τον πρόεδρο ότι ο ηγέτης της Βενεζουέλας είχε συνάψει πέντε συμφωνίες με διαφορετικές κυβερνήσεις τα τελευταία 10 χρόνια και τις είχε παραβιάσει όλες, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Ωστόσο, ο Τραμπ αποφάσισε να προσφέρει στον Μαδούρο μια διέξοδο.
Η συμφωνία που πρότεινε ο Τραμπ στον Μαδούρο και η άρνηση
Έτσι, τον Μάιο, οι ΗΠΑ πρότειναν στον Μαδούρο μια συμφωνία να εγκαταλείψει τη Βενεζουέλα για μια ζωή στην εξορία σε αντάλλαγμα για μια αμνηστία που θα τον προστάτευε από τις κατηγορίες για ναρκωτικά, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα και επικαλείται η WSJ. Οι κυρώσεις εναντίον του και ορισμένων άλλων αξιωματούχων του καθεστώτος θα αίρονταν και οι ΗΠΑ με τη σειρά τους θα συνεργάζονταν με μια μεταβατική κυβέρνηση, ανέφεραν οι ίδιες πηγές, που σημείωσαν ότι υπήρξαν αρχικές συζητήσεις να αναλάβει την ηγεσία η αντιπρόεδρος Ροντρίγκες.Ο Μαδούρο, όμως, απέρριψε την πρόταση αυτή, καθώς και άλλες παρόμοιες που ακολούθησαν. Την ίδια ώρα, καθώς οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ προσπαθούσαν να ισορροπήσουν τις προτεραιότητές τους σχετικά με τη Βενεζουέλα, το πετρέλαιο παρέμενε στο επίκεντρο. Οι εταιρείες ενέργειας πίεζαν σκληρά για να πείσουν την κυβέρνηση να χαλαρώσει τις κυρώσεις, οι οποίες, όπως έλεγαν, απέκλειαν τους Αμερικανούς από επικερδείς συμφωνίες πετρελαίου και την ανάκτηση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε χρέη, ενώ παράλληλα έδωσαν στην Κίνα ισχυρότερη θέση στο ημισφαίριο και πυροδότησαν την εξωτερική μετανάστευση από μια οικονομικά καταστραμμένη Βενεζουέλα. Έτσι, τον Ιούλιο, η Chevron εξασφάλισε άδεια να εξορύσσει πετρέλαιο, με τις πιέσεις να εντείνονται να «ανοίξει» περαιτέρω η βεντάλια. Νέα deals όμωε με τον «αυταρχικό» Μαδούρο πιθανόν θα εξαγρίωναν τμήματα της βάσης ψηφοφόρων του Τραμπ, που ήθελαν την ανατροπή του Μαδούρο, αναφέρει το ρεπορτάζ.
Έτσι, τον Αύγουστο, οι ΗΠΑ διπλασίασαν την αμοιβή για τη σύλληψη του Μαδούρο σε 50 εκατομμύρια δολάρια. «Υπό την ηγεσία του Προέδρου Τραμπ, ο Μαδούρο δεν θα ξεφύγει από τη δικαιοσύνη και θα λογοδοτήσει για τα απεχθή εγκλήματά του», δήλωσε η Γενική Εισαγγελέας Παμ Μπόντι.
Η ετοιμότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων
Μια άλλη διαφορά σε σχέση με το παρελθόν αποτέλεσε ο ρόλος του Πενταγώνου: Στην πρώτη θητεία του, όταν προσπάθησε ανεπιτυχώς να ανατρέψει τον αυταρχικό ηγέτη με πετρελαϊκές κυρώσεις, ο Τραμπ είχε επίσης εξετάσει διάφορες επιλογές, συμπεριλαμβανομένων και στρατιωτικών. Ωστόσο, συνάντησε την αντίδραση του Πενταγώνου. Σύμφωνα με τον Χουάν Κρουζ, τον ανώτατο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου που ήταν υπεύθυνος για την πολιτική της Λατινικής Αμερικής κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, οι αξιωματούχοι του Υπουργείου Άμυνας δεν κατάρτισαν ποτέ λεπτομερή σχέδια για την εκτέλεση στρατιωτικών επιθέσεων.Αυτή τη φορά, το Πεντάγωνο κινήθηκε γρήγορα για να εκτελέσει τις διαταγές του Τραμπ για στρατιωτικές επιθέσεις στην περιοχή. Τον Σεπτέμβριο, η κυβέρνηση Τραμπ ξεκίνησε μια στρατιωτική εκστρατεία για να βομβαρδίσει πλοία που φέρονται να μεταφέρουν ναρκωτικά στην Καραϊβική και τον ανατολικό Ειρηνικό, μια προσπάθεια που έχει σκοτώσει περισσότερους από 110 ανθρώπους. Ακολούθησε η μεγαλύτερη στρατιωτική συγκέντρωση που έχει δει η περιοχή εδώ και δεκαετίες, με ένα αεροπλανοφόρο, πολεμικά πλοία, πλοία εφοδιασμού και χιλιάδες πεζοναύτες να συγκεντρώνονται στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας, υπενθυμίζει η WSJ.
Πότε πάρθηκε η απόφαση για την απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία - Οι συσκέψεις και οι ετοιμασίες
Τελικά, μέχρι τα τέλη του καλοκαιριού, ανώτεροι αξιωματούχοι άρχισαν να καταρτίζουν σχέδια για την απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία. Ο ΥΠΕΞ Ρούμπιο, ο Υπουργός Πολέμου, Χέγκσεθ, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ, ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Στίβεν Μίλερ και ο Νταν Κέιν, Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων, άρχισαν να συναντώνται τακτικά για να συζητήσουν την πιθανή επιχείρηση.Σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης και άλλους που ήταν εξοικειωμένοι με την επιχείρηση, το προσωπικό των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών άρχισε να παρακολουθεί στενά τον Μαδούρο — πού πήγαινε και ζούσε, τι έτρωγε και φορούσε — με τη βοήθεια ενός πληροφοριοδότη από τον στενό κύκλο του ηγέτη της Βενεζουέλας. Οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις άρχισαν να κάνουν δοκιμαστικές αποστολές, εξασκούμενες σε ένα αντίγραφο του συγκροτήματος του Μαδούρο στο Καράκας σε μια στρατιωτική βάση.
Οι δύο τελευταίες φορές που μίλησαν Τραμπ και Μαδούρο
Στα μέσα Νοεμβρίου, οι δύο ηγέτες μίλησαν στο τηλέφωνο. Συζήτησαν για γενική αμνηστία για τον Μαδούρο, τους ανώτερους συνεργάτες του και τις οικογένειές τους, πολλοί από τους οποίους αντιμετωπίζουν οικονομικές κυρώσεις και ποινικές διώξεις από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με άτομα που είναι εξοικειωμένα με το θέμα. Ο Τραμπ είπε στον Μαδούρο ότι αν δεν φύγει οικειοθελώς, οι ΗΠΑ θα εξετάσουν το ενδεχόμενο χρήσης βίας, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το τι διημείφθη.Λίγες εβδομάδες αργότερα, όπως είχε αποκαλύψει η WSJ, η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάντο πραγματοποίησε μια τολμηρή απόδραση από τη χώρα, περνώντας από στρατιωτικούς ελέγχους για να φτάσει σε ένα αλιευτικό σκάφος με προορισμό το Κουρασάο και σε ένα ιδιωτικό τζετ με προορισμό τη Νορβηγία, όπου τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης. Ο αμερικανικός στρατός ενημερωνόταν για την επιχείρηση, σύμφωνα με άτομα που συμμετείχαν στην απόδρασή της και επικαλείται η εφημερίδα.
Στις 23 Δεκεμβρίου, έγινε μια τελευταία προσπάθεια να επιτραπεί στον Μαδούρο να παραιτηθεί οικειοθελώς και να ζήσει στην εξορία. Αυτός την απέρριψε. «Του έγιναν πολλές, πολλές, πολλές γενναιόδωρες προσφορές, αλλά εκείνος επέλεξε να συμπεριφερθεί σαν τρελός, επέλεξε να παίζει», δήλωσε ο Ρούμπιο στους δημοσιογράφους το Σάββατο. «Και το αποτέλεσμα είναι αυτό που είδαμε απόψε».
