Στην αυγή του 2026, το μέλλον των συγκρούσεων στα πεδία των μαχών της Ουκρανίας και της Γάζας και οι ειρηνευτικές συνομιλίες αποτελούν ένα αίνιγμα ακόμα και για τους πιο έμπειρους διπλωμάτες και αναλυτές. Ο κόσμος αλλάζει, με τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος των μεγάλων δυνάμεων σε άλλα σημεία του πλανήτη, επαναπροσδιορίζοντας τις προτεραιότητες και εφευρίσκοντας νέους «εχθρούς».

Η Χέδερ Κόνλεϊ, πρώην πρόεδρος Γερμανικού Ταμείου Μάρσαλ των ΗΠΑ και πρώην αναπληρώτρια υφυπουργός Εξωτερικών ΗΠΑ, καταθέτει τις εκτιμήσεις της αποκλειστικά στα «Παραπολιτικά» για την επόμενη ημέρα της κατάπαυσης πυρός και το διακύβευμα στις σχέσεις ΗΠΑ, Ρωσίας και Ευρώπης.


Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, έπειτα από μακρά συζήτηση, συμφώνησαν στην παροχή δανείου ύψους 90 δισ. δολαρίων προς την Ουκρανία, χωρίς την αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Τι σημαίνει αυτή η αλλαγή στάσης;

Ηταν απολύτως κρίσιμο να ληφθεί αυτή η απόφαση, γιατί επιβεβαιώνει την πάγια στήριξη της Ε.Ε. στην Ουκρανία οικονομικά σε ορίζοντα δύο ετών. Η διαδικασία που εκτυλίσσεται τα τελευταία τέσσερα χρόνια αναφορικά με τη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, που βρίσκονται κυρίως στην εταιρεία Euroclear στο Βέλγιο, αποτέλεσε πεδίο τεράστιας διαμάχης. Οι δυσκολίες ήρθαν στην επιφάνεια τις τελευταίες εβδομάδες. Δεν πρόκειται για ενιαία προσέγγιση της Ε.Ε., αλλά αποτελεί μια λύση. Θα ήταν καλύτερα να χρησιμοποιηθούν τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία; Νομίζω πως ναι, αλλά καταλαβαίνω τις νομικές συνέπειες, ενώ δεν εξασφαλίστηκε η συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Σε αυτό συνετέλεσαν οι ρωσικές αγωγές.


Πιστεύετε ότι, είτε στις αρχές του 2026 είτε αργότερα, θα επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία;

Το βέβαιο είναι ότι έχουμε δει την πιο σο βαρή προσπάθεια για ειρήνευση μέχρι σήμερα. Ωστόσο, οι θέσεις των εμπλεκομένων εξακολουθούν να απέχουν πολύ. Το Κρεμλίνο δεν ενδιαφέρεται για παραχωρήσεις, παρά μόνο για συνθηκολόγηση της Δύσης στις εδαφικές τους απαιτήσεις. Η Ουκρανία δεν είναι ακόμη έτοιμη να κάνει αυτές τις εδαφικές παραχωρήσεις, δηλαδή το σύνολο του Ντονμπάς. Δεν υπάρχει αρκετή ωριμότητα ή σαφήνεια στις εγγυήσεις ασφαλείας, οι οποίες θα έπρεπε να προβλέπουν μια ευρωπαϊκή, ΝΑΤΟϊκή παρουσία δυνάμεων στην Ουκρανία, ώστε να βοηθήσουν στην προστασία της Ουκρανίας από μελλοντικές ρωσικές επιθέσεις. Το 2026 θα συνεχίσουμε να πλησιάζουμε στον στόχο, ωστόσο οι εξελίξεις στο πεδίο της μάχης θα συνεχίσουν να διαμορφώνουν τον ρυθμό προσέγγισης.
Ο λόγος που τόσο πολλές χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία θέλουν να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ είναι για να προστατευτούν από μελλοντικές ρωσικές επιθέσεις


Πώς αξιολογείτε την αλλαγή στάσης των ΗΠΑ στη στήριξη που προσέφερε στην Ουκρανία σε σχέση με τη νέα διοίκηση;

Μεγάλο μέρος της συζήτησης για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας εδράζεται στα θεμέλια του ιστορικού Σχεδίου Μάρσαλ. Υπάρχουν οι εξής κατευθύνσεις: το ίδιο το σχέδιο, στο οποίο οι εγγυήσεις ασφαλείας βλέπουμε ότι απείχαν πολύ μεταξύ τους, και στη συνέχεια η ανασυγκρότηση, η οποία κι νείται αρκετά γρήγορα. Η κυβέρνηση Μπάιντεν παρείχε τεχνική, ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια στην Ουκρανία, με ιδιαίτερη στόχευση στον ενεργειακό τομέα και στην αποκατάστασή του. Ολα αυτά τερματίστηκαν με την κυβέρνηση Τραμπ. Η μόνη βοήθεια που παρέχουμε είναι αυτή που αγοράζουν οι Ευρωπαίοι σε στρατιωτικό επίπεδο. Εμείς συνεχίζουμε να παρέχουμε πληροφορίες. Η ανασυγκρότηση, η οποία ξεκίνησε ως μια κρίσιμη συμφωνία για τα ορυκτά και μετατράπηκε σε επενδυτικό ταμείο στο μυαλό του προέδρου Τραμπ, είναι η ανταπόδοση της προηγούμενης βοήθειας των ΗΠΑ προς την Ουκρανία, εν είδει δώρου. Θεωρώ ότι πρόκειται για μια επένδυση που βοηθά την Ουκρανία να υπερασπιστεί τον εαυτό της, κρατώντας σε απόσταση τη ρωσική επιθετικότητα από τις ΗΠΑ. Οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να συνεχίσουν να παρέχουν αυτήν την ουσιαστική στήριξη στον Προϋπολογισμό της Ουκρανίας, επειδή οι ΗΠΑ δεν συμμετέχουν σε αυτό. Εκτιμώ, όμως, ότι θα υπάρξει μεγαλύτερη δραστηριότητα του ιδιωτικού τομέα.


Είδαμε τις ΗΠΑ να αλλάζουν την προσέγγισή τους απέναντι στην Ουκρανία από τότε που ανέλαβε η νέα κυβέρνηση. Η συμμαχία των προθύμων έρχεται να αντικαταστήσει σε έναν βαθμό την αποστασιοποίηση των ΗΠΑ. Στο παρελθόν, στο Ιράκ είχατε βιώσει έναν άλλον συνασπισμό προθύμων. Βλέπετε κοινά στοιχεία ανάμεσα σε αυτές τις συμμαχίες, δεδομένου ότι η συμμαχία στο Ιράκ προκάλεσε κρίση αξιοπιστίας;

Οι συμμαχίες των προθύμων, ακόμα και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, επιτρέπουν σε χώρες που θέλουν να προωθήσουν τις στρατιωτικές δυνατότητες να το πράξουν. Οι ΗΠΑ παίζουν τον τελικό ρόλο στην ενσωμάτωση αυτών των προσπαθειών. Στην Ουκρανία, οποιαδήποτε εγγύηση ασφαλείας ή ειρηνευτική δύναμη τοποθετηθεί εκεί, το ερώτημα είναι ποιος θα είναι ο ρόλος των ΗΠΑ. Στην Ουκρανία οι ΗΠΑ διαδραμάτισαν κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη της Ομάδας Επαφής για την Αμυνα της χώρας, ενώ μετά την αποχώρησή τους το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία αναλαμβάνουν έναν ευρωπαϊκό ρόλο. Στην Ουκρανία είναι ξεκάθαρη η παραβίαση του Αρθρου 2 της συνθήκης των Ηνωμένων Εθνών. Είναι μια τόσο σαφής απειλή για το ΝΑΤΟ και τα μέλη του. Ο υβριδικός πόλεμος που λαμβάνει χώρα με ταξύ των μελών του ΝΑΤΟ αγγίζει τα όρια του πολέμου.


Ο Βλαντιμίρ Πούτιν είπε στη συνέντευξή του ότι η Δύση είναι αυτή που καθιστά τη Ρωσία εχθρό της και όχι το αντίθετο.

Αυτό είναι το μήνυμα του Κρεμλίνου εδώ και 25 χρόνια. Ο λόγος που τόσο πολλές χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία θέλουν να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ είναι για να προστατευτούν από μελλοντικές ρωσικές επιθέσεις. Αυτός ήταν ο λόγος που οδήγησε τη Σουηδία και τη Φινλανδία στην ένταξή τους στο ΝΑΤΟ. Ο Πούτιν προβάλλει πάντα τη Δύση ως αιτία του προβλήματος. Η νομιμοποίηση του κ. Πούτιν ως ηγέτη βασί ζεται στη συνεχή αντιπαράθεση με τη Δύση. Ακόμα και αν η Δύση τού έδινε ό,τι επιθυμεί αυτήν τη στιγμή, δεν θα ήταν αρκετό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να προετοιμάσουμε την άμυνά μας και να αποτρέψουμε κάθε μελλοντική επίθεση.
Υπήρξαν απειλές και, ευτυχώς, αποτυχημένες επιθέσεις κατά της ζωής του Ζελένσκι, διότι τελικά το Κρεμλίνο θα ήθελε ένα καθεστώς μαριονέτας στο Κίεβο, παρόμοιο με εκείνο που έχει στο Μινσκ


Ωστόσο, η Ρωσία δηλώνει ότι δεν πρόκειται να επιτεθεί στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.

Το έχει ήδη κάνει. Αυτό αποδεικνύεται από την πρόσφατη αποκάλυψη από τις έρευνες στο Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τη δηλητηρίαση του Σκριπάλ, τη χρήση του Novichok, τις δολοφονίες στους δρόμους του Βερολίνου, τις απόπειρες σαμποτάζ σε ευρωπαϊκές υποδομές και το κακόβουλο λογισμικό κυβερνοασφάλειας.



Η Μόσχα και το Κρεμλίνο είναι αποφασισμένοι να συνεχίσουν να πολεμούν μέχρι να εκπληρωθούν όλοι οι όροι τους. Τι σημαίνει αυτό για την Ουκρανία και το ΝΑΤΟ;

Πρέπει να ακούσουμε πολύ προσεκτικά τα λόγια που λένε ο πρόεδρος Πούτιν και η ρωσική κυβέρνηση. Πρόκειται για την απο κατάσταση ιστορικών εδαφών. Αυτό πε ριλαμβάνει περισσότερες από τις τέσσερις περιοχές στην Ουκρανία και την Κριμαία. Εξέφρασαν, επίσης, την επιθυμία να επανε ξετάσουν τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ μετά το 1997, η οποία δημιούργησε αυτές τις συν θήκες. Συνεπώς, τι θα κάνουν; Θα προσπαθήσουν να απωθήσουν το ΝΑΤΟ από τα σύνορά τους ή θα προσπαθήσουν να καταλάβουν τα ιστορικά τους εδάφη; Αυτή είναι μια στιγμή που επιδιώκουν να δημιουργήσουν μια άμεση ουδέτερη ζώνη στην Ουκρανία, αλλά ενδιαφέρονται να εξαλείψουν την Ουκρανία ως κυρίαρχη χώρα. Προσπαθούν να τη διαγράψουν και αυτό δεν θα σταματήσει, αν πετύχουν τις εδαφικές παραχωρήσεις τους. Θα ενθαρρυνθούν να συνεχίσουν το έργο της αποκατάστασης των ιστορικών τους εδαφών. Η οικονομία τους είναι πλέον τόσο προσανατολισμένη στον πόλεμο, που δεν μπορούν να σταματήσουν εκεί. Η θυσία που έχει ήδη κάνει ο Βλαντιμίρ Πούτιν δεν του επιτρέπει να υποχωρήσει.


Ο πρόεδρος Ζελένσκι φαίνεται να βρίσκεται σε ένα πολύ κρίσιμο σημείο της θητείας του και υπάρχουν ισχυρισμοί ότι, αν αποφασίσει να προχωρήσει με το προτεινόμενο ειρηνευτικό σχέδιο, μπορεί να αντιμετωπίσει ακόμα και απόπειρα δολοφονίας.

Η ζωή του Ζελένσκι βρισκόταν σε κίνδυνο από την αρχή. Υπήρξαν απειλές και, ευτυχώς, αποτυχημένες επιθέσεις κατά της ζωής του, διότι τελικά το Κρεμλίνο θα ήθελε ένα καθεστώς μαριονέτας στο Κίεβο, παρόμοιο με το καθεστώς που έχει στο Μινσκ. Οι ουκρανικές προεδρικές εκλογές ήταν σίγουρα μέρος της αμφισβήτησης της νομιμότητας της ηγεσίας του Κρεμλίνου. Αν υπάρξει ειρηνευτική συμφωνία και απόφαση για εδαφικές παραχωρήσεις, ο πρόεδρος Ζελένσκι πρέπει να ζητήσει την έγκριση του ουκρανικού λαού με δημοψήφισμα ή με εκλογές. Αυτήν τη στιγμή είναι πολύ δύσκολο να φανταστούμε πώς θα πραγματοποιήσουν εκλογές. Δέχεται πίεση λόγω των ερευνών για διαφθορά, που συνεχίζονται και είναι σε εξέλιξη. Ο ουκρανικός λαός πρέπει να αποφασίσει αν πρέπει να παραχωρηθεί ή όχι έδαφος στη Ρωσία. Αυτό είναι η έντονη αντίθεση μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας και αυτό θέλει να νικήσει το Κρεμλίνο, γιατί, αν το άτομο μπορεί να αποφασίσει για το μέλλον του και όχι το κράτος, αυτό αποτελεί πρόκληση για το σύστημα διακυβέρνησης.


H στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ φαίνεται να παραβλέπει τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Υπάρχει σίγουρα μια σημαντική αλλαγή στη στρατηγική των ΗΠΑ, με σαφή εστίαση στο δυτικό ημισφαίριο. Βλέπετε ότι η μετατόπιση της στρατιωτικής δομής κατευθύνεται προς την Καραϊβική και τη Δυτική Βενεζουέλα. Αυτό θα συνεχίσει να είναι η πορεία δράσης. Το πιο ανησυχητικό στη στρατηγική εθνικής ασφάλειας ήταν οι λέξεις ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία θα διαχειριστούν την ευρωπαϊκή σταθερότητα, κάτι που έδινε την αίσθηση ότι η Ευρώπη δεν θα ήταν συνομιλητής στο τραπέζι. Κατά κάποιον τρόπο, η κυβέρνηση εξασκείται σε αυτό μέσα από τις διμερείς συνομιλίες ΗΠΑ - Ρωσίας. Οι μεγάλες δυνάμεις θα παίρνουν αποφάσεις για τους άλλους, και αυτό, κατά κάποιον τρόπο, συμπυκνώνει τη νοοτροπία του προέδρου. Από την άλλη, είμαστε με το ένα πόδι στο παλιό σύστημα, το οποίο δεν λειτουργεί έτσι, αλλά με τη συμμετοχή. Η Ε.Ε. είναι σημαντικός παράγοντας σε όλα αυτά και πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Οπότε δοκιμάζουμε και τα δύο αυτήν τη στιγμή. Τώρα είναι η στιγμή να εγκύψουμε στα θέματα αυτά, να είμαστε ισχυροί στρατιωτικά, οικονομικά, να βεβαιωθούμε ότι η φωνή μας πρέπει να ακουστεί. Αυτό θα συνεχίσει να υπερισχύει του τρόπου με τον οποίο οι ΗΠΑ προσπαθούν να προχωρήσουν, αλλά θα είναι πολύ δύσκολο, γιατί θα έχουμε και τους δύο αυτούς κόσμους να συνεχίζουν να συγκρούονται μεταξύ τους.

Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά