Πολλαπλά ήταν τα μηνύματα που έστειλαν οι ΗΠΑ, συνεπεία της κατάληψης δύο τάνκερ, σε δύο διαφορετικές επιχειρήσεις σε Καραϊβική και Ατλαντικό Ωκεανό, με την Ουάσιγκτον να φαίνεται αποφασισμένη να αποκόψει την εξαγωγική δυνατότητα χωρών που τελούν υπό καθεστώς κυρώσεων, επιχειρώντας να εμπορευτούν τους ορυκτούς πόρους τους, κάτι που αφορά όχι μόνο τη Βενεζουέλα, αλλά και τη Ρωσία, αλλά και το Ιράν.

Υπενθυμίζεται πως σύμφωνα με το αμερικανικό Πεντάγωνο, την Τετάρτη οι αμερικανικές δυνάμεις κατέλαβαν το τάνκερ Marinera, το οποίο έφερε ρωσική σημαία (και ονομαζόταν Bella-1), καθώς και το Μ/Τ Sophia, που δραστηριοποιούνταν στην Καραϊβική.


Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι και τα δύο τάνκερ εμπλέκονταν σε παράνομες δραστηριότητες μεταφοράς πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, παραβιάζοντας το καθεστώς κυρώσεων. Το τάνκερ Marinera κατασχέθηκε από τις ΗΠΑ σε απόσταση περίπου 190 μιλίων ανοικτά της νότιας ακτής της Ισλανδίας στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, σύμφωνα με τον ιστότοπο παρακολούθησης πλοίων MarineTraffic.

Διαβάστε: Κατάσχεση ρωσικού δεξαμενόπλοιου από τις ΗΠΑ: "Συνιστά παραβίαση του θαλάσσιου δικαίου", η πρώτη αντίδραση της Μόσχας

Σύμφωνα με δύο άτομα που ενημερώθηκαν για την επιχείρηση και επικαλείται το CNN, μεταξύ των αμερικανικών δυνάμεων που επιβιβάστηκαν στο δεξαμενόπλοιο ήταν και μέλη των SEALs (βατραχάνθρωποι) του αμερικανικού ναυτικού. Οι συγκεκριμένοι μεταφέρθηκαν στο δεξαμενόπλοιο από το 160ο Σύνταγμα Ειδικών Επιχειρήσεων Αεροπορίας του αμερικανικού στρατού, γνωστό και ως «night stalkers», σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.


Το Marinera θεωρήθηκε άνευ εθνικότητας, "έφερε ψευδή σημαία" κατά τις ΗΠΑ

Κατά την Ουάσιγκτον, το πλοίο άλλαξε σημαία (τη ρωσική και δηλώθηκε ως νηιολογημένο στο Σότσι) και ονομασία εν πλω και εν μέσω της καταδίωξής του από την αμερικανική ακτοφυλακή, που το είχε εντοπίσει τον Δεκέμβριο, ενώ στη συνέχεια απενεργοποίησε ή παραποίησε το σήμα του συστήματος AIS, προκειμένου να αποκρύψει την τοποθεσία του. Ο Λευκός Οίκος αναφέρθηκε στο Marinera ως «πλοίο του σκιώδους στόλου της Βενεζουέλας που θεωρήθηκε άνευ εθνικότητας μετά την ανάρτηση ψευδούς σημαίας και εναντίον του εκδόθηκε δικαστική απόφαση», καθώς μετέφερε ιρανικό (αλλά και βενεζουελάνικο) πετρέλαιο. Όπως αναφέρουν οι New York Times, κατά την Ουάσιγκτον το πλοίο που έφερε σημαία Γουιάνας θεωρήθηκε επίσης ψευδής.

Το σημείο της επιχείρησης και η πορεία του "Marinera" / Πηγή: MarineTraffic, BBC


Την αυτή θέση υιοθέτησε ουσιαστικά και η Βρετανία, που συμμετείχε στην επιχείρηση. Ειδικότερα, το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι αεροσκάφη επιτήρησης της RAF και ένα πλοίο υποστήριξης του ναυτικού, το RFA Tideforce, συμμετείχαν στην επιχείρηση, κατόπιν αιτήματος των ΗΠΑ για βοήθεια. Ο υπουργός Άμυνας John Healey δήλωσε από την πλευρά του ότι η ενέργεια αυτή ήταν «πλήρως σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο» και «αποτελούσε μέρος των παγκόσμιων προσπαθειών για την καταπολέμηση της παραβίασης των κυρώσεων».

Η Ρωσία από την πλευρά της αντέδρασε μέσω έκδοσης ανακοινώσεων στην κατάσχεση του Marinera. Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ζήτησε από τις ΗΠΑ να διασφαλίσουν «την ανθρώπινη και αξιοπρεπή μεταχείριση των Ρώσων πολιτών που βρίσκονται στο πλοίο» και να μην παρεμποδίσουν την επιστροφή τους. Παράλληλα, καταγγέλλει παραβίαση της αρχής της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, όπως αυτή κατοχυρώνεται από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Αναφορές στα αμερικανικά μέσα έκαναν λόγο για παρουσία ρωσικών πλοίων και υποβρυχίων που θα συνόδευαν το τάνκερ, ωστόσο είναι άγνωστο κατά πόσο βρίσκονταν κοντά στο σημείο.

"Μπορείτε να τρέξετε, αλλά δεν μπορείτε να κρυφτείτε"

Από την πλευρά της, η αμερικανική κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο άσκησης ποινικών διώξεων. Η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Κρίστι Νόεμ, δήλωσε ότι «το τάνκερ προσπαθούσε επί εβδομάδες να αποφύγει την Ακτοφυλακή, αλλάζοντας ακόμη και σημαία και όνομα, σε μια απεγνωσμένη και αποτυχημένη προσπάθεια να ξεφύγει από τη δικαιοσύνη». Η ίδια, δε, σε «πανηγυρική ανάρτηση» για τις δύο κατασχέσεις ανέφερε: «Οι εγκληματίες του κόσμου έχουν προειδοποιηθεί. Μπορείτε να τρέξετε, αλλά δεν μπορείτε να κρυφτείτε. Δεν θα σταματήσουμε ποτέ την αποστολή μας να προστατεύουμε τον αμερικανικό λαό και να διακόπτουμε τη χρηματοδότηση της ναρκοτρομοκρατίας όπου και αν την βρούμε, τελεία και παύλα».

Είναι σύννομη η αμερικανική ενέργεια με το διεθνές δίκαιο;

Σύμφωνα με εμπειρογνώμονες που επικαλείται το BBC, ένα πλοίο δεν μπορεί να αλλάξει σημαία κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού, εκτός εάν έχει πραγματοποιηθεί πραγματική μεταβίβαση ιδιοκτησίας ή αλλαγή νηολόγησης. Οι ίδιοι εμπειρογνώμονες δήλωσαν επίσης ότι, σύμφωνα με το διεθνές ναυτικό δίκαιο του ΟΗΕ, οι αρχές μπορούν να επιβιβαστούν σε πλοίο χωρίς σημαία.

Το Marinera δεν είναι το μόνο πλοίο με ρωσική σημαία

Τουλάχιστον τρία άλλα πετρελαιοφόρα πλοία που είχαν υποστεί κυρώσεις και λειτουργούσαν κοντά στη Βενεζουέλα τις τελευταίες εβδομάδες έχουν αλλάξει τη σημαία τους σε ρωσική, σύμφωνα με το Ρωσικό Ναυτιλιακό Μητρώο. Τα πλοία — το Malak, που τώρα ονομάζεται Sintez, το Dianchi, που τώρα ονομάζεται Expander, και το Veronica, που τώρα ονομάζεται Galileo — προηγουμένως έπλεαν υπό τη σημαία των Κομορών και της Γουιάνας, σύμφωνα με το MarineTraffic και όπως μετέδωσε το NBC News.

Τον περασμένο μήνα, δε, 17 δεξαμενόπλοια του φερόμενου ως «σκιώδους στόλου» έλαβαν τη ρωσική σημαία, σύμφωνα με την Lloyd's List, μια εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών και δεδομένων, και περισσότερα από 40 έχουν κάνει το ίδιο από τον περασμένο Ιούνιο, όπως μετέδωσαν οι New York Times. Σε ένα περιστατικό πέρυσι, μάλιστα, ο ρωσικός στρατός παρενέβη άμεσα, στέλνοντας ένα μαχητικό αεροσκάφος ως προειδοποιητικό πυροβολισμό στην Εσθονία, όταν σταμάτησε ένα από τα δεξαμενόπλοια. Τώρα, όμως, δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια σχετική κίνηση στον ορίζοντα.

Τα μηνύματα είναι σαφή: Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Karoline Leavitt, δήλωσε την Τετάρτη ότι ο πρόεδρος Τραμπ «δεν φοβάται» να συνεχίσει τις κατασχέσεις πετρελαιοφόρων που έχουν υποστεί κυρώσεις, παρά τις ανησυχίες ότι αυτό θα μπορούσε να οξύνει τις εντάσεις με τη Ρωσία και την Κίνα.