Για 13η συνεχόμενη ημέρα, η κατάσταση στο Ιράν παραμένει ανεξέλεγκτη, με εκτεταμένες αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις να μαίνονται σε ολόκληρη τη χώρα. Από την έναρξη των κινητοποιήσεων, ο αριθμός των νεκρών ανέρχεται στους 45, ενώ κυβερνητικά κτίρια έχουν παραδοθεί στις φλόγες. Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση, δηλώνοντας πως έχει καταστήσει σαφές στην ιρανική κυβέρνηση ότι, εάν αρχίσει να σκοτώνει πολίτες, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαντήσουν με ιδιαίτερη σκληρότητα.

Οι ιρανικές αρχές προχώρησαν στη διακοπή της πρόσβασης στο Διαδίκτυο και των τηλεφωνικών επικοινωνιών αμέσως μετά το ξέσπασμα των διαδηλώσεων της Πέμπτης στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Παρ’ όλα αυτά, η διακοπή δεν απέτρεψε αρχικά τη δημοσίευση βίντεο από τα γεγονότα, τα οποία πλέον εισέρχονται στη δεύτερη εβδομάδα τους.



Ιράν: Η οικονομική κρίση που δυναμιτίζει το κλίμα 

Η Τεχεράνη αποδίδει τα επεισόδια σε «τρομοκρατικά στοιχεία». Σύμφωνα με όσα μετέδωσε η κρατική τηλεόραση, τα βίαια γεγονότα φέρονται να υποκινήθηκαν από ομάδες που συνδέονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Η πρώτη επίσημη επιβεβαίωση των γεγονότων μεταδόθηκε στο πρωινό δελτίο των 8:00, όπου έγινε λόγος για συγκρούσεις με θύματα, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες.

Κατά την ίδια πηγή, σημειώθηκαν εμπρησμοί αυτοκινήτων και μοτοσικλετών, καθώς και εκτεταμένες φθορές σε υποδομές και δημόσιους χώρους, όπως σταθμούς μετρό, πυροσβεστικά οχήματα και λεωφορεία.

Στο επίκεντρο των διαμαρτυριών βρίσκονται η οικονομική κρίση και οι περιορισμοί στις ελευθερίες. Ο Ρεζά Παχλάβι, εξόριστος γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν, απηύθυνε μέσω βίντεο που ανήρτησε στο X έκκληση για συνέχιση των κινητοποιήσεων. Αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναφέρουν ότι σε περίπου 100 πόλεις και κωμοπόλεις ακούστηκαν συνθήματα υπέρ του, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις διαδηλωτές κατέλαβαν και πυρπόλησαν κυβερνητικά κτίρια.

Οι τρέχουσες διαμαρτυρίες, οι μεγαλύτερες των τελευταίων τριών ετών, ξεκίνησαν τον προηγούμενο μήνα στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης, με εμπόρους να διαμαρτύρονται για την κατάρρευση του ριάλ. Έκτοτε, οι ταραχές εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα, εν μέσω έντονης ανησυχίας για την οικονομική δυσπραγία που προκαλείται από τον υψηλό πληθωρισμό, την κακοδιαχείριση, τις δυτικές κυρώσεις και τους περιορισμούς στις πολιτικές και κοινωνικές ελευθερίες.

«Θέλω απλώς να ζήσω μια ήρεμη και φυσιολογική ζωή… Αντί γι’ αυτό, οι ηγέτες επιμένουν σε ένα πυρηνικό πρόγραμμα, στηρίζουν ένοπλες ομάδες στην περιοχή και διατηρούν εχθρική στάση απέναντι στις ΗΠΑ», δήλωσε στο Reuters η 25χρονη Μίνα από το Κουχντάστ, στη δυτική επαρχία Λορεστάν.

Tουλάχιστον 45 διαδηλωτές, ανάμεσά τους οκτώ παιδιά, έχουν σκοτωθεί

Σύμφωνα με τη ΜΚΟ Iran Human Rights NGO, τουλάχιστον 45 διαδηλωτές, ανάμεσά τους οκτώ παιδιά, έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί και πάνω από 2.000 άτομα έχουν συλληφθεί. Από την πλευρά του, το πρακτορείο Fars μετέδωσε ότι τραυματίστηκαν 950 αστυνομικοί και 60 μέλη της παραστρατιωτικής δύναμης Μπασίτζ. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν επίσης τον θάνατο τουλάχιστον πέντε μελών των δυνάμεων ασφαλείας.

Το CNN σημειώνει ότι δεν κατέστη δυνατή η ανεξάρτητη επιβεβαίωση των στοιχείων, ενώ τα κρατικά μέσα συχνά αναφέρονται σε μεμονωμένα περιστατικά χωρίς συνολικό απολογισμό.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε ότι έχει προειδοποιήσει την ιρανική ηγεσία πως αν προχωρήσει σε δολοφονίες πολιτών, οι ΗΠΑ θα απαντήσουν δυναμικά. Σε συνέντευξή του τόνισε ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και ότι το μήνυμα προς τον ιρανικό λαό είναι η πίστη στην ελευθερία.

Οι διαδηλώσεις συνιστούν τη σοβαρότερη πρόκληση για το καθεστώς μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ τον Ιούνιο. Αναλυτές επισημαίνουν ότι, χωρίς μια αξιόπιστη εναλλακτική μορφή διακυβέρνησης, η αλλαγή καθεστώτος δεν είναι βέβαιη, ωστόσο η ένταση των κινητοποιήσεων αναδεικνύει τις βαθιές κρίσεις που αντιμετωπίζει η χώρα.

Το ενδεχόμενο ξένης στρατιωτικής επέμβασης

Όπως σημειώνουν ειδικοί, η Ισλαμική Δημοκρατία βασίζεται πλέον σχεδόν αποκλειστικά στην καταστολή, ενώ μεγάλα τμήματα της κοινωνίας έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στο σύστημα. Παράλληλα, οι απόψεις στο εσωτερικό του Ιράν διίστανται σχετικά με το ενδεχόμενο ξένης στρατιωτικής επέμβασης, με πολλούς επικριτές της κυβέρνησης να την απορρίπτουν.

«Φτάνει πια. Εδώ και 50 χρόνια αυτό το καθεστώς κυβερνά τη χώρα μου. Το αποτέλεσμα είναι φτώχεια, απομόνωση και απογοήτευση», δήλωσε 31χρονος από το Ισφαχάν, προσθέτοντας ότι δεν επιθυμεί νέα στρατιωτική επέμβαση, αλλά ειρήνη και φιλία με τον κόσμο, χωρίς την Ισλαμική Δημοκρατία.