Το «Greenland 2: Το τελευταίο καταφύγιο» παίζεται στους κινηματογράφους αυτόν τον καιρόν, ωστόσο στην πραγματική γεωπολιτική ζωή, δεν έχει παιχθεί ακόμη το πρίκουελ για τη Γροιλανδία. Από τη στιγμή που οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, Ντόναλντ Τραμπ προεξάρχοντος, δήλωσαν απερίφραστα ότι πρέπει να κατακτήσουν τη χώρα, επαναλαμβάνοντας τη συγκεκριμένη αιτίαση παρά τις προειδοποιήσεις του ΝΑΤΟ, δεν θα ήταν αδόκιμος ο όρος «διπλωματικός πόλεμος» για την κατάσταση που έχει εξυφανθεί. Σύμφωνα με ρεπορτάζ, που έφερε στην επιφάνεια ο ΣΚΑΪ, Δανία και ευρωπαϊκές χώρες-μέλη της Διατλαντικής Συμμαχίας έχουν στείλει και θα στείλουν στρατεύματα στη χώρα της Αρκτικής, που ανήκει στο βασίλειο της Δανίας. Πρέπει να αναφερθεί, πάντως, ότι ο αριθμός των στρατιωτών θα είναι συμβολικός -και μάλιστα θα πρόκειται για αλληγορία περί ειρήνης. Και, βέβαια, περί υποστήριξης στην Κοπεγχάγη. Μετρά διαφορετικά ότι ανάμεσα στις τέσσερις χώρες είναι, πλην Γαλλίας και Γερμανίας, η Νορβηγία και η Σουηδία. 

Διαβάστε: Mήλον της Έριδος ή βραδυφλεγής βόμβα; Η επιμονή Τραμπ για προσάρτηση, η ανησυχία της Ευρώπης για διάλυση του ΝΑΤΟ και ο ορυκτός πλούτος

Η επίσκεψη που έδειξε το αδιέξοδο, ήταν εκείνη του Δανού ΥΠΕΞ, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, και της ομολόγου του της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότζφελντ, στον Λευκό Οίκο. Η συνάντηση με τον αντιπρόεδρο και τον ΥΠΕΞ των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς και Μάρκο Ρούμπιο, έφερε στο φως το αναμενόμενο: Μια «θεμελιώδη διαφωνία», όπως τόνισε ο κ. Ράσμουσεν. 

Αποστολή στη Γροιλανδία: «Αμετάπειστες» οι ΗΠΑ

Τι συνέβη στον Λευκό Οίκο; Ο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν έκανε δηλώσεις μετά τη συνάντηση που είχε, μαζί με τη Γροιλανδή υπουργό Εξωτερικών, Βίβιαν Μότζφελντ, στον Λευκό Οίκο. Ο ΥΠΕΞ της Δανίας έγινε δεκτός από των αντιπρόεδρο της κυβέρνησης των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Μάρκο Ρούμπιο. Όπως φάνηκε από τις δηλώσεις του, τις οποίες μετέφερε η ΕΡΤ, η Δανία και οι ΗΠΑ διαφωνούν, αφού οι δεύτερες θέλουν να κατακτήσουν τη Γροιλανδία. Ο κ. Ράσμουσεν σχολίασε ότι «δεν καταφέραμε να αλλάξουμε τη στάση της Ουάσιγκτον». 

«Είναι σαφές ότι ο Πρόεδρος (Τραμπ) διατηρεί την επιθυμία να κατακτήσει τη Γροιλανδία», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Δανός ΥΠΕΞ, ζητώντας παράλληλα μια «στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ», η οποία όμως θα πρέπει να «διέπεται από σεβασμό». Πάντως, πάντα με βάση το ρεπορτάζ της κρατικής τηλεόρασης, επρόκειτο να δημιουργηθεί ομάδα εργασίας και από τα τρία κράτη (ΗΠΑ, Γροιλανδία, Δανία), ώστε να γίνει, τουλάχιστον, μια προσπάθεια για να βρεθεί ένας κοινός παρονομαστής. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν θα αργήσει να συνεδριάσει. «Το αν αυτό είναι εφικτό (σημ. η συμφωνία), δεν το γνωρίζω», παραδέχθηκε, εκφράζοντας ωστόσο την ελπίδα ότι η διαδικασία θα μπορούσε να «ρίξει την ένταση».



Διαλλακτικοί Δανοί και Γροιλανδοί 

Τόσο ο Λαρκς Λόκε Ράσμουσεν όσο και η Βίβιαν Μότζφελντ χρησιμοποίησαν διαλλακτική γλώσσα μετά το πέρας της συνάντησης. Ο πρώτος τόνισε πως «θα συζητήσουμε για τις αμερικανικές ανησυχίες για θέματα ασφαλείας», αφετέρου «πρέπει να συζητήσουμε και τις κόκκινες γραμμές του βασιλείου της Δανίας». Η δεύτερη μίλησε για ενισχυμένη συνεργασία Γροιλανδίας-ΗΠΑ, αλλά πως η χώρα της δεν επιθυμεί να ανήκει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πάντως, ο ΥΠΕΞ της Δανίας υπογράμμισε πως η Γροιλανδία «καλύπτεται» από το Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ και χαρακτήρισε «απολύτως απαράδεκτες» τις ιδέες που «δεν σέβονται την εδαφική ακεραιότητα» του νησιού.


Το μη χείρον βέλτιον

Τη στιγμή που οι Γερμανοί μιλούν για διάλυση των διπλωματικών σχέσων με τις ΗΠΑ και ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίζεται, το τελευταίο διάστημα, αφού κατάλαβε ότι το επιχείρημα «χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία» δεν είναι αρκετό, ότι η Γροιλανδία πρέπει να ανήκει στην Αμερική για να μην ανήκει στη Ρωσία και την Κίνα -αλλά που διστάζει να απαντήσει στην ερώτηση περί εξόδου της χώρας του από το ΝΑΤΟ- η ομάδα συνεργασίας είναι «το μόνο το οποίο έχουμε», που θα έγραφε και ο μουσουργός. Εδώ δεν είναι λυρικό, αφού την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου ο Δανός υπουργός Άμυνας, Τρόελς Λουντ Πούλσεν, τόνισε η συγκρότηση της ομάδας είναι καλύτερη από το να μην υπάρχει δίαυλος επικοινωνίας, καθώς «αποτελεί ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση». Τουλάχιστον, θα επιτρέψει στις δύο πλευρές να συνομιλούν μεταξύ τους και όχι να μιλούν η μία για την άλλη.

Πάντως, εφησυχασμός ούτε υπάρχει ούτε δικαιολογείται. Ενώ ο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν προσπαθούσε να... μεταπείσει τους αμετάπειστους, όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ, το υπουργείο Άμυνας της Δανίας ανακοίνωσε την ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας στη Γροιλανδία, σε συντονισμό με ΝΑΤΟϊκούς συμμάχους. 

Αναγνωριστική ομάδα

Αναγνωριστική ομάδα, πάντως, έχει φτάσει στη Γροιλανδία. Κυρίως για να διαπιστώσει, ενδεχομένως και να εκπονήσει κάποιο συμπέρασμα, τόσο την αντοχή στις αρκτικές συνθήκες όσο και τη διασφάλιση από τις απειλές. Συγκεκριμένα, το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε ότι ένας Βρετανός αξιωματικός συμμετέχει σε αναγνωριστική ομάδα στο πλαίσιο άσκησης αντοχής σε αρκτικές συνθήκες. Το γερμανικό υπουργείο Άμυνας, το οποίο απέστειλε 13 στρατιώτες, δήλωσε ότι στόχος είναι να διερευνηθούν οι «δυνατότητες που υπάρχουν για τη διασφάλιση της ασφάλειας υπό το πρίσμα των ρωσικών και κινεζικών απειλών στην Αρκτική». Όπως ανέφερε, η αποστολή πραγματοποιήθηκε με κοινή πτήση από τη Δανία, ως «ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας».

Ο Δανός υπουργός Άμυνας Τρόελς Λουντ Πούλσεν δήλωσε ότι οι δανικές ένοπλες δυνάμεις, μαζί με ορισμένους συμμάχους της Αρκτικής και της Ευρώπης, θα εξετάσουν τις επόμενες εβδομάδες πώς μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη η αύξηση της στρατιωτικής παρουσίας και των ασκήσεων στην Αρκτική. Δήλωσε, την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου, ότι η πρόθεση ήταν «να εδραιωθεί μια πιο μόνιμη στρατιωτική παρουσία με μεγαλύτερη συμβολή της Δανίας» και να προσκληθούν οι σύμμαχοι να συμμετάσχουν σε ασκήσεις και εκπαιδεύσεις εκ περιτροπής, σύμφωνα με τον δανικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα DR. Αν και η παρουσία των ευρωπαϊκών στρατευμάτων είναι προς το παρόν σε μεγάλο βαθμό συμβολική, η χρονική στιγμή δεν είναι τυχαία.

Αναλύεται διαφορετικά

Η Μαρία Μαρτισιούτε, αναλύτρια του European Policy Center στις Βρυξέλλες, σημειώνει ότι οι συγκεκριμένες δυνάμεις ενδεχομένως να παίξουν ρόλο πυροσβέστη στο πλάνο των ΗΠΑ να πάρουν τη Γροιλανδία. Τόνισε πως η ανάπτυξη δυνάμεων «εξυπηρετεί τόσο την αποστολή ενός πολιτικού όσο και στρατιωτικού μηνύματος προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζει ότι η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να ενισχυθεί». «Και αυτό», προσθέτει, «θα πρέπει πρωτίστως να γίνει μέσα από μια συλλογική, συμμαχική προσπάθεια και όχι με το να έρθουν οι ΗΠΑ να αναλάβουν τον έλεγχο. Με αυτή την έννοια, η κίνηση περιπλέκει την κατάσταση για την Ουάσιγκτον».

Το θέμα, βέβαια, είναι πώς θα εκλάβουν την κίνηση οι ΗΠΑ. Κυρίως υπό την έννοια ότι αν το βασικό επιχείρημα αφορά στις απειλές Ρωσίας και Κίνας, μια κοινή -του ΝΑΤΟ- δύναμη, μπορεί να διασφαλίσει τη Γροιλανδία. Πάντως, το ΝΑΤΟ αυτήν τη στιγμή δεν είναι ο συντονιστής των αποστολών. Γι' αυτό, η ενεργοποίησή του είναι απαραίτητη. Η συνάντηση που πρόκειται να γίνει τη Δευτέρα, ανάμεσα στον Πούλσεν, τη Μότζφελντ και το γενικό γραμματέα της Διατλαντικής Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, θα είναι αποσαφηνιστική. Θέμα, προφανώς, η ασφάλεια στην Αρκτική και την ευρύτερη περιοχή. Σημειώνεται ότι το ΝΑΤΟ εξετάζει ήδη τρόπους ενίσχυσης της ασφάλειας στην περιοχή. Η ίδια η Μαρτισιούτε τόνισε πως Ανυπομονώ πραγματικά για κάποια ανακοίνωση στρατιωτικής δραστηριότητας ή ανάπτυξης δυνάμεων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Διαφορετικά, υπάρχει πράγματι ο κίνδυνος το ΝΑΤΟ να παραλύσει -και αυτό δεν θα ήταν καλό».

Από τη μεριά τους, οι Γερμανοί θέλουν να ενημερώσουν το ΝΑΤΟ. Γι' αυτό, κιόλας, τονίζουν πως «στόχος είναι να σχηματίσουμε μια τεκμηριωμένη εικόνα επί του πεδίου, ενόψει περαιτέρω συζητήσεων και σχεδιασμού στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ».

Ο Δανός υπουργός Άμυνας Τρόελς Λουντ Πούλσεν έχει δηλώσει ότι, μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών της Γροιλανδίας, σκοπεύει να συναντηθεί τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, προκειμένου να συζητήσουν ζητήματα που αφορούν την την ασφάλεια στην Αρκτική και την ευρύτερη περιοχή. Σημειώνεται ότι το ΝΑΤΟ εξετάζει ήδη τρόπους ενίσχυσης της ασφάλειας στην περιοχή. Η Μαρτισιούτε, πάντως, είπε: «Ανυπομονώ πραγματικά για κάποια ανακοίνωση στρατιωτικής δραστηριότητας ή ανάπτυξης δυνάμεων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Διαφορετικά, υπάρχει πράγματι ο κίνδυνος το ΝΑΤΟ να παραλύσει – και αυτό δεν θα ήταν καλό».