Μια μεγάλη έκπληξη, τουλάχιστον με βάση τα ειωθότα για τον Τραμπ, ήταν τα μηνύματα που έστειλε ο Αμερικανός πρόεδρος με αποδέκτη το Ιράν ότι με βάση τις πληροφορίες που έλαβε «σταμάτησαν οι φόνοι», γεγονός που αποτύπωνε ότι πιθανότατα η προειδοποίηση για πλήγμα εντός 24 ωρών δεν θα λάμβανε σάρκα και οστά. Η έκπληξη αυτή, μάλιστα, ήταν το συναίσθημα που φέρονται να βίωσαν και οι ανώτατοι σύμβουλοι Ασφαλείας του Αμερικανού προέδρου, αφού –όπως μεταδίδει το CNN– ήταν σχετικά σίγουροι ύστερα από συνεδρίαση στο δωμάτιο έκτακτων καταστάσεων του Λευκού Οίκου την Τρίτη πως η στρατιωτική δράση ήταν κοντά. Ο πρόεδρος, όπως ένιωσαν, «συγκινήθηκε» βλέποντας βίντεο από το Ιράν που έδειχναν εκτελέσεις του παρελθόντος, «φρικιαστικές σκηνές» που φαινόταν πιθανό να επαναληφθούν εν μέσω της βίαιης καταστολής των διαδηλωτών από το καθεστώς, είπε στο αμερικανικό Μέσο ένα πρόσωπο που γνώριζε για τη συνάντηση. Τότε, ενημερώθηκε μάλιστα για την περίπτωση του Ερφάν Σολτανί, του 26χρονου που αντιμετώπιζε το ενδεχόμενο εκτέλεσης λόγω των συμμετοχών στις διαδηλώσεις, χωρίς πάντως να λαμβάνεται οριστική απόφαση για το τι θα έπραττε.

Μία ημέρα αργότερα, όμως, τα δεδομένα άλλαζαν και ο Τραμπ έστελνε το μήνυμα πως είχε λάβει ενημέρωση από την Τεχεράνη πως δεν θα προχωρούσε σε εκτελέσεις, κάτι που έδειχνε πως η πιθανότητα πλήγματος απομακρυνόταν, τουλάχιστον για την ώρα. Εκείνη τη στιγμή οι αναφορές των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών δεν έδειχναν ότι το Ιράν είχε σταματήσει να σκοτώνει διαδηλωτές, σύμφωνα με το CNN. Πολλοί εξακολουθούσαν να πιστεύουν ότι οι στρατιωτικές επιθέσεις ήταν πιθανές, καθώς είχαν ήδη ληφθεί προληπτικά μέτρα για την εκκένωση του μη απαραίτητου προσωπικού από τη μεγαλύτερη αμερικανική αεροπορική βάση στην περιοχή, αυτή του Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ.

Ορισμένοι αξιωματούχοι, μάλιστα, αναρωτήθηκαν αν οι δηλώσεις του προέδρου ήταν μια προσπάθεια παραπλάνησης, παρόμοια με τις αόριστες δημόσιες δηλώσεις του τον Ιούνιο, αμέσως πριν διατάξει επιθέσεις σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ο Λευκός Οίκος δήλωσε την Πέμπτη ότι όλες οι επιλογές -συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών- παρέμεναν σε ισχύ.

«Ο πρόεδρος και η ομάδα του έχουν επικοινωνήσει με το ιρανικό καθεστώς ότι αν οι δολοφονίες συνεχιστούν, θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λίβιτ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. Προσέθεσε, δε, ότι ο Τραμπ κρατά «μυστική» τη σκέψη του. «Η αλήθεια είναι ότι μόνο ο πρόεδρος Τραμπ ξέρει τι πρόκειται να κάνει και μια πολύ μικρή ομάδα συμβούλων είναι ενήμερη για τη σκέψη του σχετικά με αυτό», είπε.

Ο διπλωματικός πυρετός με στόχο να μη χτυπήσει ο Τραμπ το Ιράν - Η συνομιλία με Νετανιάχου

Πίσω από τα παρασκήνια, ωστόσο, ορισμένοι από τους κορυφαίους συμμάχους των ΗΠΑ κατέβαλαν εργώδεις προσπάθειες για να αποτρέψουν τη στρατιωτική δράση. Και ο Τραμπ, επιφυλακτικός ως προς τη λήψη μέτρων με αβέβαιο αποτέλεσμα, που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τα μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, φάνηκε δεκτικός στα επιχειρήματα, σύμφωνα με πολλούς αξιωματούχους των ΗΠΑ, που επικαλείται το αμερικανικό Μέσο.
«Κλειδί» δε, όπως ανέφεραν οι New York Times, ήταν το ότι το απόγευμα της Τετάρτης (σε ώρα ΗΠΑ) ο Τραμπ μίλησε τηλεφωνικά με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος ενθάρρυνε τον πρόεδρο να αναβάλει τα σχέδια για επίθεση. Οι Ισραηλινοί δεν πίστευαν ότι το καθεστώς θα πέσει γρήγορα χωρίς μια παρατεταμένη εκστρατεία και υπήρχε ανησυχία για την κατάσταση των πυραυλικών αμυντικών συστημάτων της χώρας, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν πέρυσι, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενο της συνομιλίας.
Μια πηγή από τις ΗΠΑ, που επικαλείται το Axios, ανέφερε ότι το μήνυμα του Ισραήλ προς την κυβέρνηση Τραμπ ήταν «θα ακολουθήσουμε την ηγεσία σας, αλλά δεν πιέζουμε για επίθεση». Μια δεύτερη πηγή ανέφερε στο ίδιο Μέσο: «Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν είπε στον Τραμπ να μην το κάνει, αλλά ούτε τον πιέζει να το κάνει».
Το μήνυμα φαίνεται πως είχε ιδιαίτερη βαρύτητα για τον Αμερικανό πρόεδρο, δεδομένων των προηγούμενων εκκλήσεων του Νετανιάχου προς τον Τραμπ να συμμετάσχει στην ισραηλινή στρατιωτική δράση κατά του Ιράν.

Στο ίδιο μήκος κύματος, οι εταίροι των ΗΠΑ στον Κόλπο -συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ- γνώριζαν ήδη ότι η προσπάθειά τους να αποκλιμακώσουν την κατάσταση, έστω και προσωρινά, φαινόταν να αποδίδει καρπούς. Αξιωματούχοι του Τραμπ φέρονται να είχαν πει σε ορισμένους από αυτούς τους εταίρους του Κόλπου ότι ο πρωταρχικός στόχος ήταν να αναγκαστεί το Ιράν να σταματήσει τις δολοφονίες και ότι ο πρόεδρος αναζητούσε ένα σημάδι ότι είχαν την πρόθεση να το πράξουν, σύμφωνα με πηγή που είναι εξοικειωμένη με τις συζητήσεις.

Στη Σαουδική Αραβία, ο υπουργός Εξωτερικών Αντέλ αλ-Τζουμπέιρ δήλωσε την Τετάρτη στο CNN ότι «όλοι παρακολουθούν την κατάσταση πολύ προσεκτικά». «Όλοι ελπίζουν ότι η κατάσταση θα επιλυθεί με τρόπο που θα ελαχιστοποιήσει κάθε είδους ζημιά», είπε.

Τελικά, το μήνυμα της Τεχεράνης για τον Σολτανί έπαιξε τον δικό του ρόλο, με τον Τραμπ να αναφέρει σε ανάρτησή του την Πέμπτη πως η αναβολή της εκτέλεσής του «ήταν καλό νέο».

Γουίτκοφ για Ιράν: H Ουάσινγκτον προτιμά διπλωματική λύση

Την ίδια στιγμή, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, άφησε να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον προτιμά μια διπλωματική λύση. «Ελπίζω πραγματικά σε μια διπλωματική επίλυση», δήλωσε, σημειώνοντας ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα έπρεπε να καλύπτει τέσσερις βασικούς άξονες: τον περιορισμό του πυρηνικού εμπλουτισμού, το πυραυλικό πρόγραμμα, τα αποθέματα πυρηνικού υλικού και το δίκτυο των περιφερειακών συμμάχων και πληρεξουσίων της Τεχεράνης.
Ο Γουίτκοφ υποστήριξε ότι η κακή κατάσταση της ιρανικής οικονομίας ενδέχεται να ωθήσει το καθεστώς σε συμβιβασμούς. «Αν θέλουν να επιστρέψουν στη διεθνή κοινότητα, αυτά τα ζητήματα μπορούν να λυθούν διπλωματικά. Η εναλλακτική είναι κακή», είπε χαρακτηριστικά, απευθύνοντας παράλληλα μήνυμα στήριξης στον ιρανικό λαό, τον οποίο χαρακτήρισε «απίστευτα γενναίο».

Ο φόβος των αντιποίνων

Οι ανησυχίες για το πώς θα αντιδράσει το Ιράν παραμένουν επίσης ένας παράγοντας στους υπολογισμούς της κυβέρνησης, όπως και τα ερωτήματα σχετικά με το αν οι στρατιωτικές επιλογές που έχει στη διάθεσή του ο Τραμπ είναι πιθανό να επιτύχουν τα αποτελέσματα που επιδιώκει, σύμφωνα με τους αξιωματούχους που επικαλείται το CNN.

Πρόσφατες αναφορές των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών δείχνουν ότι το Ιράν προετοιμάζει επιλογές για να στοχεύσει αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στο Ιράκ και τη Συρία, εάν ο Τραμπ προχωρήσει σε στρατιωτικές επιθέσεις, σύμφωνα με την ίδια πηγή. Αυτή η απειλή για αντίποινα έχει ληφθεί υπόψη στους υπολογισμούς της κυβέρνησης Τραμπ, όπως και τα ερωτήματα σχετικά με τη βιωσιμότητα των στρατιωτικών επιλογών που έχουν παρουσιαστεί μέχρι σήμερα στον πρόεδρο.

Ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι προτιμά επιλογές για μια πιο περιορισμένη επίθεση, αντί για πιο εντατικές επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις ΗΠΑ σε μια μεγαλύτερη σύγκρουση, σύμφωνα με πολλές πηγές. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι εθνικής ασφάλειας έχουν διαφορετικά επίπεδα εμπιστοσύνης ως προς το αν οι περιορισμένες επιλογές επίθεσης που έχει στη διάθεσή του ο Τραμπ θα αλλάξουν ριζικά την κατάσταση επιτόπου, μετατοπίζοντας την ισορροπία υπέρ της αντιπολίτευσης, σύμφωνα με τις πηγές.

Ετοιμότητα για πλήγματα έναντι του Ιράν - Το Abraham Lincoln πλησιάζει

Σε κάθε περίπτωση, αυτό δεν σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον δεν στέλνει μηνύματα πως θα μπορούσε να πλήξει την Τεχεράνη. Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, αλλά και η South China Morning Post (μεταξύ άλλων) μετέδωσαν ότι τουλάχιστον ένα αεροπλανοφόρο, πιθανότατα το USS Abraham Lincoln, με την ομάδα κρούσης του, κατευθύνεται από τη Νότια Σινική Θάλασσα προς τη Μέση Ανατολή και αναμένεται να φτάσει εντός περίπου μίας εβδομάδας. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, πρόκειται να ακολουθήσουν επιπλέον οπλικά συστήματα και αμυντικός εξοπλισμός, με έμφαση σε στοιχεία αντιαεροπορικής άμυνας και μαχητικά αεροσκάφη.

Το Fox News, επικαλούμενο πηγές εντός της κυβέρνησης Τραμπ, έκανε λόγο για «προληπτική κίνηση» που αποσκοπεί τόσο στην προστασία αμερικανικών δυνάμεων όσο και στη διατήρηση αξιόπιστης στρατιωτικής απειλής απέναντι στο Ιράν. Την ίδια πληροφορία επιβεβαίωσε και ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios, ενώ το Πεντάγωνο απέφυγε μέχρι στιγμής να επιβεβαιώσει επισήμως την ανάπτυξη του αεροπλανοφόρου στην περιοχή ευθύνης της Κεντρικής Διοίκησης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM).

Την ίδια ώρα, αυξάνεται η πίεση με άλλα μέσα στο καθεστώς της Τεχεράνης: Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε την Πέμπτη νέες κυρώσεις κατά του γενικού γραμματέα του ανώτατου συμβουλίου εθνικής ασφάλειας του Ιράν, Αλί Λαριτζάνι, στενού συνεργάτη του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ. Κυρώσεις επιβλήθηκαν επίσης σε αρκετούς διοικητές των εσωτερικών δυνάμεων ασφαλείας του Ιράν και του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης που εμπλέκονται στη δολοφονία διαδηλωτών, καθώς και σε οντότητες που συνδέονται με το δίκτυο «σκιώδους τραπεζικής» του Ιράν.

Η ένταση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ

Η ένταση αποτυπώθηκε και στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου οι ΗΠΑ προειδοποίησαν εκ νέου το Ιράν ότι «όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι». Ο Αμερικανός πρέσβης Μάικ Γουόλτς τόνισε ότι «ο πρόεδρος Τραμπ είναι άνθρωπος της δράσης» και ότι κανείς δεν θα έπρεπε να αμφιβάλλει για την αποφασιστικότητά του «να σταματήσει τη σφαγή».

Η συνεδρίαση σημαδεύτηκε από τις παρεμβάσεις Ιρανών αντικαθεστωτικών, με τη δημοσιογράφο Μασίχ Αλινετζάντ να καταγγέλλει δημόσια απόπειρες δολοφονίας εναντίον της, απευθυνόμενη απευθείας στον Ιρανό εκπρόσωπο. Παράλληλα, η Τεχεράνη επιχειρεί να εμφανίσει τις διαδηλώσεις ως έργο «τρομοκρατών» και ξένων υποκινητών, ενώ παραμένει το ερώτημα αν η αναστολή ορισμένων εκτελέσεων αποτελεί πραγματική αλλαγή πορείας ή απλώς έναν τακτικό ελιγμό για να αποφευχθεί η αμερικανική επέμβαση.

Όπως όλα δείχνουν, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να πιέζουν το Ιράν, έχοντας πάντα στο τραπέζι τη στρατιωτική επιλογή, χωρίς πάντως για την ώρα να κλείνει και το παράθυρο για διπλωματία.