Η δήλωση του προέδρου Τραμπ για την επιθυμία του να προσαρτήσει με κάθε τρόπο τη Γροιλανδία, κάτι το οποίο αποτέλεσε έναν από τους στόχους της κυβέρνησής του από την πρώτη κιόλας προεδρική θητεία, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις τόσο από τη Δανία όσο και από επτά ευρωπαϊκές χώρες και ταυτόχρονα μέλη του ΝΑΤΟ. Η κρισιμότητα της Γροιλανδίας στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα επιβεβαιώνεται από τον αγώνα δρόμου των μεγάλων δυνάμεων για τον έλεγχο της Αρκτικής και των πόλων γενικότερα, όσο οι πάγοι λιώνουν και αποκαλύπτουν τόσο το πλούσιο υπέδαφος όσο και τους νέους εμπορικούς δρόμους. Ο Μαρκ Τζέικομπσεν, καθηγητής στο Βασιλικό Κολλέγιο Αμυνας της Δανίας - Κέντρο Σπουδών για την Ασφάλεια στην Αρκτική και μέλος του Δ.Σ. του Ινστιτούτου της Αρκτικής (The Arctic Institute), σε αποκλειστική ανάλυσή του για τα «Παραπολιτικά» αποφαίνεται ότι υπάρχει περιθώριο συνεργασίας της Δανίας με τις ΗΠΑ σε μια συναλλακτική βάση, χωρίς ωστόσο να είναι απαραίτητη η προσάρτηση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ, κάτι το οποίο εξυπηρετεί κυρίως την επιθυμία του προέδρου Τραμπ για να ενισχύσει το γόητρό του.

Διαβάστε: Γροιλανδία: Γιατί έχει τόσο μεγάλο γεωπολιτικό ενδιαφέρον - 5 πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε για το μεγαλύτερο νησί του κόσμου

Μαρκ Τζέικομπσεν για Γροιλανδία: Το μεγάλο "εγώ" του Τραμπ είναι ο κύριος κινητήριος παράγοντας

Συγκεκριμένα, η εκτίμηση του κ. Τζέικομπσεν είναι η παρακάτω:

«Πράγματι, η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και αυτό ισχύει εδώ και πολύ καιρό, ειδικά από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Ψυχρό Πόλεμο, που ακολούθησε, όταν ο αμερικανικός στρατός είχε πολύ μεγαλύτερη παρουσία και δραστηριότητα στη Γροιλανδία απ' ό,τι σήμερα. Το γεγονός αυτό μάς υπενθυμίζει ότι οι ΗΠΑ μπορούν να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία, αν το επιθυμούν, όπως συμφωνήθηκε στην αμυντική συμφωνία του 1951 μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004 για να συμπεριλάβει τη Γροιλανδία.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν κινεζικά πλοία κατά μήκος των ακτών της Γροιλανδίας. Υπερβάλλοντας την απειλή από την Κίνα και γελοιοποιώντας τις στρατιωτικές προσπάθειες της Δανίας στη Γροιλανδία, ο πρόεδρος Τραμπ επιδιώκει να νομιμοποιήσει τον έλεγχο των ΗΠΑ επί της Γροιλανδίας. Εκτιμώ ότι το μεγάλο "εγώ" του Ντόναλντ Τραμπ είναι ο κύριος κινητήριος παράγοντας αυτού του ζητήματος. Επιθυμεί να είναι ο πρόεδρος που "έκανε την Αμερική ξανά μεγάλη", επεκτείνοντας τα εδάφη της. Το άνοιγμα νέων θαλάσσιων οδών μπορεί να θεωρηθεί ως μια επιπλέον ευκαιρία σε περίπτωση αγοράς της Γροιλανδίας -όπως και η πρόσβαση σε σπάνιες γαίες και άλλους φυσικούς πόρους-, αλλά δεν είναι ένας βασικός παράγοντας».


Ο ακήρυχτος "πόλεμος"

Οσον αφορά την ισορροπία των μεγάλων δυνάμεων στη συγκεκριμένη περιοχή, ο κ. Τζέικομπσεν εκφράζει την πεποίθηση ότι ο Αμερικανός πρόεδρος τη συγχέει με άλλα κομμάτια της Αρκτικής, όπου Ρωσία και Κίνα είναι ενεργές.

«Η Ρωσία δεν έχει ποτέ δραστηριοποιηθεί στη Γροιλανδία, ενώ η Κίνα έχει δείξει ενδιαφέρον να επενδύσει σε πιθανά εξορυκτικά έργα στη Γροιλανδία και να συμμετάσχει σε μεγάλα έργα κατασκευής αεροδρομίων. Ωστόσο, το Πεκίνο έχει λάβει το μήνυμα ότι οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν την παρουσία της Κίνας εκεί και φαίνεται να το αποδέχεται. Αποτελεί ζήτημα, όμως, ότι ο πρόεδρος Τραμπ φαίνεται να συγχέει τη Γροιλανδία με την Αρκτική γενικότερα, επειδή σε άλλα μέρη της αρκτικής περιοχής η Ρωσία και η Κίνα είναι ήδη ενεργές. Η Ρωσία καταλαμβάνει περίπου το ήμισυ της χερσαίας έκτασης της Αρκτικής, ενώ η Κίνα είναι παρούσα στην περιοχή μέσω ερευνητικών έργων, στρατηγικών επενδύσεων και διπλωματικών δεσμεύσεων - αλλά αυτό δεν ισχύει για τη Γροιλανδία. Τόσο η Νουκ όσο και η Κοπεγχάγη είναι σε ορισμένο βαθμό ανοιχτές σε μια ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, όπως έχει αποδειχθεί στο παρελθόν και έχει εφαρμοστεί μέσα από τη συμφωνία άμυνας. Ομοίως, η Γροιλανδία είναι ανοιχτή σε εξωτερικές επενδύσεις, για παράδειγμα στο ορυκτό της δυναμικό. Ωστόσο, οι ΗΠΑ δεν είναι απαραίτητο να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, προκειμένου να ικανοποιήσουν αυτά τα συμφέροντα. Το ζήτημα αυτό έχει γίνει σαφές κατ’ επανάληψη πέρυσι, ενώ η Δανία έχει ανακοινώσει επενδύσεις ιστορικών διαστάσεων σε νέες στρατιωτικές δυνατότητες που προορίζονται για τη Γροιλανδία. Σε αυτό το πλαίσιο, προκαλεί εκνευρισμό το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ακούγεται ως παραφωνία του παρελθόντος έτους και δεν αναγνωρίζει τις προσπάθειες του Βασιλείου της Δανίας να ικανοποιήσει τα αιτήματά του».


Ο ρόλος του "Maga"

Για τον Αμερικανό πρόεδρο, συνεχίζει, είναι θέμα γοήτρου.

«Η δήλωση του Τραμπ ότι θα πρέπει να αποκτήσει τη Γροιλανδία "επειδή αυτό είναι που θεωρώ απαραίτητο από πλευράς ψυχολογίας για την επιτυχία" δείχνει ότι ουσιαστικά πρόκειται για τη δική του φήμη. Θέλει να κάνει την Αμερική μεγάλη, επεκτείνοντας τα εδάφη της. Σε αυτήν την περίπτωση, η Δανία, η Γροιλανδία και οι σύμμαχοί τους δεν μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα για να τον ικανοποιήσουν. Αντίθετα, θα εξαρτόμαστε από το κίνημα "MAGA" και τους λοιπούς, προκειμένου να τραβήξουν χειρόφρενο. Για άλλη μία φορά, βλέπουμε αντιφατικά μηνύματα από την κυβέρνηση Τραμπ, τα οποία υποδηλώνουν την απουσία ενός σαφώς καθορισμένου τελικού στόχου. Σε αυτό το πλαίσιο, η δήλωση του Βανς είναι σε κάποιον βαθμό καθησυχαστική, επειδή η ενίσχυση της ασφάλειας είναι μια επιδίωξη για την οποία μπορεί κανείς να δράσει, ενώ η κατάληψη της Γροιλανδίας αποτελεί μια σαφή κόκκινη γραμμή. Η πρεσβεία της Δανίας και η αντιπροσωπεία της Γροιλανδίας στην Ουάσινγκτον συνεργάζονται στενά και είναι σε άμεση επαφή με γερουσιαστές και μέλη του Κογκρέσου, προσπάθεια που δείχνει να αποδίδει καρπούς. Σιγά-σιγά, όλο και περισσότερες φωνές απορρίπτουν ρητά την ιδέα της κατάληψης της Γροιλανδίας. Αυτό θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα».

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά