Άγνωστες οι επόμενες κινήσεις και τα σχέδια του Ντόναλντ Τραμπ, αφού όπως επισημαίνει Ευρωπαίος διπλωμάτης: «Είμαστε μόνο ένα tweet μακριά από την επόμενη κρίση ΗΠΑ – Ευρώπης», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι Βρυξέλλες δεν ξέρουν τι τις περιμένει. Λογικό, αν σκεφτεί κανείς ότι η Γροιλανδία είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, με την Ευρώπη να περιμένει εναγωνίως την επόμενη επιφοίτηση Τραμπ και το τι επακολουθήσει αυτής.

Προς το παρόν η Ευρώπη αναστενάζει με ανακούφιση, αφού ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε πίσω σχετικά με την απειλή κατάληψης της Γροιλανδίας και τις δασμολογικές κυρώσεις εναντίον των συμμάχων. Ωστόσο οι ηγέτες της Ευρώπης γνωρίζουν καλά ότι αυτή η «ανακωχή» μπορεί να είναι προσωρινή. Κατά τη διάρκεια της χθεσινής έκτακτης συνάντησής τους στις Βρυξέλλες, οι 27 Ευρωπαίοι ηγέτες έστειλαν μήνυμα ενότητας, ενώ ταυτόχρονα στόχος είναι να βρουν έναν τρόπο να αντιμετωπίσουν τον Αμερικανό πρόεδρο στο μέλλον.

Τραμπ και Ευρώπη: Ζυγίζοντας τις επόμενες κινήσεις

Όπως δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν, που βρέθηκε στο επίκεντρο της διαμάχης με τον πρόεδρο Τραμπ για τη Γροιλανδία: «Όταν η Ευρώπη δεν είναι διχασμένη, όταν στεκόμαστε ενωμένοι και όταν είμαστε σαφείς και δυνατοί, επίσης στην προθυμία μας να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας, τότε τα αποτελέσματα θα φανούν». Η Φρέντερικσεν διαβεβαίωσε ότι δεν μπορούν να υπάρξουν συμβιβασμοί στην κυριαρχία. «Δεν μπορούμε να διαπραγματευτούμε γι’ αυτό, επειδή αποτελεί μέρος των πολύ βασικών δημοκρατικών αξιών», είπε, προσθέτοντας ότι υπάρχει ακόμα περιθώριο για συζήτηση με τις ΗΠΑ για την ασφάλεια στην Αρκτική και τη Γροιλανδία.

Με τη σειρά του την Πέμπτη ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν σε δήλωσή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είπε: «Η κυριαρχία και η εδαφική μας ακεραιότητα είναι αδιαπραγμάτευτες. Αυτές είναι οι κόκκινες γραμμές μας». Συμπλήρωσε δε ότι: «Ο διάλογος είναι πάντα ο δρόμος προς τα εμπρός», αναφερόμενος στις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας ως την πλατφόρμα «όπου πρέπει να αντιμετωπίζονται οι διαφωνίες».

Παραμένει ασαφές, παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, τι ώθησε την στροφή του Αμερικανού προέδρου, με τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να επισημαίνει ότι η προοπτική ενεργοποίησης των εμπορικών «όπλων» της Ευρωπαϊκής Ένωσης έπαιξε ρόλο, ενώ υπογράμμισε ότι η Ευρώπη παραμένει «εξαιρετικά σε επιφυλακή». Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έστειλε μήνυμα αποφασιστικότητας λέγοντας: «Η ΕΕ θα υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και θα προστατεύεται από κάθε μορφή εξαναγκασμού. Έχουμε τη δύναμη και τα εργαλεία – και θα τα χρησιμοποιήσουμε όταν χρειαστεί».

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα δήλωσε: «Είμαστε χαρούμενοι που η αποκλιμάκωση είναι προς το παρόν στο τραπέζι», προσθέτοντας ωστόσο με έμφαση πώς «αν υπάρχει ένα πράγμα που μάθαμε αυτή την εβδομάδα είναι ότι πρέπει να είμαστε αυτόνομοι και δυνατοί».

Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για μια «νέα εποχή διατλαντικών σχέσεων, που ήρθε για να μείνει». Τόνισε ότι: «Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους (…). Δεν θα κουραστώ να προσπαθώ να πείθω τους Αμερικανούς συνομιλητές μου ότι η οποιαδήποτε ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις ζημιώνει τόσο την Ευρώπη όσο και τις ΗΠΑ». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη σπουδαιότητα να μη διαταραχθούν αυτές οι σχέσεις, για τη χώρα μας.

Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίκαελ Μάρτιν δήλωσε ότι: «Η κοινή λογική επικράτησε». Η επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, προειδοποίησε πάντως ότι «αν και όλοι είναι ανακουφισμένοι με τις πρόσφατες ανακοινώσεις, έχουμε επίσης δει σε αυτή την περίοδο ενός έτους ότι είμαστε έτοιμοι για πολλές απρόβλεπτες καταστάσεις».

Οι ηγέτες της ΕΕ εκμεταλλεύθηκαν την ευκαιρία για να μιλήσουν για ενότητα, με τον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν να τονίζει: «Αυτό που μπορούμε να συμπεράνουμε είναι ότι όταν η Ευρώπη παραμένει ενωμένη με τα μέσα που έχει στη διάθεσή της, μπορεί να γίνει σεβαστή».

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ με τη σειρά του δήλωσε: «Το πιο σημαντικό πράγμα, νομίζω ότι είναι προφανές για όλους μας, είναι να διατηρήσουμε την Ευρώπη Ενωμένη. Είναι μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές στις σχέσεις μας με τους εταίρους μας, με τους φίλους μας. Γι’ αυτό η ενότητά μας είναι πραγματικά ανεκτίμητη».

Η υποχώρηση Τραμπ

Ο Τραμπ το βράδυ της Τετάρτης (21/01) υπαναχώρησε τόσο από τις απειλές κατάληψης της Γροιλανδίας όσο και από τους δασμούς, επικαλούμενος ένα «πλαίσιο συμφωνίας» που του δίνει «ό,τι θέλαμε». Παρά την υποχώρηση αυτή, παραμένουν ασαφή τα στοιχεία της συμφωνίας, ενώ ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας δήλωσε ότι δεν γνωρίζει τις λεπτομέρειες.

Με τη σειρά τους οι ηγέτες της Ευρώπης προσπαθούν να θωρακίσουν την ήπειρο αυξάνοντας τις αμυντικές δαπάνες, ενισχύοντας την αυτονομία τους και προσπαθώντας να μειώσουν την εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Παράλληλα όμως, η Ευρώπη εξακολουθεί να χρειάζεται την Ουάσινγκτον για να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία και να αντιμετωπίσει τη Ρωσία. Προς το παρόν η Γηραιά Ήπειρος μένει στην αναμονή και κρατά την αναπνοή της, καθώς ένα νέο επεισόδιο στην περίπλοκη σχέση με τον Τραμπ είναι προ των πυλών.