Λίγοι αντιλήφθηκαν αµέσως, στις 17 Νοεµβρίου 2025, όταν το Συµβούλιο Ασφαλείας Η.Ε. υιοθέτησε (13 υπέρ και αποχές Ρωσίας και Κίνας) την Απόφαση 2803 σχετικά µε το -«20 σηµείων»- σχέδιο του προέδρου Τραµπ για τη Γάζα, ότι άνοιγε και «τυπικά» µια νέα αρνητική περίοδος για την παγκόσµια κοινότητα και τον ΟΗΕ. Οι ΗΠΑ χρησιµοποίησαν µια διαδικασία του Συµβουλίου Ασφαλείας -δηλαδή τον ΟΗΕ- για να αποµειώσουν ριζικά τον ρόλο του ίδιου του Οργανισµού για ζητήµατα διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας -όπως οριοθετούνται από τον Χάρτη Η.Ε. και το διεθνές δίκαιο- στην αντιµετώπιση του «µέλλοντος» της Γάζας.

∆ύο µήνες αργότερα, εν µέσω κρίσης για τη Γροιλανδία, απειλές δασµολογικού πολέµου µε ευρωπαϊκές χώρες, και όχι µόνο, εντάσεις στις σχέσεις Ευρώπης/ΗΠΑ, ένα Davos -όπου ο Καναδός πρωθυπουργός κέρδισε τις εντυπώσεις δείχνοντας τον δρόµο απέναντι στην παραζάλη της πολιτικής Τραµπ-, και την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής «των 27» της Ε.Ε., είναι σαφής η διάθεση.

Η «ανοµολόγητη» πρόθεση, αλλά εµφανώς ανιχνεύσιµη και µε απλή ανάγνωση της Απόφασης 2803, είναι η δηµιουργία «θεσµού» -«Συµβούλιο Ειρήνης» µε εξωφρενικούς όρους συµµετοχής- που θα κινείται επέκεινα της διαχείρισης της Γάζας και θα αποτελέσει µια πρωτόγνωρη στις σύγχρονες διεθνείς σχέσεις παρέµβαση. Και αυτή εκτός του υφισταµένου κανονιστικού πλαισίου Η.Ε. και µια διεθνής τάξη στον αστερισµό του Χάρτη Αρχών και Αξιών και του καθολικά εξελισσόµενου διεθνούς δικαίου ως συνιστώσας των διεθνών σχέσεων.

Είναι λοιπόν η σταδιακή αµερικανική αποµάκρυνση από την πολυµερή συνεργασία, διεθνή συµβατικά πλαίσια (∆ίκαιο Θάλασσας, Περιβάλλον/Κλίµα, ∆ιεθνές Ποινικό ∆ικαστήριο) θεσµούς και διαδικασίες των Ηνωµένων Εθνών, που εµπεδώνουν την αντίληψη ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν µια «διεθνή τάξη» χωρίς τους κανόνες/αρχές του διεθνούς δικαίου, χωρίς δεσµευτικά κανονιστικά πλαίσια στις διεθνείς σχέσεις στη βάση και τη λογική της ισχύος, της οικονοµικής συναλλαγής και του εκφοβισµού για υποταγή. Είναι αξιοσηµείωτο ότι η απόφαση 2803 δεν περιορίζεται µόνο στο να χαιρετίσει τη δηµιουργία του «Συµβουλίου» ως µεταβατικής διοίκησης µε διεθνή νοµική προσωπικότητα. Προβλέπει και τη δυνατότητα σύστασης µιας διεθνούς δύναµης σταθεροποίησης στη Γάζα. Και ανεξάρτητα από το γεγονός της αναφοράς σε ενέργειες «σύµφωνες µε το διεθνές δίκαιο», από την όλη προσέγγιση απουσιάζουν όλα εκείνα τα στοιχεία που εκφράζουν την εµπλοκή του ΟΗΕ στο πλαίσιο µιας ειρηνευτικής επιχείρησης, αλλά και κατά παράβαση της Αρχής της Αυτοδιάθεσης των λαών και κυριαρχίας των Παλαιστινίων.

Με άλλα λόγια, διαµορφώνεται µια θεσµική παρέκκλιση από τις αποκλειστικές αρµοδιότητες του ΟΗΕ. Αυτή η προσέγγιση γίνεται πλέον επικίνδυνη, µε το Συµβούλιο να διεκδικεί αρµοδιότητες χωρίς όρια, σε παγκόσµιες συγκρούσεις και µε απουσία λογοδοσίας. Σε ένα τέτοιο σχέδιο και µια τέτοια προοπτική παραµερισµού του ΟΗΕ η εθνική στρατηγική πρέπει να είναι σαφής και αταλάντευτη. Η Ελλάδα συντάσσεται µε την πολυµέρεια, µε τις αρχές και αξίες του Χάρτη Η.Ε., που εκφράζουν το αξιακό πρόταγµα για την οργάνωση και τη λειτουργία της διεθνούς κοινότητας.

*Ο Στέλιος Περράκης είναι οµότιµος καθηγητής ∆ιεθνών και Ευρωπαϊκών Θεσµών στο Πάντειο Πανεπιστήµιο

Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά