Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb κοίταξε για ακόμη μία φορά βαθιά στο παρελθόν του Σύμπαντος και επιβεβαίωσε την ύπαρξη του πιο απομακρυσμένου και αρχαιότερου γαλαξία που έχει παρατηρηθεί ποτέ. Ο φωτεινός γαλαξίας MoM-z14 δημιουργήθηκε μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, γεγονός που σημαίνει ότι το φως του ταξιδεύει στο Διάστημα εδώ και περίπου 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Η ανακάλυψη επιβεβαιώθηκε από επιστημονική ομάδα με επικεφαλής το Ινστιτούτο Αστροφυσικής και Διαστημικής Έρευνας Kavli του MIT και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Open Journal of Astrophysics». Τα δεδομένα προέρχονται από το όργανο NIRSpec του James Webb, το οποίο επέτρεψε την ακριβή φασματοσκοπική ανάλυση του φωτός του γαλαξία.

Τι αποκαλύπτει ο γαλαξίας MoM-z14

Οι αστρονόμοι διαπίστωσαν ότι το φως του MoM-z14 έχει υποστεί έντονη ερυθρή μετατόπιση, καθώς ταξιδεύει μέσα στον διαστελλόμενο χώρο σχεδόν από την απαρχή του Σύμπαντος. Το εύρημα αυτό επιβεβαιώνει ότι ο γαλαξίας ανήκει σε μια απροσδόκητα μεγάλη κατηγορία εξαιρετικά φωτεινών γαλαξιών στο πρώιμο Σύμπαν, σε αριθμό περίπου εκατό φορές μεγαλύτερο από ό,τι προέβλεπαν τα θεωρητικά μοντέλα πριν από την εκτόξευση του Webb. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι ο MoM-z14 εμφανίζει υψηλές συγκεντρώσεις αζώτου. Αυτό αιφνιδιάζει τους επιστήμονες, καθώς δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για πολλές γενιές αστεριών που θα μπορούσαν να παράγουν τέτοιες ποσότητες. Μία από τις θεωρίες που εξετάζονται είναι ότι στο πυκνό περιβάλλον του πρώιμου Σύμπαντος σχηματίζονταν υπερμεγέθη άστρα, ικανά να παράγουν πολύ περισσότερα βαριά στοιχεία.

Ένα παράθυρο στον επαναϊονισμό του Σύμπαντος

Ο MoM-z14 παρουσιάζει επίσης ενδείξεις ότι «καθαρίζει» την αρχέγονη ομίχλη υδρογόνου γύρω του. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με την εποχή του επαναϊονισμού, όταν το φως των πρώτων άστρων άρχισε να διαπερνά το πυκνό υδρογόνο του Σύμπαντος. Η ανακάλυψη του MoM-z14 προσφέρει ένα ακόμη κρίσιμο κομμάτι στο παζλ της κοσμικής ιστορίας, επιτρέποντας στους επιστήμονες να χαρτογραφήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα πρώτα στάδια της δημιουργίας του Σύμπαντος.