Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με αφορμή τον εορτασμό των 250 χρόνων από την ανεξαρτησία της χώρας, εξετάζει σχέδιο για την ανέγερση μιας μόνιμης αψίδας θριάμβου ύψους περίπου 76 μέτρων στην καρδιά της Ουάσιγκτον. Η προτεινόμενη «Independence Arch» προορίζεται να τοποθετηθεί στο Memorial Circle, έναν κυκλικό κόμβο κοντά στη Memorial Bridge, ανάμεσα στο Lincoln Memorial και το Εθνικό Νεκροταφείο του Άρλινγκτον.

Αρχιτεκτονικοί και ιστορικοί κύκλοι που αρχικά είχαν δει θετικά την ιδέα ενός συμβολικού μνημείου για την επέτειο της ανεξαρτησίας εκφράζουν πλέον σοβαρές επιφυλάξεις για την κλίμακα και τη χωροθέτηση. Σύμφωνα με τη Washington Post, ο κριτικός τέχνης Κέιτσμπι Λι, ο οποίος είχε εισηγηθεί παλαιότερα μια μικρότερη και προσωρινή αψίδα ύψους περίπου 20 μέτρων, υποστηρίζει ότι ένα τόσο μεγάλο μόνιμο έργο «δεν ανήκει» στο συγκεκριμένο σημείο. Ο ίδιος είχε προτείνει και τον αρχιτέκτονα Νίκολας Λίο Σαρμπονό, που φέρεται να συνεργάζεται πλέον με τον Λευκό Οίκο για το project.

Το μέγεθος του μνημείου προκαλεί ήδη έντονες συζητήσεις. Με ύψος σχεδόν δυόμισι φορές μεγαλύτερο από τον Λευκό Οίκο και αισθητά ψηλότερο από το Lincoln Memorial, η αψίδα θα δεσπόζει στον άξονα που συνδέει εμβληματικά μνημεία της αμερικανικής ιστορίας, αλλάζοντας –σύμφωνα με ειδικούς– τις οπτικές ισορροπίες της περιοχής και περιορίζοντας τη θέα τόσο προς το Arlington House όσο και προς τον ποταμό Ποτόμακ.


Τα σχέδια Τραμπ για την αψίδα θριάμβου

Ο ίδιος ο Τραμπ έχει συγκρίνει δημοσίως το σχέδιο με την Αψίδα του Θριάμβου στο Παρίσι, λέγοντας ότι η αμερικανική εκδοχή θα την «ξεπεράσει κατά πολύ». Η Arc de Triomphe, ωστόσο, έχει ύψος 49,5 μέτρα, γεγονός που καθιστά την προτεινόμενη κατασκευή στην Ουάσιγκτον μία από τις μεγαλύτερες αψίδες θριάμβου παγκοσμίως.

Η ανησυχία εστιάζει στο ότι η εγκατάσταση μιας θριαμβικής αψίδας στο κέντρο ενός πολυσύχναστου κυκλοφοριακού κόμβου θα αλλοιώσει τον χαρακτήρα ενός «σοβαρού και φορτισμένου» μνημειακού διαδρόμου, ο οποίος σχεδιάστηκε για να συνδέει συμβολικά τον Βορρά και τον Νότο μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η πρόσβαση των πεζών σε ένα τέτοιο μνημείο θα είναι πρακτικά δύσκολη, λόγω της έντονης κυκλοφορίας γύρω από το Memorial Circle.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο οπτικό αποτύπωμα από το Εθνικό Νεκροταφείο του Άρλινγκτον προς την Ουάσιγκτον. Όπως σημειώνουν ειδικοί, η θέα προς το Lincoln Memorial και το κέντρο της πρωτεύουσας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας των επισκεπτών και μια αψίδα τέτοιου μεγέθους θα μπορούσε να την αναδιαμορφώσει πλήρως.

Σε πολιτικό επίπεδο, το σχέδιο φαίνεται να συνοδεύεται από κινήσεις που διευκολύνουν την προώθησή του. Ο πρόεδρος όρισε πρόσφατα τον επιχειρηματία Ρόντνεϊ Μιμς Κουκ Τζούνιορ στην Επιτροπή Καλών Τεχνών (Commission of Fine Arts), το ομοσπονδιακό όργανο που εξετάζει και εγκρίνει τον σχεδιασμό νέων μνημείων στην Ουάσιγκτον. Παράλληλα, ο Τραμπ ανήρτησε εικόνες πιθανών σχεδίων της αψίδας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μεταξύ των οποίων και εκδοχές με χρυσές λεπτομέρειες.

Ως προς τη χρηματοδότηση, έχει τεθεί το ενδεχόμενο η κατασκευή να καλυφθεί από ιδιωτικές δωρεές που περισσεύουν από άλλο μεγάλο έργο του Λευκού Οίκου, την αίθουσα δεξιώσεων, το κόστος της οποίας έχει εκτιμηθεί σε περίπου 400 εκατ. δολάρια. Το εγχείρημα, πάντως, δεν μπορεί να προχωρήσει άμεσα: κάθε νέο μνημείο στην ομοσπονδιακή πρωτεύουσα απαιτεί εγκρίσεις από πολλαπλές επιτροπές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη συναίνεση του Κογκρέσου.
Μπροστά στις αντιδράσεις, διατυπώνεται και πρόταση συμβιβασμού. Ο Κέιτσμπι Λι εισηγείται εναλλακτική χωροθέτηση, όπως το Barney Circle στη νοτιοανατολική Ουάσιγκτον, κοντά στο Congressional Cemetery, όπου –όπως υποστηρίζει– μια τόσο μεγάλη αψίδα θα μπορούσε να σταθεί χωρίς να «ανταγωνίζεται» ιστορικά μνημεία. Το αν ο πρόεδρος θα επιμείνει στη συγκεκριμένη τοποθεσία ή θα εξετάσει αλλαγές παραμένει ανοιχτό, καθώς το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.

trump-apsida-1