Με φόντο την κλιμακούμενη ένταση ετοιμάζονται να διενεργηθούν συνομιλίες  μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν την Παρασκευή, με μια αλλαγή στην τοποθεσία να σημειώνεται, καθώς το Ομάν ετοιμάζεται να τις φιλοξενήσει, αντί για την Τουρκία, όπως είχε γίνει αρχικά γνωστό. Αυτό έγινε γνωστό από τον Ισραηλινοαμερικανό δημοσιογράφο Μπαράκ Ραβίντ, που συνεργάζεται με το Axios και το CNN, επικαλούμενος «αραβική πηγή».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αποδέχθηκε το ιρανικό αίτημα για τη μεταφορά των συνομιλιών στο σουλτανάτο του Ομάν. Παραμένει υπό συζήτηση η συμμετοχή αραβικών και άλλων μουσουλμανικών κρατών στις συνομιλίες, παράλληλα με περιορισμό των θεμάτων της ατζέντας. Ο Λευκός Οίκος δεν θέλησε να προβεί σε σχόλιο σχετικά με το θέμα.

Τραμπ: "Θα γίνουν περισσότερες από μία συνομιλίες με το Ιράν"

Νωρίτερα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε ενεργή διαδικασία διαπραγματεύσεων με το Ιράν, εκφράζοντας την ελπίδα για την επίτευξη μιας συμφωνίας που θα αποτρέψει μια γενικευμένη στρατιωτική σύρραξη, όπως μεταδίδει το Reuters. «Είναι σε διαπραγματεύσεις. Θέλουν να κάνουν κάτι και θα δούμε αν θα γίνει κάτι. Είχαν την ευκαιρία να κάνουν κάτι πριν από λίγο καιρό, αλλά δεν πέτυχε. Και κάναμε μια νυχτερινή διαπραγμάτευση, δεν νομίζω ότι θέλουν να ξανασυμβεί αυτό, αλλά θέλουν να διαπραγματευτούν, διαπραγματευόμαστε μαζί τους αυτή τη στιγμή, ναι», είπε ο Τραμπ το βράδυ της Τρίτης στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

Όταν ρωτήθηκε πού θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση, ο Τραμπ είπε ότι δεν μπορεί να αποκαλύψει την τοποθεσία, πριν προσθέσει «αλλά στην πραγματικότητα θα γίνουν περισσότερες από μία συναντήσεις».

Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει σε άλλες δηλώσεις του πως «αν δεν καταλήξουμε σε συμφωνία, θα συμβούν πολύ κακά πράγματα», αναφερόμενος στην τεράστια αμερικανική ναυτική δύναμη που έχει ήδη αναπτυχθεί στην περιοχή. Επίσης το Ιράν πίεζε για αλλαγές της τελευταίας στιγμής στις προγραμματισμένες διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με δύο πηγές που επικαλείται το Axios, το Ιράν ζήτησε να μεταφερθεί ο τόπος διεξαγωγής από την Κωνσταντινούπολη στο Ομάν και να γίνει σε διμερές επίπεδο με τις ΗΠΑ, χωρίς τη συμμετοχή χωρών παρατηρητών, όπως αρκετές αραβικές και μουσουλμανικές χώρες. Υπενθυμίζεται πως τις σχετικές ανακοινώσεις για τις συνομιλίες στην Τουρκία είχαν κάνει ο Στιβ Γουίτκοφ, απεσταλμένος του Τραμπ, αλλά και ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγκτσί. Ανώτεροι αξιωματούχοι, πιθανώς υπουργοί Εξωτερικών, από το Κατάρ, την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, το Ομάν και την Τουρκία αναμένεται να συμμετάσχουν στις συνομιλίες, μετέδωσε από την πλευρά της η Jerusalem Post, επικαλούμενη δικές της πηγές. Ο σύμβουλος και γαμπρός του Τραμπ, Τζάρετ Κούσνερ, αναμένεται να παραστεί επίσης, σύμφωνα με το ισραηλινό μέσο. «Μένει να δούμε αν οι Ηνωμένες Πολιτείες προτίθενται να συμμετάσχουν σε σοβαρές, προσανατολισμένες στα αποτελέσματα διαπραγματεύσεις», σχολίασε μια πηγή.

Σύμφωνα με το ισραηλινό ΜΜΕ, ο Ιράν δήλωσε στους μεσολαβητές ότι είναι έτοιμο να συζητήσει το πυρηνικό ζήτημα και είναι ακόμη πρόθυμο να εξετάσει συμβιβασμούς. Επιπλέον, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει λεπτομέρειες και επικαλείται το ίδιο μέσο, η Ισλαμική Δημοκρατία φάνηκε διατεθειμένη να συζητήσει το ζήτημα των βαλλιστικών πυραύλων και των αντιπροσώπων της σε μεταγενέστερες συνομιλίες.

Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από ισραηλινά μέσα, το Ιράν πιστεύει ότι η επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό ζήτημα θα οδηγήσει τον Τραμπ να εγκαταλείψει την ιδέα του πολέμου. Αν επιτευχθεί πυρηνική συμφωνία, εκτιμάται ότι αυτή πιθανότατα θα αποτρέψει το Ισραήλ από το να πραγματοποιήσει επιθέσεις εναντίον των εγκαταστάσεων αποθήκευσης πυραύλων του Ιράν. Ωστόσο, στο Ισραήλ και τις ΗΠΑ, η εκτίμηση είναι ότι οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας με την Ισλαμική Δημοκρατία είναι ελάχιστες έως μηδαμινές.

Στο Ισραήλ ο Γουίτκοφ πριν τις συνομιλίες με το Ιράν

Εν τω μεταξύ, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου στην Ιερουσαλήμ την Τρίτη, μετά την άφιξή του εν όψει των προγραμματισμένων συζητήσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, για τις οποίες το τοπίο παραμένει «θολό».

Ο Νετανιάχου δήλωσε στον Γουίτκοφ ότι «το Ιράν έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι δεν είναι αξιόπιστο όσον αφορά την τήρηση των δεσμεύσεών του», σύμφωνα με δήλωση του γραφείου του ισραηλινού πρωθυπουργού.

Σε κάθε περίπτωση, η αλλαγή τόπου και ατζέντας των συνομιλιών έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, καθώς οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή. Την Τρίτη, ο αμερικανικός στρατός κατέρριψε ιρανικό drone που, σύμφωνα με ανακοίνωσή του, προσέγγισε «επιθετικά» το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln στην Αραβική Θάλασσα, σε περιστατικό που μετέδωσε πρώτο το Reuters.

Το επεισόδιο με το ιρανικό drone

Εν τω μεταξύ, λίγες ώρες αργότερα, ιρανικά ταχύπλοα απείλησαν να επιβιβαστούν σε αμερικανικής σημαίας δεξαμενόπλοιο στα Στενά του Ορμούζ, σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία ενόψει των προγραμματισμένων διπλωματικών επαφών Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), το περιστατικό σημειώθηκε την Τρίτη, όταν ιρανικό drone πλησίασε το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, το οποίο έπλεε σε διεθνή ύδατα της Αραβικής Θάλασσας, περίπου 500 μίλια από τις νότιες ακτές του Ιράν. Όπως ανέφερε ο πλοίαρχος Τιμ Χόκινς, το μη επανδρωμένο αεροσκάφος συνέχισε να κατευθύνεται προς το πλοίο, παρά τα μέτρα αποκλιμάκωσης που έλαβαν οι αμερικανικές δυνάμεις.

Για λόγους ασφαλείας, μαχητικό αεροσκάφος τύπου F-35C που επιχειρούσε από το αεροπλανοφόρο κατέρριψε το drone, χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί ή ζημιές σε αμερικανικό προσωπικό ή εξοπλισμό.

Η ιρανική εκδοχή για το περιστατικό

Την ίδια ημέρα, το ιρανικό κρατικό πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης έχασαν την επαφή με drone που εκτελούσε αποστολή «αναγνώρισης, επιτήρησης και καταγραφής» πάνω από διεθνή ύδατα της Αραβικής Θάλασσας. Σύμφωνα με ιρανική πηγή, το drone είχε μεταδώσει επιτυχώς το υλικό του στο κέντρο επιχειρήσεων πριν χαθεί το σήμα, ενώ τα αίτια της απώλειας διερευνώνται.

Λίγες ώρες μετά το επεισόδιο με το drone, δύο ιρανικά ταχύπλοα προσέγγισαν το χημικό δεξαμενόπλοιο M/V Stena Imperative, αμερικανικής διαχείρισης και σημαίας, ενώ έπλεε σε διεθνή ύδατα στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με τις ΗΠΑ, τα σκάφη πραγματοποίησαν επανειλημμένες διελεύσεις σε μικρή απόσταση και με μεγάλη ταχύτητα, ενώ κατά τη διάρκεια μίας από αυτές απείλησαν μέσω ασυρμάτου ότι θα επιβιβαστούν και θα καταλάβουν το πλοίο. Την ίδια στιγμή, ιρανικό drone τύπου Mohajer πετούσε πάνω από την περιοχή.

Αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις επενέβησαν άμεσα, με το αντιτορπιλικό USS McFaul να συνοδεύει το δεξαμενόπλοιο εκτός της περιοχής, με την υποστήριξη αεροπορικών μέσων της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ. Η κατάσταση αποκλιμακώθηκε μετά την παρέμβαση.

Ο εκπρόσωπος της CENTCOM χαρακτήρισε τη συμπεριφορά του Ιράν «αντιεπαγγελματική και επιθετική», τονίζοντας ότι αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών σε μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς του κόσμου.