Όπως συμβαίνει με όλους τους πολιτισμούς που μεταφέρονται στο παρόν, η ιστορία των Βίκινγκς, στη διάσταση που παρουσιάζεται και τον τρόπο που λαμβάνεται από το zeitgeist, διατίθεται με κύριο συστατικό τη βίαιη παρέμβαση. Πάντως, οι ανακαλύψεις στη Σουηδία κάνουν λόγο για πολιτισμό που τους αφορά και κρατά τουλάχιστον 1.000 χρόνια, διαχωρίζοντας πλήρως την καθημερινότητά τους τον 11ο αιώνα με την άγρα προς βρώση και προς πόση που επιχειρούσαν, αναγκαστικά όχι αναίμακτα. Οι ρουνικές πέτρες που ανακαλύπτονται στη Σκανδιναβία αναδείχνουν όχι απλώς την πραγματικότητά τους, αλλά και τις ευαισθησίες τους. Στη χερσόνησο, επιπλέον, τα έχουν περί πολλού, καθώς ο φυσιολογικός μαγνητισμός που ασκούν οι ρίζες διανθίζεται με κειμήλια, τα οποία «σημαδεύουν» το ψυχικό βάθος των Σουηδών. 

Το aftonbladet.se, σουηδικό Μέσο, μετέδωσε ότι αγρότης βρήκε πέτρα σε χωράφι νοτίως της Στοκχόλμης. Μάλιστα, παραλίγο να την χρησιμοποιήσει ως σκαλοπάτι, ωστόσο άλλαξε γνώμη όταν την αναποδογύρισε και διάβασε μήνυμα που αναφέρει τα εξής: «Η Γκέρντερ έστησε αυτήν την πέτρα στη μνήμη του πατέρα της Σίγκντγιαρβ, συζύγου της Όγκαρντ». 

Βίκινγκς: Πνευματική ανησυχία

Η γραφή στη ρουνική πέτρα είναι μόνο ένα δείγμα από τον πολιτισμό των Βίκινγκς. Προκύπτει από λέξη ρούνα, rún δηλαδή, που σημαίνει μυστικο και η γραφή τελούνταν σε υλικά ποικίλα, ακόμα και κόκαλο ή ξύλο, δείγμα ότι η πνευματική ανησυχία έχει σταθερές έμφυσης, δηλαδή μπορεί να είναι ίδιον της ανθρώπινης φύσης, μια και η ανεξαρτησία της νόησης είναι ένα ζήτημα μελέτης. «Με σκέφτεσαι, σε σκέφτομαι, με αγαπάς, σε αγαπώ εγώ», λέει ένα μήνυμα σε ένα υφαντικό εργαλείο από τα τέλη του 11ου αιώνα, που βρέθηκε έξω από το Γκέτεμποργκ. Πάντως, η πέτρα, που δεν αντέχει μόνο τα ακραία φαινόμενα, αλλά και το χρόνο, είναι το πλέον σταθερό υλικό. Το ίδιο συμβαίνει και με τους βράχους.

Αφ' ης στιγμής λογίζεται ως πολιτισμός, τα στοιχεία που άφησαν οι Βίκινγκς πίσω τους πρέπει να είναι πολλά. Ρουνικές επιγραφές, οι οποίες κιόλας έρχονται από πολυγραφότατους Σκανδιναβούς, αφού βρίσκονται σε πέτρες που έχουν ανθρώπινο ύψος, έρχονται στο φως κατά τη διάνοιξη δρόμων, την καλλιέργεια χωραφιών ή ακόμη και ενσωματωμένες σε θεμέλια κτιρίων και εκκλησιών. Κάποιες από αυτές χρονολογούνται έως και 2.000 χρόνια πριν, όπως λίθος που βρέθηκε στη Νορβηγία το 2023, ενώ άλλες είχαν χρησιμοποιηθεί ως οικοδομικό υλικό και είχαν καταστραφεί ή καλυφθεί με την πάροδο των αιώνων.

Το ρουνικό αλφάβητο

Εξυπακούεται, λοιπόν, ότι η χρονική καταγωγή και τοποθέτηση του ρουνικού αλφάβητου εναπόκειται στο αρχαίο παρελθόν. Συγκεκριμένα, φέρεται να εμφανίστηκε στη βόρεια Ευρώπη σχεδόν από τον 1ο αιώνα μετά Χριστόν. Ήλκε την επιρροή του από άλλα αλφάβητα, κυρίως το λατινικό, καθώς και τότε ουδέν προέκυπτε από παρθενογένεση. Η καταγραφή γλωσσών, όπως τα παλαιά σκανδιναβικά, ήταν η κύρια χρήση του. Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τα μηνύματα σε πέτρες, ο 4ος αιώνας μετά Χριστόν είναι το χρονικό σημείο που πρώτιστα τοποθετούνται. Βεβαίως, η εποχή των Βίκινγκς (800-1050 μ.Χ.) ήταν εκείνη του μεγαλείου τους. Ο ρουνολόγος Μάγκνους Κάλστρομ αναφέρει πως  λειτουργούσαν ως δημόσια μνημεία σε σημεία διέλευσης, ενώ μιλά για μέσα κοινωνικής δικτύωσης της εποχής. Επιπλέον, τονίζει πως δεν ήταν για όλους, καθώς η κατασκευή τους απαιτούσε χρήματα και εξειδικευμένους τεχνίτες.

Πολλές επιγραφές συνδέονται με τη διάδοση του χριστιανισμού στη Σκανδιναβία και περιλαμβάνουν σταυρούς ή εκκλήσεις για προσευχές υπέρ των νεκρών. Άλλες, όμως, αποκαλύπτουν πιο καθημερινές ή χιουμοριστικές πτυχές της ζωής των Βίκινγκ: γρίφους, λογοπαίγνια και εκπαιδευτικές επιγραφές πάνω σε κόκαλα ζώων, που όταν διαβάζονται σωστά αποκαλύπτουν φράσεις όπως «αποκρυπτογράφησέ το» ή «νόστιμη μπύρα». Σήμερα είναι γνωστές περίπου 7.000 ρουνικές επιγραφές παγκοσμίως, κυρίως στη νότια Σουηδία και Νορβηγία, αλλά και στη Δανία, την Ισλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, ακόμη και περιοχές όπως η Τουρκία και η Γροιλανδία, γεγονός που αντικατοπτρίζει την ευρύτητα των ταξιδιών και της επιρροής των Βίκινγκ. Μετά τον 12ο αιώνα, η χρήση των ρούνων υποχώρησε, καθώς επικράτησε το λατινικό αλφάβητο. Αν και σήμερα οι πέτρες εμφανίζονται γκρίζες και φθαρμένες, αρχικά ήταν βαμμένες με έντονα χρώματα. Η κύρια χρήση τους είναι η ευλογία ενός νεκρού, με την αναφορά των έργων του εν ζωή, αλλά και ευχές για καλό μεταθανάτιο ταξίδι. Υπάρχει, πάντως, και η νομική λειτουργία τους, καθώς έχουν ανακαλυφθεί ορισμοί συνόρων, αλλά και δικαιωμάτων κληρονομιάς.

Η Ροκ Στόνε

Η Ροκ Στόνε (Rök stone), ωστόσο είναι εκείνη που ξεχωρίζει, μια και φέρει τη μεγαλύτερη γνωστή ρουνική επιγραφή παγκοσμίως. Ένα κείμενο που φέρεται να χαράχτηκε πάνω της τον 9ο αιώνα, έχει δημιουργήσει πεδίο για να αντιπαρατεθούν επιστήμονες. Το πιο γνώριμο σημείο διαφωνίας είναι αν καταγράφει μυθολογικές εποποιίες ή αν περιγράφει καταστροφές, κυρίως κλιματικές, που όντως συνέβησαν εκατονταετίες νωρίτερα, και προκάλεσαν θανάτους, πιθανότατα ύστερα από ηφαιστειακές εκρήξεις.

Πάντως, ένα είναι σίγουρο: όπως οτιδήποτε αναγιγνώσκεται από κάθε γενιά και εποχή μέσα από τη δική της οπτική, το ίδιο συμβαίνει με τις ρούνες. Ωστόσο, κοινός παρονομαστής είναι η καταγραφή του πολιτισμού των Βίκινγκς, των ονείρων, των στόχων, των σχέσεων, των πεποιθήσεων και των συναισθημάτων τους. Το συγκεκριμένο χάραγμα του παρελθόντος σε πέτρα προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα, τουλάχιστον στη γνώμη εκείνων που τους θεωρούσαν αγριανθρώπους και κατακτητές -τίποτα περισσότερο.