Νέα ερωτήματα προκαλεί η αναφορά της εκπροσώπου του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρίας Ζαχάροβα, στον Ιωάννη Καποδίστρια ως «Ρώσο πολιτικό και διπλωμάτη», με αφορμή τη συμπλήρωση 250 ετών από τη γέννησή του. Η χρονική συγκυρία και η διατύπωση της δήλωσης δεν πέρασαν απαρατήρητες, καθώς έρχονται σε αντίστιξη με παλαιότερες τοποθετήσεις της ίδιας αλλά και με πρόσφατες δηλώσεις του Σεργκέι Λαβρόφ για τον ρόλο της Ρωσίας στην ιστορία της Τουρκίας. Η Ζαχάροβα ανέφερε ότι «στις 11 Φεβρουαρίου γιορτάσαμε την 250ή επέτειο του Ρώσου πολιτικού και διπλωμάτη Ιβάν Καποδίστρια», προσθέτοντας ότι «το αποκορύφωμα της εθνικής και πατριωτικής του υπηρεσίας ήταν η εκλογή του τον Απρίλιο του 1827 ως Προέδρου του αναδυόμενου ελληνικού κράτους». Στη ρωσική εκδοχή της ανάρτησης γίνεται λόγος για «Ρώσο πολιτικό και διπλωμάτη Ιβάν Αντόνοβιτς Καποδίστρια», χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις. 

Διαβάστε: Νίκος Χαρδαλιάς: Παρευρέθηκε στα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του Καποδίστρια

Μαρία Ζαχάροβα και οι αναφορές στον Καποδίστρια που προκαλούν αντιδράσεις

Το στοιχείο που προκαλεί συζήτηση είναι ότι στο παρελθόν η ίδια είχε χαρακτηρίσει τον Καποδίστρια «Ρώσο πολιτικό ελληνικής καταγωγής». Στη νέα δήλωση, το σκέλος της ελληνικής καταγωγής απουσιάζει, κάτι που πολλοί εκλαμβάνουν ως σκόπιμη επιλογή διατύπωσης. Η Μόσχα επιχειρεί διαχρονικά να συνδέσει την ιστορία της με την ελληνική απελευθέρωση, προβάλλοντας τον ρόλο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερο βάρος εάν ληφθεί υπόψη το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Πρόσφατα ο Σεργκέι Λαβρόφ είχε μιλήσει για τη στήριξη που παρείχε η Σοβιετική Ρωσία στην Τουρκία το 1921, γεγονός που είχε προκαλέσει αντιδράσεις στην Ελλάδα. Η τοποθέτηση Ζαχάροβα μοιάζει να κινείται σε διαφορετικό τόνο, επαναφέροντας στο προσκήνιο μια ιστορική φυσιογνωμία που συνδέει Ρωσία και Ελλάδα.

Ερωτήματα από την τοποθέτηση της Μαρίας Ζαχάροβα

Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν πρόκειται για απλή ιστορική αναφορά ή για ένα έμμεσο διπλωματικό μήνυμα. Σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα έχει ευθυγραμμιστεί σαφώς με τη δυτική γραμμή στο ζήτημα της Ουκρανίας και διατηρεί στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ σε ενεργειακά και αμυντικά ζητήματα, η Μόσχα φαίνεται να υπενθυμίζει ιστορικούς δεσμούς. Η ανακίνηση του ονόματος του Καποδίστρια δεν είναι ουδέτερη πράξη. Αγγίζει βαθιά συμβολικά στρώματα της ελληνικής ιστορικής μνήμης. Το αν η συγκεκριμένη διατύπωση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής αφήγησης ή απλώς εθιμοτυπική αναφορά, μένει να φανεί. Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή των λέξεων από τη ρωσική πλευρά δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί τυχαία.