Μια νέα εποχή για το ευρωπαϊκό νόμισμα βρίσκεται προ των πυλών, με ένα δημόσιο και αξιόπιστο μέσο πληρωμής, προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες της Ευρωζώνης, με δωρεάν βασική χρήση και προηγμένες δικλίδες ασφαλείας να εγκρίνεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το πράσινο φως για την έκδοση του ψηφιακού ευρώ - συμπεριλαμβανομένων και των δύο εκδοχών του - τόσο online όσο και offline, έχει ανάψει, με τους Ευρωβουλευτές να ψηφίζουν υπέρ του νέου νομίσματος.

Το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει τόσο διαδικτυακές λειτουργίες (online) όσο και λειτουργίες εκτός σύνδεσης στο διαδίκτυο (offline) ενώ στις πληρωμές που γίνονται χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο τα στοιχεία της συναλλαγής θα είναι ορατά μόνο στον πληρωτή και στον αποδέκτη της πληρωμής. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται ένα επίπεδο ιδιωτικότητας αντίστοιχο με εκείνο που προσφέρουν οι συναλλαγές με μετρητά.

Η υιοθέτηση της νομισματικής αυτής πολιτικής έγινε στο πλαίσιο της ετήσιας αξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Οι Ευρωβουλευτές υποστήριξαν, ειδικότερα, μια τροπολογία που προωθεί το σχέδιο της ΕΚΤ για τις δύο μορφές του ψηφιακού νομίσματος. Σύμφωνα με δήλωση που εκδόθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ είναι «ουσιώδης για την ενίσχυση της νομισματικής θέσης της ΕΕ, τη μείωση τoυ κατακερματισμού των λιανικών πληρωμών και τη στήριξη της ακεραιότητας και της ανθεκτικότητας της ενιαίας αγοράς».

Στην ίδια δήλωση, επισημαίνονται οι πιθανοί κίνδυνοι εάν η ψηφιοποίηση των πληρωμών παραμείνει υπό τον έλεγχο μη ευρωπαϊκών παρόχων: «Η αυξανόμενη ψηφιοποίηση των πληρωμών, εάν αφεθεί αποκλειστικά σε ιδιωτικούς και μη κοινοτικούς φορείς, ενέχει τον κίνδυνο να δημιουργήσει νέες μορφές αποκλεισμού τόσο για τους χρήστες όσο και για τους εμπόρους».

Ψηφιακό ευρώ: Πώς θα λειτουργεί 

Το έργο απαιτεί νομοθετικό πλαίσιο πριν από την εφαρμογή του, με τα κράτη μέλη της ΕΕ να έχουν συμφωνήσει τη θέση τους τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με το Bloomberg. Ο Fernando Navarrete, ο οποίος συνέταξε την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το θέμα τον περασμένο Οκτώβριο, υποστήριξε την εισαγωγή μόνο μιας offline επιλογής, εκτός εάν οι ιδιωτικές εταιρείες δεν είναι σε θέση να παρέχουν ένα κατάλληλο σύστημα. Η πρότασή του θα τεθεί σε ψηφοφορία στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (ECON) στις αρχές Μαΐου.

Ο Πιέρο Τσιπολόνε, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, απάντησε ότι η ύπαρξη και των δύο επιλογών θα έφερνε το ψηφιακό ευρώ πιο κοντά στην πολιτική των μετρητών όσον αφορά την ευελιξία.

Εάν οι ευρωβουλευτές και οι εθνικές κυβερνήσεις καταλήξουν σε συμφωνία το επόμενο έτος, η ΕΚΤ θα μπορούσε να αρχίσει να δοκιμάζει το ψηφιακό ευρώ το 2027, με πιθανή έναρξη εφαρμογής το 2029.

Η συζήτηση λαμβάνει χώρα εν μέσω ανανεωμένων εκκλήσεων εντός της Ευρώπης για μείωση της εξάρτησης από αμερικανικούς παρόχους πληρωμών, συμπεριλαμβανομένων των Visa και Mastercard.

Τα οφέλη

Γεγονός είναι ότι οι Ευρωβουλευτές υποστήριξαν τα σχέδια για ένα ψηφιακό ευρώ, ένα εγχείρημα που έχει - κατά τα άλλα - διχάσει την Ένωση, αλλά έχει αποκτήσει μεγαλύτερη επείγουσα σημασία, καθώς η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει την οικονομική της κυριαρχία.

Η ηλεκτρονική έκδοση του ψηφιακού νομίσματος που χρησιμοποιείται στην Ευρωζώνη θα είναι διαθέσιμη για δωρεάν χρήση σε καταστήματα, στο διαδίκτυο ή από άτομο σε άτομο.

Το σχέδιο για το ψηφιακό ευρώ, που προτάθηκε για πρώτη φορά από την ΕΚΤ, βρίσκεται σε διαδικασία διαπραγματεύσεων εδώ και έξι χρόνια.

Οι χώρες της ΕΕ έδωσαν το πράσινο φως τον Δεκέμβριο, ασκώντας πίεση στους νομοθέτες να δώσουν και εκείνοι την επίσημη έγκρισή τους.

Η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, προσπάθησε - προ ολίγων ημερών - να κατευνάσει τους φόβους περί απειλής της ιδιωτικότητας, δηλώνοντας ξεκάθαρα ότι η τράπεζα «δεν θα έχει πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα». Τόνισε ακόμη ότι το ψηφιακό νόμισμα «σε καμία περίπτωση δεν προορίζεται να αντικαταστήσει τα μετρητά».

«Τα μετρητά είναι βασιλιάδες», δήλωσε χαρακτηριστικά η Λαγκάρντ. Επανέλαβε τα επιχειρήματα σχετικά με την κυριαρχία του ευρώ, λέγοντας τα εξής: «Θα βασίζεται σε μια πλήρως ευρωπαϊκή υποδομή, αποφεύγοντας την υπερβολική εξάρτηση από ξένους παρόχους για συστήματα πληρωμών που είναι κρίσιμα για τη λειτουργία της οικονομίας μας».