Η Μαριάμ Σαούκι, γνωστή και ως «το κορίτσι του λεωφορείου», αφού δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το πρόσωπο του άνδρα που την παρενοχλούσε, δέχθηκε ένα κύμα απειλών για τη ζωή της, ενδεικτικό της στάσης της αιγυπτιακής κοινωνίας, όπου τα θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης σε δημόσιους χώρους συχνά προσκρούουν σε μια συλλογική εχθρότητα στην Αίγυπτο. Τη Δευτέρα η ηθοποιός, ηλικίας περίπου 20 ετών, ανήρτησε βίντεο, το οποίο τράβηξε σε ένα γεμάτο λεωφορείο του Καΐρου, προκειμένου να καταγγείλει έναν άνδρα τον οποίο κατηγόρησε ότι την ακολουθούσε και την παρενοχλούσε επανειλημμένα κοντά στον χώρο εργασίας της.

Διαβάστε: Κυψέλη: Καταγγελία 15χρονου για σεξουαλική παρενόχληση σε λεωφορείο - Ασύλληπτος ο δράστης

Αίγυπτος: Η ιστορία με "το κορίτσι του λεωφορείου"

«Αυτή τη φορά ανέβηκε πίσω μου στο λεωφορείο (…) και έκανε απρεπή σχόλια», είπε η νεαρή, στην οποία τα Μέσα Ενημέρωσης έδωσαν το παρωνύμιο «το κορίτσι του λεωφορείου», στον λογαριασμό της στο TikTok. Αρχικά, η Σαούκι ήλπιζε ότι θα λάβει την υποστήριξη των άλλων επιβατών, «αλλά οι άνθρωποι πήραν το μέρος του».

Στο βίντεο που ανέβασε φαίνονται άνδρες στο πίσω μέρος του λεωφορείου να την κοιτούν επίμονα, την ώρα που εκείνη απευθύνεται στον άνδρα που την παρενοχλεί. Εκείνος, με ένα ειρωνικό χαμόγελο, τη χαρακτηρίζει «σκουπίδι» και χλευάζει την εμφάνισή της: «Τι είναι αυτά τα ρούχα που φοράς;», της λέει, πριν την πλησιάσει και κάνει μια βίαιη χειρονομία. Η Μαριάμ Σαούκι φωνάζει, όμως κανείς δεν παρεμβαίνει. Μάλιστα, ένας επιβάτης, κρατώντας κομποσκοίνι στο χέρι, της λέει να καθίσει και να σωπάσει. Ένας άλλος, τελικά, αναγκάζει τον άνδρα να καθίσει.

Οι αντιδράσεις στο διαδίκτυο

Το βίντεο -που έγινε viral- προκάλεσε, πέρα από μερικές φράσεις υποστήριξης, μια χιονοστιβάδα εκδικητικών σχολίων, τα οποία υποστήριξαν και δημόσια πρόσωπα.

«Έχει piercing (…), είναι προφανές τι επιδιώκει», σχολίασε ο τραγουδιστής Χασάν Σακός.

«Θα ήμουν ο πρώτος που θα σε σκότωνε», έγραψε ένας άλλος χρήστης. «Αν σε σκότωναν, κανείς δεν θα έκλαιγε», σημείωσε ένας άλλος.

Η υπόθεση φέρνει ξανά στο φως ένα ζήτημα που ταλανίζει εδώ και χρόνια την αιγυπτιακή κοινωνία.

Το 2010, η ταινία του Μοχάμεντ Ντιάμπ «Οι γυναίκες του λεωφορείου bus 678», αφιερωμένη στο θέμα της παρενόχλησης στην Αίγυπτο, είχε κάνει τον γύρο του κόσμου.

Μελέτη του ΟΗΕ το 2013 έδειξε ότι το 99,3% των Αιγύπτιων γυναικών είχε υποστεί τουλάχιστον μία μορφή παρενόχλησης, ενώ πάνω από το 80% ανέφερε ότι παρενοχλείται τακτικά στα μέσα μεταφοράς.

Την ίδια χρονιά συγκλόνισαν το Κάιρο μαζικές διαδηλώσεις κατά της σεξουαλικής βίας.

Το 2014 υιοθετήθηκε νόμος που τιμωρούσε την παρενόχληση στον δρόμο. Όμως, έκτοτε οι αλλαγές είναι μικρές. Η εφαρμογή του νόμου παραμένει θολή, με τις αιγυπτιακές Αρχές να μην έχουν ανακοινώσει ποτέ αριθμό καταδικών.

Το 2022, η υπόθεση της δολοφονίας της Ναγέρα Ασράφ, μιας φοιτήτριας την οποία σκότωσε άνδρας του οποίου είχε απορρίψει τις ερωτικές προσεγγίσεις, είχε προκαλέσει οργή και είχε επίσης κατακλύσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο δράστης καταδικάστηκε σε θάνατο και η ποινή εκτελέστηκε.

Τότε «κάποιοι απαιτούσαν την απελευθέρωσή του», υπενθύμισε η Ναντίν Ασράφ, Αιγύπτια ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών.

"Συστημικό και δομικό πρόβλημα" στην Αίγυπτο

Στην περίπτωση του «κοριτσιού του λεωφορείου», οι Αρχές αντέδρασαν, παρά το γεγονός ότι η διαχειρίστρια εταιρεία του λεωφορείου αρνήθηκε ότι υπήρξε κάποιο συμβάν σε ανακοίνωσή της, την οποία αναδημοσίευσε το υπουργείο Μεταφορών.

Μία ημέρα μετά την ανάρτηση της Μαριάμ Σαούκι «το πρόσωπο που εμφανίζεται στα βίντεο ταυτοποιήθηκε και συνελήφθη», επισήμανε το υπουργείο Εσωτερικών.

«Αντιμέτωπος με τα γεγονότα», «αρνήθηκε ότι διέπραξε κάποιο αδίκημα ή ότι είχε συναντήσει στο παρελθόν το θύμα», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον τοπικό Τύπο, ο άνδρας αφέθηκε ελεύθερος αφού κατέβαλε εγγύηση 1.000 αιγυπτιακές λίρες (περίπου 17 ευρώ), προτού ξανασυλληφθεί για άλλη υπόθεση υπεξαίρεσης πόρων.

Ο δικηγόρος του ζήτησε να υποβληθεί η Σαούκι σε ψυχιατρική εξέταση. «Αμαυρώθηκε η φήμη της Αιγύπτου», κατήγγειλε ο Άλι Φαγέζ στο Facebook. Οι εικόνες αυτές λένε «σε όλο τον κόσμο ότι υπάρχουν άνθρωποι που παρενοχλούν στην Αίγυπτο και ότι οι Αιγύπτιοι ενθαρρύνουν την παρενόχληση, την υπερασπίζονται και σιωπούν».

Η υπόθεση αφορά κυρίως «ένα συστημικό και δομικό πρόβλημα», ένα αδίκημα όπως αυτό «δεν το παίρνουν ποτέ στα σοβαρά», τόνισε η Ναντίν Ασράφ. Και «η πρώτη δικαιολογία αφορά πάντα την εμφάνιση των γυναικών».

Φορά μαντίλα; «Θα πούνε ότι τα ρούχα της ήταν πολύ στενά». Δεν φορά; «Θα μιλήσουν για τα μαλλιά της». Και «ακόμη κι αν φορά νικάμπ (σ.σ. μαντίλι που καλύπτει όλο το πρόσωπο, αφήνοντας να φαίνονται μόνο τα μάτια)», θα επικρίνουν «το μακιγιάζ στα μάτια της», εξήγησε. «Πάντα θα υπάρχει κάτι».