Το Ιράν προχωρά σε σημαντική στρατιωτική αναβάθμιση, συνάπτοντας συμφωνία ύψους περίπου 500 εκατομμυρίων ευρώ με τη Ρωσία για την προμήθεια χιλιάδων προηγμένων φορητών αντιαεροπορικών πυραύλων. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη στρατηγική της Τεχεράνης για την ταχεία αποκατάσταση των αεροπορικών της αμυνών, μετά τα σοβαρά πλήγματα που υπέστησαν κατά τις ισραηλινές επιθέσεις του προηγούμενου έτους.

Σύμφωνα με διεθνείς πληροφορίες, η συμφωνία προβλέπει την προμήθεια 500 φορητών εκτοξευτών Verba και περίπου 2.500 πυραύλων τύπου 9M336, με το βασικό χρονοδιάγραμμα παραδόσεων να εκτείνεται από το 2027 έως το 2029. Ωστόσο, δεν αποκλείεται μέρος του υλικού να έχει ήδη μεταφερθεί στο ιρανικό έδαφος, όπως δείχνουν πρόσφατες πτήσεις ρωσικών στρατιωτικών αεροσκαφών προς το Ιράν.

Γιατί τα Verba αποτελούν στρατηγική επιλογή

Τα συστήματα Verba είναι φορητά, υπέρυθρα καθοδηγούμενα αντιαεροπορικά όπλα, σχεδιασμένα για την αντιμετώπιση drones, πυραύλων cruise, χαμηλά πετώντων αεροσκαφών και ελικοπτέρων. Το βασικό τους πλεονέκτημα έγκειται στην ευελιξία: μπορούν να αναπτυχθούν γρήγορα από μικρές ομάδες, χωρίς εξάρτηση από σταθερά ραντάρ ή μεγάλες υποδομές.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι, αν και τα Verba δεν είναι ικανά να ανατρέψουν δραστικά την ισορροπία ισχύος σε ένα ενδεχόμενο γενικευμένο πόλεμο με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, προσφέρουν στο Ιράν κρίσιμες δυνατότητες άμυνας χαμηλού ύψους και αυξάνουν το κόστος κάθε εναέριας επιχείρησης εναντίον του. Πρόκειται για μια επιλογή που ευνοεί τη γρήγορη ανασυγκρότηση και τη διασπορά των αμυντικών μέσων.

Στρατιωτική συνεργασία και γεωπολιτικές προεκτάσεις

Η υλοποίηση της συμφωνίας φέρεται να γίνεται μέσω της ρωσικής κρατικής εταιρείας εξαγωγών οπλικών συστημάτων, σε συνεργασία με το ιρανικό Υπουργείο Άμυνας, ενώ κομβικό ρόλο διαδραματίζουν πρόσωπα που έχουν εμπλακεί και σε προηγούμενες στρατιωτικές συναλλαγές μεταξύ των δύο χωρών. Παράλληλα, οι πρόσφατες μεταφορές στρατιωτικού υλικού, όπως ελικόπτερα και προηγμένα οπτικά συστήματα, ενισχύουν την εκτίμηση ότι η συμφωνία έχει ήδη αρχίσει να εφαρμόζεται στην πράξη.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων στη Μέση Ανατολή και επιβεβαιώνει τη σταθερή σύσφιγξη των δεσμών Μόσχας–Τεχεράνης. Το Ιράν έχει ήδη στηρίξει στρατιωτικά τη Ρωσία τα τελευταία χρόνια, ενώ οι δύο χώρες έχουν προχωρήσει σε συμφωνίες ενίσχυσης των στρατηγικών τους σχέσεων, παρά τις διεθνείς κυρώσεις.

Τι σηματοδοτεί η συμφωνία για το μέλλον

Η επιλογή του Ιράν να επενδύσει σε φορητά αντιαεροπορικά συστήματα αποτυπώνει μια σαφή στρατηγική κατεύθυνση: λιγότερη εξάρτηση από μεγάλες, ευάλωτες εγκαταστάσεις και μεγαλύτερη έμφαση στην ευελιξία, την ταχεία αντίδραση και την αντοχή σε επαναλαμβανόμενα πλήγματα. Αν και δεν πρόκειται για κίνηση που αλλάζει ριζικά τους συσχετισμούς, ενισχύει ουσιαστικά την ικανότητα της χώρας να αντέξει μελλοντικές επιθέσεις και να παρατείνει την επιχειρησιακή της επιβιωσιμότητα.

Η συμφωνία, τέλος, λειτουργεί και ως πολιτικό μήνυμα: παρά την πίεση και την αυξημένη δυτική παρακολούθηση, Ιράν και Ρωσία δείχνουν αποφασισμένες να διατηρήσουν και να εμβαθύνουν τη στρατιωτική τους συνεργασία, διαμορφώνοντας νέες ισορροπίες στο ευρύτερο γεωπολιτικό τοπίο.