Η Τεχεράνη προσφέρει νέες παραχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για το πυρηνικό της πρόγραμμα, σε μια προσπάθεια να διατηρήσει ζωντανή τη διπλωματία και να αποτρέψει στρατιωτική κλιμάκωση, καθώς οι συνομιλίες των δύο πλευρών θα συνεχιστούν στη Γενεύη την προσεχή Πέμπτη. Το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν επιβεβαίωσε απόψε ότι οι συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν θα συνεχιστούν στη Γενεύη την προσεχή Πέμπτη. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ Μπουσάιντι, η χώρα του οποίου μεσολάβησε για την έναρξη διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης, είπε ότι οι συνομιλίες έχουν προγραμματιστεί «με μια θετική ώθηση ώστε να γίνει μια επιπλέον προσπάθεια για την οριστικοποίηση της συμφωνίας». Λίγο νωρίτερα, ο Ιρανός ομόλογός του Αμπάς Αραγτσί ανέφερε ότι είναι «πιθανόν» να συναντηθεί με τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ στη Γενεύη την Πέμπτη, σημειώνοντας ότι υπάρχει ακόμη μια «καλή πιθανότητα» να εξευρεθεί μια διπλωματική λύση για τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης.

Axios: Ο Τραμπ δίνει στο Ιράν τελευταία ευκαιρία στις συνομιλίες πριν ξεκινήσει την επίθεση, εάν η Τεχεράνη υποβάλει την πυρηνική της πρόταση σε 48 ώρες


Το "πάρε δώσε" Ιραν & ΗΠΑ

Το Ιράν έχει διαμηνύσει ότι είναι διατεθειμένο να προχωρήσει σε παραχωρήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα στο πλαίσιο των συνομιλιών με τις ΗΠΑ, με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων και την αναγνώριση του δικαιώματός του στον εμπλουτισμό ουρανίου, καθώς επιδιώκει να αποτρέψει ενδεχόμενο αμερικανικό πλήγμα. Ωστόσο, οι δύο πλευρές παραμένουν βαθιά διχασμένες, ακόμη και ως προς το εύρος και τη χρονική ακολουθία της άρσης των αυστηρών αμερικανικών κυρώσεων, έπειτα από δύο γύρους συνομιλιών, όπως δήλωσε στο Reuters ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος.

Σύμφωνα με το Reuters, το Ιράν προσφέρει νέες παραχωρήσεις, μετά τη λήξη των συνομιλιών την περασμένη εβδομάδα, όταν οι δύο πλευρές φαίνονταν να απέχουν σημαντικά και να βρίσκονται πιο κοντά σε στρατιωτική σύγκρουση. Αναλυτές εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή υποδηλώνει πως η Τεχεράνη προσπαθεί να διατηρήσει ζωντανή τη διπλωματία και να αποτρέψει ένα μεγάλο αμερικανικό πλήγμα. Αξιωματούχος δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα εξέταζε σοβαρά έναν συνδυασμό μέτρων που θα περιλάμβανε την αποστολή στο εξωτερικό του μισού από το πιο υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό της, την αραίωση του υπολοίπου και τη συμμετοχή στη δημιουργία μιας περιφερειακής κοινοπραξίας, μια ιδέα που έχει τεθεί κατά καιρούς γύρω από το ιρανικό ζήτημα.

Το Ιράν θα προχωρούσε σε αυτά τα βήματα με αντάλλαγμα την αναγνώριση από τις ΗΠΑ του δικαιώματός του να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας που θα περιλάμβανε επίσης την άρση των οικονομικών κυρώσεων, ανέφερε ο αξιωματούχος. Επιπλέον, το Ιράν έχει προσφέρει ανοίγματα σε αμερικανικές εταιρείες ώστε να συμμετάσχουν ως ανάδοχοι στους μεγάλους τομείς πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας, ανέφερε ο αξιωματούχος, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που αποσκοπούν στην επίλυση δεκαετιών αντιπαράθεσης σχετικά με τις πυρηνικές δραστηριότητες της Τεχεράνης. «Στο πλαίσιο του οικονομικού πακέτου που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, έχουν προσφερθεί στις ΗΠΑ ευκαιρίες για σοβαρές επενδύσεις και ουσιαστικά οικονομικά συμφέροντα στον πετρελαϊκό τομέα του Ιράν», δήλωσε ο αξιωματούχος.

Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι ο εμπλουτισμός ουρανίου εντός του Ιράν αποτελεί προσπάθεια προς την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων και ζητεί να αναγνωριστεί το δικαίωμά του στον εμπλουτισμό ουρανίου. Το Ιράν και οι ΗΠΑ επανέλαβαν τις διαπραγματεύσεις νωρίτερα αυτόν τον μήνα, καθώς οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα πλήξει αμερικανικές βάσεις στην περιοχή σε περίπτωση που δεχθεί επίθεση. Ο Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι πιο πρόσφατες συνομιλίες ανέδειξαν το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά τόνισε ότι «υπάρχει η δυνατότητα επίτευξης μιας ενδιάμεσης συμφωνίας» καθώς οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, τόνισε ότι το Ιράν είναι προσηλωμένο στην ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή. «Οι πρόσφατες διαπραγματεύσεις περιελάμβαναν ανταλλαγή πρακτικών προτάσεων και απέδωσαν ενθαρρυντικά μηνύματα. Ωστόσο, συνεχίζουμε να παρακολουθούμε στενά τις ενέργειες των ΗΠΑ και έχουμε κάνει όλες τις απαραίτητες προετοιμασίες για οποιοδήποτε πιθανό σενάριο», τόνισε.

«Λογικό χρονοδιάγραμμα» για την άρση των κυρώσεων

«Ο τελευταίος γύρος συνομιλιών έδειξε ότι οι απόψεις των ΗΠΑ σχετικά με την έκταση και τον μηχανισμό της άρσης των κυρώσεων διαφέρουν από τις απαιτήσεις του Ιράν. Και οι δύο πλευρές πρέπει να καταλήξουν σε ένα λογικό χρονοδιάγραμμα για την άρση των κυρώσεων», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Αυτός ο οδικός χάρτης πρέπει να είναι εύλογος και να βασίζεται σε αμοιβαία συμφέροντα». Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε την Κυριακή ότι αναμένει να συναντηθεί με τον ειδικό απεσταλμένο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, στη Γενεύη την Πέμπτη, προσθέτοντας ότι εξακολουθεί να υπάρχει μια «καλή πιθανότητα» για διπλωματική λύση. Ο Αραγτσί δήλωσε την Παρασκευή ότι αναμένει να έχει έτοιμο ένα προσχέδιο προτάσεων εντός των επόμενων ημερών, ενώ ο Τραμπ ανέφερε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο περιορισμένων στρατιωτικών πληγμάτων. Την Κυριακή, ο Γουίτκοφ δήλωσε ότι ο πρόεδρος διερωτάται γιατί το Ιράν δεν έχει ακόμη «συνθηκολογήσει» και συμφωνήσει να περιορίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα. «Γιατί, υπό αυτή την πίεση, με την ισχυρή ναυτική παρουσία και θαλάσσια ισχύ εκεί, δεν έχουν έρθει σε εμάς να πουν: “Δηλώνουμε ότι δεν θέλουμε όπλο, ορίστε τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε”; Και όμως είναι κάπως δύσκολο να τους οδηγήσουμε σε αυτό το σημείο», δήλωσε ο Γουίτκοφ στο Fox News.

Ο Μπεχνάμ Μπεν Ταλέμπλου, ανώτερος διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο Foundation for Defense of Democracies, δήλωσε ότι η ιρανική ηγεσία επιδιώκει να κερδίσει χρόνο μέσω των συνομιλιών. «Το Ιράν θα αξιοποιήσει αυτόν τον χρόνο για διάφορους λόγους, μεταξύ άλλων για να αποφύγει ένα πλήγμα και να ενισχύσει την προστασία των πυρηνικών, πυραυλικών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων», είπε. Παρότι απορρίπτει το αμερικανικό αίτημα για «μηδενικό εμπλουτισμό», βασικό σημείο τριβής και σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις, η Τεχεράνη έχει σηματοδοτήσει ότι είναι έτοιμη να προβεί σε συμβιβασμούς σχετικά με τον πυρηνικό της πρόγραμμα. Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας είχε εκτιμήσει πέρυσι ότι το απόθεμα του Ιράν ξεπερνά τα 440 κιλά  εμπλουτισμένου ουρανίου έως και στο 60% καθαρότητας, ένα μικρό βήμα πριν από το 90% που θεωρείται κατάλληλο για την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου. Ο Αλί Λαριτζανί, στενός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera ότι το Ιράν είναι έτοιμο να επιτρέψει ελέγχους από τον ΔΟΑΕ, ώστε να αποδείξει ότι δεν επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Τι ζητούν οι ΗΠΑ

Μεταξύ των αμερικανικών απαιτήσεων περιλαμβάνονται περιορισμοί στους βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς της Τεχεράνης και ο τερματισμός της στήριξής της σε περιφερειακές ένοπλες ομάδες. Το Ιράν έχει απορρίψει κατηγορηματικά τη συζήτηση για το ζήτημα των πυραύλων, ενώ πηγές δήλωσαν στο Reuters, χωρίς να δώσουν λεπτομέρειες, ότι «το ζήτημα των περιφερειακών ένοπλων ομάδων δεν αποτελεί κόκκινη γραμμή για την Τεχεράνη». Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι μια διπλωματική λύση θα απέφερε οικονομικά οφέλη τόσο στην Τεχεράνη όσο και στην Ουάσιγκτον. Ο Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η Τεχεράνη δεν θα παραδώσει τον έλεγχο των πετρελαϊκών και ορυκτών της πόρων. «Τελικά, οι ΗΠΑ μπορούν να αποτελέσουν έναν οικονομικό εταίρο για το Ιράν, τίποτε περισσότερο. Οι αμερικανικές εταιρείες μπορούν πάντοτε να συμμετέχουν ως ανάδοχοι στα πεδία πετρελαίου και φυσικού αερίου του Ιράν».