Πόλεμος στην Ουκρανία: 4 χρόνια από την έναρξη της μεγαλύτερης σύγκρουσης μετά τον Β' ΠΠ - Πώς άλλαξε την Ευρώπη, είμαστε κοντά στον τερματισμό, ποιες οι "παγίδες"; Ειδικοί εκτιμούν στο parapolitika.gr (Εικόνες & Βίντεο)
Μια ματιά στο παρελθόν, οι προοπτικές του μέλλοντος
Άγγελος Συρίγος, Κώστας Υφαντής και Αντώνης Κλάψης αναφέρονται στο παρελθόν και τις προοπτικές τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία - Συγκλονίζουν οι αριθμοί της φονικότερης σύγκρουσης στη Γηραιά Ήπειρο μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
4 χρόνια συμπληρώνονται από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, την μεγαλύτερη σύγκρουση από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που άλλαξε τον χάρτη στη Γηραιά Ήπειρο, θέτοντας τα θεμέλια για αναδιαμόρφωση της παγκόσμιας τάξης, επαναφέροντας σε πρώτο πλάνο την Realpolitik και την πολιτική επιβολής ισχύος και την αμφισβήτηση θεμελιωδών αρχών του Διεθνούς Δικαίου, με τη φρίκη των ερπυστριών και των συνεχιζόμενων πληγμάτων από αέρος, από κοινού με τις σκληρές μάχες επί του πεδίου, να αυξάνουν διαρκώς τον βαρύ φόρο αίματος μέχρι και σήμερα τόσο για την Ουκρανία, όσο και για τη Ρωσία, τις δύο μεγαλύτερες σε έκταση χώρες στην Ευρώπη.
Αριθμοί σηματοδοτούν τους τάφους των αγνώστων κατοίκων της περιοχής που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των μαχών, σε ένα νεκροταφείο στη Μαριούπολη της Ουκρανίας, στις 10 Δεκεμβρίου 2022. Πηγή: EPA/SERGEI ILNITSKY
Στρατιώτες σηκώνουν το φέρετρο νεκρού συμπολεμιστή τους / Πηγή: EPA
Το διάγγελμα Πούτιν και το μήνυμα στον στρατό της Ουκρανίας να καταθέσει τα όπλα
Ο χρόνος γυρίζει πίσω στις 24 Φεβρουαρίου 2022: Τα ξημερώματα εκείνης της ημέρας, ο Ρώσος πρόεδρος μέσω διαγγέλματος που απευθύνει τόσο στον ρωσικό, όσο και στον ουκρανικό λαό (καθώς και στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας που τις κάλεσε να καταθέσουν τα όπλα), ανακοινώνει την έναρξη «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης», κάνοντας αναφορά στην υπεράσπιση των περιοχών που βρίσκονταν στα χέρια των αυτονομιστών των «Λαϊκών Δημοκρατιών του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ», τις οποίες η Μόσχα είχε αναγνωρίσει ως ανεξάρτητα κράτη λίγες ημέρες πριν, στις 21 Φεβρουαρίου και με αναφορά στη σύναψη συνθηκών «φιλίας και αμοιβαίας συνδρομής» που είχαν επικυρωθεί μία ημέρα μετά από τη Δούμα. Στο διάγγελμά του, ο Πούτιν αναφέρθηκε σε επεμβάσεις που είχε κάνει η Δύση, ανατρέποντας τη διεθνή τάξη όπως διαμορφώθηκε μετά τον Β’ΠΠ, με παραδείγματα την επέμβαση του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία, το Ιράκ, τη Συρία και τη Λιβύη, ενώ τόνιζε πως το λάθος που έκανε η Σοβιετική Ένωση στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (σ.σ. «έμεινε απροετοίμαστη για να αποφύγει την έναρξη του πολέμου») δεν θα γινόταν τώρα. Ο Ρώσος πρόεδρος επικαλέστηκε επίσης το άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το δικαίωμα στην «αυτό-άμυνα», αφού επέρριψε ευθύνες στους ηγέτες του ΝΑΤΟ για την επέκταση της Συμμαχίας προς Ανατολάς, προσβλέποντας στην ενσωμάτωση της Ουκρανίας, στη στήριξη του «ναζιστικού καθεστώτος» του Κιέβου, που θα επιχειρούσε να ανατρέψει την «επιλογή των πολιτών» σε Κριμαία και Σεβαστούπολη να ενταχθούν στη Ρωσία 8 χρόνια πριν, το 2014 (και τους οποίους η Μόσχα «προστάτεψε από τους Ναζί»), κάτι που δεν είχε «άλλη επιλογή» να πράξει και τώρα, για τους πολίτες της ανατολικής Ουκρανίας.
Ουκρανία: Το κομβικό 2014 - Η στροφή Γιανουκόβιτς, το Euromaidan, η Κριμαία και το Ντονμπάς
Και στο διάγγελμά του, ο Ρώσος πρόεδρος δεν παρέλειψε να κάνει αναφορές στην ιστορική «κοινή ρίζα» Ρώσων και Ουκρανών (π.χ. απευθυνόμενος στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, ανέφερε ότι οι πρόγονοί τους πολέμησαν εναντίον των Ναζιστών για την προστασία της «κοινής πατρίδας μας», αναφερόμενος στην ΕΣΣΔ), επιρρίπτοντας τις ευθύνες της αιματοχυσίας στο σημερινό καθεστώς του Κιέβου. Δεν ήταν ασφαλώς η πρώτη φορά που γίνονταν τέτοιες αναφορές, με το Ουκρανικό Ζήτημα να αναδύεται ως φλέγον, καθώς αποτελούσε τη «γραμμή επαφής» μεταξύ Δύσης και μιας Ρωσίας, που επιχειρούσε να θέσει όρια στη «γεωπολιτική της αυλή» ήδη από το 2013. Στις 21 Νοεμβρίου είχαν ξεκινήσει διαδηλώσεις στο Κίεβο, που έμειναν στην ιστορία ως Euromaidan («Ευρωπλατεία»), με επίκεντρο την πλατεία Maidan (σ.σ. Ανεξαρτησίας) στην ουκρανική πρωτεύουσα, καθώς ο τότε πρόεδρος, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, αποφάσισε να μην υπογράψει τη συμφωνία σύνδεσης της Ουκρανίας με την ΕΕ, επιλέγοντας πιο στενούς δεσμούς με τη Ρωσία. Οι διαδηλώσεις διογκώνονταν, χωρίς να αποφεύγεται η αιματοχυσία, ενώ εξώθησαν τον Γιανουκόβιτς σε καθαίρεση στις 22 Φεβρουαρίου 2014 και στην εξορία του στη Ρωσία, με μεταβατικό πρόεδρο τον αντιπολιτευόμενο Αρσένι Γιάτσενιουκ, σε αυτό που ο πρώην Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε ως «πραξικόπημα».
Ουκρανοί αφήνουν λουλούδια και ανάβουν κεριά στο Μνημείο των «Ουράνιων 100» , (Heroes of the Heavenly Hundred) για τους 107 ακτιβιστές που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του Euromaidan το 2014, κοντά στην Πλατεία Ανεξαρτησίας στο Κίεβο, στις 21 Νοεμβρίου 2025, εν μέσω της ρωσικής εισβολής. Οι Ουκρανοί τιμούν την «Ημέρα της Αξιοπρέπειας και της Ελευθερίας» στις 21 Νοεμβρίου, που σηματοδοτεί την επέτειο της «Επανάστασης του Μαϊντάν», γνωστής και ως «Επανάσταση της Αξιοπρέπειας της Ουκρανίας». Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ EPA/SERGEY DOLZHENKO
Για την Ουκρανία, ο πόλεμος συχνά θεωρείται ότι ξεκίνησε τότε και διάγει ήδη τον δωδέκατο χρόνο του, με ημερομηνία έναρξης να θεωρείται η 20η Φεβρουαρίου, όταν φερόμενες ρωσικές δυνάμεις (χωρίς πάντως την ύπαρξη διακριτικών) ξεκινούν την κατάληψη της Κριμαίας και της Σεβαστούπολης, οδηγώντας και σε ένα – αμφισβητούμενο – δημοψήφισμα στις 16 Μαρτίου, με βάση το οποίο το 95,5% των ψηφισάντων αποφαίνεται υπέρ της επιστροφής της Κριμαίας στη Ρωσία (είχε ενσωματωθεί από τη Ρωσική στην Ουκρανική Σοβιετική Σοσιασιλιστική Δημοκρατία με απόφαση του Νικίτα Χρουστσόφ το 1954).
Η κρίση πέρασε από την Κριμαία στο Ντονμπάς, με αυτονομιστικές ομάδες, έχοντας τη στήριξη της Μόσχας, επιζητούν την απόσχιση από την Ουκρανία και την ένταξή τους στη Ρωσία. Είναι οι μέρες όπου διατυπώνεται για πρώτη φορά από τον Βλαντιμίρ Πούτιν το δόγμα της «Novorossiya», της «Νέας Ρωσίας», εδαφών που καλύπτουν ουσιαστικά το ανατολικό και νότιο τμήμα της Ουκρανίας και κατά την άποψη του Κρεμλίνου ήταν «ρωσικά», από την τσαρική περίοδο και αποδόθηκαν «ανεύθυνα» στην Ουκρανία.
Διαδηλώσεις φιλορώσων στο Ντονέτσκ, το 2014 / Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, EPA
Οι Συμφωνίες του Μινσκ που δεν πέτυχαν τον στόχο τους
Οι εχθροπραξίες επιχειρήθηκε να «παγώσουν» με τις Συμφωνίες του Μινσκ το 2014 και το 2015, με τη μεσολάβηση της Γαλλίας, της Γερμανίας και του ΟΑΣΕ, ωστόσο κάτι τέτοιο δεν κατέστη ποτέ εφικτό στην πράξη. Στην ουσία, προβλεπόταν κατάπαυση πυρός, επιτήρηση της εκεχειρίας από τον ΟΑΣΕ, απόσυρση ξένων μαχητών, αμνήστευση των ανταρτών, αλλά και την παραχώρηση ενός ειδικού status αυτονομίας από την Ουκρανία στις περιοχές του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ. Βασικό ζήτημα, όμως, αποτελούσε το γεγονός ότι η Ρωσία δεν αναφερόταν πουθενά ως «μέρος της σύγκρουσης», κάτι που σήμαινε ότι ουσιαστικά δεν δεσμευόταν από τις προβλέψεις. Καμία από τις δύο συμφωνίες δεν κυρώθηκε, ενώ οι εχθροπραξίες καταγράφονταν ήδη λίγες ώρες μετά το Μινσκ ΙΙ, με την Άνγκελα Μέρκελ (βασική πρωταγωνίστρια για τη σύναψή τους) να αναφέρει πολύ αργότερα, σε συνέντευξή της στο Zeit, ήταν απλώς ένας τρόπος να «δοθεί χρόνος στην Ουκρανία» για να ενισχυθεί ενόψει του πολέμου.
Ο Πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο (αριστερά), ο οποίος φιλοξενεί τη σύνοδο κορυφής για την ουκρανική κρίση, στέκεται μαζί με τους συμμετέχοντες του «Σχήματος της Νορμανδίας»: τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, τη Γερμανίδα Καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, τον Γάλλο Πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ και τον Ουκρανό Πρόεδρο Πέτρο Ποροσένκο, κατά τη διάρκεια των ειρηνευτικών συνομιλιών για την Ουκρανία, στο Μινσκ της Λευκορωσίας, στις 11 Φεβρουαρίου 2015. Πηγή Φωτογραφίας: ΑΠΕ-ΜΠΕ, EPA/TATYANA ZENKOVICH / POOL
Ουκρανία: Η αναλογία με τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το "Βιετνάμ" της Ρωσίας και η συνέπεια που δεν υπολόγισε η Μόσχα
4 χρόνια μετά και αν κάτι αποδείχθηκε ήταν ότι η ρωσική επιχείρηση δεν «ήταν περίπατος στο πάρκο». Η Ουκρανία έστησε ανάχωμα, έχοντας βέβαια απωλέσει περί το 20% των εδαφών της, με το Κίεβο να ανθίσταται σθεναρά, να καθιστά την απόπειρα αστραπιαίας ρωσικής προέλασης (τύπου Blitzkrieg) έναν ιδιαίτερα αιματηρό πόλεμο φθοράς και χαρακωμάτων και μάλιστα να προχωρεί σε μια κίνηση αντιπερισπασμού το καλοκαίρι του 2024, κάνοντας εκστρατεία στο Κουρσκ, η οποία πάντως – μακροπρόθεσμα – δεν φάνηκε εν τέλει να έχει κάποιο πραγματικό όφελος για την Ουκρανία.
Σε κάθε περίπτωση, τα δύο πρόσωπα που ξεχώρισαν σαφώς από την ουκρανική πλευρά ήταν ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Βαλέρι Ζαλούζνι. Ο Ουκρανός πρόεδρος, όπως αναφέρει το CNN, ήταν ο άμεσος στόχος της Ρωσίας, με πράκτορες της Μόσχας να φέρονται να είχαν αγοράσει διαμερίσματα πέριξ του γραφείου του, με στόχο την άμεση εξόντωσή του. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν έγινε, ενώ δεν έφυγε ποτέ από τη χώρα (όπως ούτε και η οικογένειά του), θυμίζοντας κατά ορισμένους αναλυτές τον Ουίνστον Τσώρτσιλ. Η εικόνα του ως «ακλόνητου ηγέτη» που δεν διστάζει να τα βάλει με μια υπέρτερη δύναμη, βασιζόμενος ασφαλώς και στη στήριξη-κλειδί από τη Δύση, δεν έμεινε φυσικά άθικτη: Το «ρήγμα» με τον στρατηγό Ζαλούζνι, που είχε καθοδηγήσει τις ουκρανικές δυνάμεις σε σημαντικές επιτυχίες κατά τον πρώτο χρόνο του πολέμου (με αποκορύφωμα την απελευθέρωση της Χερσώνας), αλλά και τα σκάνδαλα διαφθοράς προκάλεσαν δυσαρέσκεια στον ίδιο τον ουκρανικό λαό, χωρίς όμως να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι ο άλλοτε «κωμικός» (η αναφορά βασίζεται στη γνωστή σειρά «Ο Υπηρέτης του Λαού», στην οποία πρωταγωνιστούσε) και χωρίς καμία πολιτική εμπειρία πλέον συμπληρώνει τον 7ο χρόνο της προεδρίας του.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι / Πηγή: EPA
Ο Βάλερι Ζαλούνζι / Πηγή: EPA
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 δημιούργησε κατά τον Άγγελο Συρίγο, καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, και ένα ακόμα ιδιαίτερο αποτέλεσμα: Κόντρα στις συνεχιζόμενες αναφορές του Βλαντιμίρ Πούτιν περί μη ύπαρξης ουκρανικού έθνους, «η εισβολή συνέβαλε στη δημιουργία ουκρανικής εθνικής συνείδησης σε ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού, το οποίο ως τότε είχε μια ρευστή συνείδηση», είτε ρωσική, είτε ουκρανική (γιατί δεν ήταν πάντα σαφές). Αυτή, δε, η διεργασία συνέβη, όπως αναφέρθηκε, κόντρα στις ρωσικές «αυτοκρατορικές» επιδιώξεις. Ανάλογη αντίληψη βλέπουμε και στην Κίνα, άλλωστε, αλλά και την Τουρκία όπως επεσήμανε ο Άγγελος Συρίγος.
Πρόκειται για το «Βιετνάμ» της Ρωσίας, όπως ανέφερε στο parapolitika.gr ο Κώστας Υφαντής αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία, μια πολεμική επιχείρηση που την κρατά «καθηλωμένη» και σε «παρακμή» και η άποψη αυτή στηρίζεται και από τα οικονομικά δεδομένα, αλλά και από τα εδαφικά οφέλη που έχουν αποφέρει οι πολεμικές επιχειρήσεις στη Ρωσία μέχρι σήμερα: 114 δις ευρώ (το 5% του ΑΕΠ) ήταν οι απώλειες για τη ρωσική οικονομία μόνο το 2025, ενώ στην επιχείρηση κατάληψης του Ποκρόφσκ, όπως αναφέρει το CSIS (Center for Strategic and International Studies), οι ρωσικές δυνάμεις κέρδιζαν μόλις 70 μέτρα την ημέρα (σε άλλα μέτωπα, ήταν μόλις 15 μέτρα), αριθμοί μικρότεροι από τη Μάχη του Σωμ στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το Ποκρόφσκ τελικά κατελήφθη από τη Ρωσία τον Ιανουάριο του 2026, αποτελώντας το κυριότερο σημείο της επιχείρησης μετά την κατάληψη της Αβντιίβκα, τον Φεβρουάριο του 2024. Όπως θύμισε άλλωστε ο Άγγελος Συρίγος, «το 95% των εδαφών που έχει πάρει η Ρωσία το κέρδισε τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου», με τη μάχη να γίνεται «μέτρο-μέτρο» και «λυσσαλέα».
Οι απώλειες
To κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) υπολογίζει ότι 1,2 εκατομμύρια Ρώσοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί, τραυματιστεί ή αγνοούνται από τον Φεβρουάριο του 2022, όταν και ξεκίνησε η εισβολή στην Ουκρανία. Στο πεδίο της μάχης υπολογίζεται ότι σκοτώθηκαν περίπου 325.000 στρατιώτες ενώ έχουν καταγραφεί και 7.245 θάνατοι αμάχων από ουκρανικά πλήγματα.
Βαρύς είναι ο φόρος αίματος και για την ουκρανική πλευρά, με 500.000 έως 600.000 στρατιώτες να έχουν σκοτωθεί, τραυματιστεί ή να αγνοούνται από την αρχή του πολέμου.
Οι νεκροί στρατιώτες ανέρχονται σε 100.000 με 140.000 ενώ σκοτώθηκαν και σχεδόν 16.000 άμαχοι. Οι απώλειες από άποψη αναλογίας φαίνονται να είναι σε βάρος της Ρωσίας 2:1 ή 2,5:1.
Τα στοιχεία του ΟΗΕ (μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2025) για την επίπτωση του πολέμου στην Ουκρανία είναι αμείλικτα: 3,7 εκατομμύρια άνθρωποι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους, 6,9 εκατομμύρια Ουκρανοί έχουν γίνει πρόσφυγες, εγκαταλείποντας τη χώρα τους, ενώ 12,7 εκατομμύρια άνθρωποι (μεταξύ των οποίων 2 εκατομμύρια παιδιά) έχουν ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας.
Ουκρανοί πρόσφυγες στις Βρυξέλλες, 9 Μαρτίου 2022 / Πηγή: EPA
Ουκρανοί πρόσφυγες στις Βρυξέλλες, 9 Μαρτίου 2022 / Πηγή: EPA
Η στροφή στο σήμερα με αντανάκλαση στο παρελθόν: Η Βουδαπέστη και η παγίδα των εγγυήσεων ασφαλείας
Περνώντας στο σήμερα και με φόντο την σε κάθε περίπτωση αδρή ανωτέρω καταγραφή, τα δύο κομβικά ζητήματα προκειμένου να διανυθούν τα… τελευταία μέτρα για την ειρήνη στην Ουκρανία, είναι το εδαφικό και οι εγγυήσεις ασφαλείας. Κατά πόσον θα μπορούσε η Ουκρανία να δεχθεί απώλεια εδαφών που δεν έχει χάσει στο πεδίο της μάχης, όπως για παράδειγμα ολόκληρο το Ντονμπάς, με τις δυνάμεις του Κιέβου να διατηρούν υπό τον έλεγχό τους το 10% αυτού, κάτι που φαντάζει «αδιανόητο» να γίνει αποδεκτό από την ουκρανική ηγεσία. Την ίδια ώρα, αυτό που έχει ξεκαθαρίσει το Κίεβο από την πρώτη στιγμή (προκύπτει και από το πρώτο διάγγελμα του Ζελένσκι ήδη από την έναρξη του πολέμου) είναι οι εγγυήσεις ασφαλείας και το κατά πόσον αυτές θα είναι αξιόπιστες. Μια ματιά στο Μνημόνιο της Βουδαπέστης το 1994, με το οποίο η Ουκρανία παραχωρούσε το πυρηνικό της οπλοστάσιο, μετά το τέλος της σοβιετικής περιόδου, με αντάλλαγμα τη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές.
«Το ερώτημα που προέκυψε ήταν ότι υπό την υψηλή εποπτεία, την εγγύηση των ΗΠΑ και της Βρετανίας ετίθετο η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Όταν έγινε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ΗΠΑ και Βρετανία δήλωσαν ότι δεν είχαν αναλάβει νομική υποχρέωση, αλλά ηθική», σημείωσε αναφερόμενος στο Μνημόνιο της Βουδαπέστης ο Άγγελος Συρίγος.
«Οι συμφωνίες γίνονται για να τηρούνται, αλλά στην πράξη δεν τηρούνται: είναι σαν τους… γάμους και μπορεί να διαλυθούν», είπε χαρακτηριστικά ο αναπληρωτής καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας και Διεθνούς Πολιτικής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Αντώνης Κλάψης στο parapolitika.gr, αναφέροντας πως καμία διεθνής εγγύηση δεν είναι αρκετή, αν μία χώρα δεν είναι αρκετά ισχυρή η ίδια. «Καμία συμφωνία δεν τηρείται, αν τα συμφέροντα που την έχουν συνάψει δεν υπάρχουν πια», ανέφερε ο κ. Κλάψης, εκτιμώντας πως οι Ουκρανοί πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι επιφυλακτικοί ενώπιον των πιθανών όρων συμφωνίας.
Αυτό ακριβώς το ζήτημα, η παροχή των σοβαρών εγγυήσεων ασφαλείας, προκειμένου το Κίεβο να αποδεχθεί έναν οδυνηρό συμβιβασμό (για τον οποίο οι ΗΠΑ πιέζουν, προκειμένου για τον τερματισμό του πολέμου) είναι το σημείο-κλειδί για οποιαδήποτε συμφωνία, όπως σημείωσε και ο Άγγελος Συρίγος στο parapolitika.gr, εκφράζοντας την αισιοδοξία του πως οδηγούμαστε σε μια διαδικασία ειρήνευσης.
«Η Ρωσία φοβάται την ύπαρξη εκεχειρίας, διότι εκτιμά πως δεν θα κερδίσει με υπογραφή τα εδάφη που κέρδισε στο πεδίο της μάχης. Η Ουκρανία επιθυμεί άμεσο τερματισμό εχθροπραξιών και αυτό είναι μια διαφοροποίηση, με τις ΗΠΑ να φαίνονται πως επιζητούν ειρήνευση στο σύνολο των θεμάτων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, που δεν ικανοποιεί το Κίεβο», σημείωσε ο Άγγελος Συρίγος αναφερόμενος στις επιδιώξεις των κυρίαρχων παικτών.
«Οι Ουκρανοί θα αποδεχθούν τον de facto έλεγχο, όχι τον de jure, περιοχών όπως η Κριμαία και το Ντονμπάς», εκτίμησε από την πλευρά του ο Αντώνης Κλάψης, αναφέροντας πως θα μπορούσε να υπάρξει μια τέτοια συμφωνία, χωρίς τυπική επαναχάραξη των συνόρων, αλλά με την αποδοχή εν τοις πράγμασι του ρωσικού ελέγχου στις περιοχές για τις οποίες γίνεται η διαπραγμάτευση. «Η Ουκρανία δεν θα δεχθεί να παραδώσει εδάφη που ελέγχει, καμία ηγεσία δεν θα το τολμούσε, μετά από τόσες θυσίες», είπε ο Κώστας Υφαντής, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, αναφερόμενος στη ρωσική αξίωση να περάσει υπό ρωσικό έλεγχο ολόκληρο το Ντονμπάς.
«Δεν είναι ευοίωνες οι προοπτικές ειρήνευσης», εκτίμησε παράλληλα ο κ. Υφαντής, επισημαίνοντας πως αντίστοιχη ειρηνευτική διαδικασία υπήρχε ήδη από τον πρώτο χρόνο του πολέμου (σ.σ. Κωνσταντινούπολη), επισημαίνοντας πως από την Ουάσιγκτον δεν ασκείται η αντίστοιχη πίεση στη Μόσχα, που θεωρείται ότι έχει μεγαλύτερες «αντοχές» έναντι της Ουκρανίας στον πόλεμο φθοράς. «Η Ρωσία δεν φαίνεται διατεθειμένη να συμβιβαστεί», σημείωσε.
Άλλωστε, όπως είπε ο κ. Υφαντής, αναφερόμενος στις εγγυήσεις ασφαλείας, είναι μείζονος σημασίας, διότι θα μπορούσε ο Πούτιν να προχωρήσει «την τρίτη φάση εφαρμογής του σχεδίου του», μέσω κάποιας αφορμής, εξαπολύοντας μια νέα, πιθανή επίθεση σε βάρος της ακρωτηριασμένης Ουκρανίας σε βάθος 5-6 ετών, αν δεν υπάρχουν αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας. Με φόντο αυτή τη λογική, άλλωστε, η Ρωσία δεν επιθυμεί την παρουσία νατοϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία, κάτι που, πάντως, για τον κ. Υφαντή δεν εναπόκειται στη Μόσχα να αποφασίσει, σε περίπτωση που επέλθει συμφωνία, ειδάλλως η χώρα καθίσταται οιονεί ρωσική επαρχία.
Ποιο θα μπορούσε να είναι το μέλλον του Ζελένσκι
Επόμενο, δε, ζήτημα είναι το μέλλον της Ουκρανίας μετά από μια πιθανή εκεχειρία/ειρηνευτική συνθήκη: Κατά πόσον μπορεί να διασφαλιστεί η ανοικοδόμησή της, με το ποσό να εκτιμάται πως υπερβαίνει ήδη το μισό τρις ευρώ. Η διαχείριση της επόμενης μέρας επίσης αποτελεί μια πρόκληση εξόχως σημαντική, για την οποία ενδεχομένως ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα έχει λόγο. Αυτό θα καθοριστεί από την εκλογική διαδικασία, η οποία απαιτεί συγκεκριμένες δικλείδες προκειμένου να διενεργηθεί με ασφάλεια και χωρίς να υπάρχει προοπτική αμφισβήτησής τους, «Ένα βέτο της Ρωσίας σε μια πιθανή υποψηφιότητα εκ νέου από τον Ζελένσκι θα είναι ένα πρώτο βήμα για την φινλανδοποίηση της Ουκρανίας», είπε για το ζήτημα ο κ. Υφαντής, με τους ειδικούς με τους οποίους επικοινώνησε το parapolitika.gr να θεωρούν ότι σε κάθε περίπτωση, είναι θέμα επιλογής των Ουκρανών.