4 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, 24 Φεβρουαρίου, από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, που σηματοδότησε την έναρξη (και επίσημα) ενός πολέμου που φέρνει μνήμες ως προς την έκτασή του από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και ως προς τον τρόπο διεξαγωγής του, από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Με αφορμή, λοιπόν, την εν λόγω «μαύρη επέτειο», το parapolitika.gr απευθύνθηκε στον Άγγελο Συρίγο, βουλευτή της ΝΔ και καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, προκειμένου να τοποθετηθεί για την πολεμική αναμέτρηση που διαμόρφωσε μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στην Ευρώπη.

Διαβάστε: Πόλεμος στην Ουκρανία: 4 χρόνια από την έναρξη της μεγαλύτερης σύγκρουσης μετά τον Β' ΠΠ - Πώς άλλαξε την Ευρώπη, είμαστε κοντά στον τερματισμό, ποιες οι "παγίδες"; Ειδικοί εκτιμούν στο parapolitika.gr (Εικόνες & Βίντεο)

Τι προηγήθηκε του πολέμου στην Ουκρανία - Το πρόβλημα με το Μνημόνιο της Βουδαπέστης και τις Συμφωνίες του Μινσκ

Αναφερόμενος αρχικά στο ιστορικό υπόβαθρο της σύγκρουσης, το Μνημόνιο της Βουδαπέστης το 1994, με βάση το οποίο η (μετασοβιετική) Ουκρανία παρέδιδε το πυρηνικό της οπλοστάσιο, λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα την εγγύηση διατήρησης της εδαφικής της ακεραιότητας με εγγυήτριες δυνάμεις τις ΗΠΑ και Βρετανία, ανέφερε πως προέκυψε ένα μεγάλο ζήτημα όταν έγινε η εισβολή από τη Ρωσία: Το ότι «δήλωσαν ότι δεν είχαν αναλάβει νομική υποχρέωση, αλλά ηθική». Σε σχέση με τις Συμφωνίες του Μινσκ, που συνήφθησαν το 2014 και το 2015 μετά την κατάληψη της Κριμαίας από τη Ρωσία και την εκδήλωση ενός ενεργού μετώπου αντιπαραθέσεων στην ανατολική Ουκρανία, σημείωσε πως στόχος ήταν να παγώσει η σύγκρουση, χωρίς να τα καταφέρει, οδηγώντας τελικά στην έναρξη του πολέμου το 2022.

Συρίγος στο parapolitika.gr: Οι δηλώσεις Πούτιν για το "ανύπαρκτο" ουκρανικό έθνος  πέτυχαν το αντίθετο από το προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Αξιοσημείωτο, δε, είναι το ότι, κατά τον κ. Συρίγο, δε, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία δημιούργησε και ένα ιδιαίτερο αποτέλεσμα: Απέναντι στις συνεχιζόμενες αναφορές του Βλαντιμίρ Πούτιν περί μη ύπαρξης ουκρανικού έθνους, «η εισβολή συνέβαλε στη δημιουργία ουκρανικής εθνικής συνείδησης σε ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού, το οποίο ως τότε είχε μια ρευστή συνείδηση». Οι εν λόγω αναφορές του Ρώσου προέδρου τελικά δημιούργησαν αυτό το αποτέλεσμα, κόντρα στις αυτοκρατορικές αναφορές της Ρωσίας, για την επιθυμία επιστροφής, επαναφοράς της στα «παλαιά» σύνορα. Πρόκειται για θέσεις, υπενθύμισε ο καθηγητής, που δεν έχουμε ακούσει μόνο από τη Μόσχα: Και η Κίνα πράττει κάτι τέτοιο, με τη «Γραμμή των 9 Σημείων» και με στόχο τη νομιμοποίηση διεκδικήσεων στη Νότια Σινική Θάλασσα, που φτάνουν σε εκτάσεις μέχρι και 600 μίλια, αλλά και από την Τουρκία.

Σε σχέση με την προοπτική ειρήνευσης, ο κ. Συρίγος είναι αισιόδοξος πως εκεί κατατείνουν οι εξελίξεις, αναφερόμενος στις επιδιώξεις των κυρίαρχων παικτών: «Η Ρωσία φοβάται την ύπαρξη εκεχειρίας, διότι εκτιμά πως δεν θα κερδίσει με υπογραφή τα εδάφη που κέρδισε στο πεδίο της μάχης. Η Ουκρανία επιθυμεί άμεσο τερματισμό εχθροπραξιών και αυτό είναι μια διαφοροποίηση, με τις ΗΠΑ που κάποτε υποστήριζαν τις ουκρανικές θέσεις, να φαίνονται πως έρχονται πιο κοντά στη ρωσική θέση και να επιζητούν ειρήνευση στο σύνολο των θεμάτων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, κάτι που δεν ικανοποιεί το Κίεβο».

Πώς θα μπορούσαν οι Ουκρανοί να συζητήσουν την παραχώρηση ολόκληρου του Ντονμπάς

Το πιο μεγάλο «αγκάθι» ασφαλώς για την θετική έκβαση των διαπραγματεύσεων είναι το Ντονμπάς, με τον πόλεμο να έχει «παγώσει» στις υπάρχουσες γραμμές, μετατραπείς σε πόλεμο φθοράς: Όπως θύμισε ο κ. Συρίγος, «το 95% των εδαφών που έχει πάρει η Ρωσία το κέρδισε τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου», με τη μάχη να γίνεται «μέτρο-μέτρο» και «λυσσαλέα».

polemos-stin-oukrania-edafi


Ερωτηθείς για το κατά πόσον οι Ουκρανοί θα μπορούσαν να αποδεχθούν την παραχώρηση εδαφών στο Ντονμπάς που διατηρούν υπό τον έλεγχό τους, για τον κ. Συρίγο, είναι πολύ δύσκολο αυτό να γίνει. Ωστόσο, ενδεχομένως οι Ουκρανοί θα ήταν πιο πρόθυμοι, εφόσον λαβούν πολύ ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας, με συμμετοχή της Δύσης, κάτι που δεν ικανοποιεί τη Ρωσία. Οι ανωτέρω εξελίξεις δεδομένα θα επηρεάσουν και το μέλλον του Ζελένσκι, με αυτό τελικά να κρίνεται από τις εκλογές και το δημοψήφισμα, που θα έχει στόχο να επικυρώσει την ειρηνευτική συμφωνία, όταν αυτή προκύψει. Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα είναι ότι τα πάντα έχουν «κολλήσει», με τη Ρωσία να είναι σε δύσκολη θέση, χωρίς να επιθυμεί να καταδείξει ότι είναι σε μια τέτοια θέση.