Το Ιράν βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με την Κίνα για την αγορά αντιπλοϊκών πυραύλων κρουζ, σύμφωνα με έξι άτομα που έχουν γνώση των διαπραγματεύσεων, την ίδια στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες αναπτύσσουν μια τεράστια ναυτική δύναμη κοντά στις ακτές του Ιράν ενόψει πιθανών επιθέσεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η συμφωνία για τους πυραύλους CM-302 κινεζικής κατασκευής είναι σχεδόν έτοιμη, αν και δεν έχει συμφωνηθεί ημερομηνία παράδοσης, σύμφωνα με τα άτομα αυτά που επικαλείται το πρακτορείο. Οι υπερηχητικοί πύραυλοι έχουν εμβέλεια περίπου 290 χιλιομέτρων και έχουν σχεδιαστεί για να αποφεύγουν τα αμυντικά συστήματα των πλοίων, πετώντας χαμηλά και γρήγορα. Η ανάπτυξη τους θα ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες επίθεσης του Ιράν και θα αποτελέσει απειλή για τις ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ στην περιοχή, σύμφωνα με δύο ειδικούς σε θέματα οπλισμού, που επικαλείται το Reuters.


Οι διαπραγματεύσεις έτρεξαν μετά τον πόλεμο Ισραήλ και Ιράν

Οι διαπραγματεύσεις με την Κίνα για την αγορά των πυραυλικών συστημάτων, οι οποίες ξεκίνησαν τουλάχιστον πριν από δύο χρόνια, επιταχύνθηκαν σημαντικά μετά τον 12ήμερο πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν τον Ιούνιο, σύμφωνα με έξι άτομα που έχουν γνώση των συνομιλιών, μεταξύ των οποίων τρεις αξιωματούχοι που ενημερώθηκαν από την ιρανική κυβέρνηση καθώς και τρεις αξιωματούχοι ασφαλείας. Καθώς οι συνομιλίες έφταναν στο τελικό τους στάδιο το περασμένο καλοκαίρι, ανώτεροι Ιρανοί στρατιωτικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι ταξίδεψαν στην Κίνα, μεταξύ των οποίων και ο Μασούντ Οράεϊ, αναπληρωτής υπουργός Άμυνας του Ιράν, σύμφωνα με δύο από τους αξιωματούχους ασφαλείας. Η επίσκεψη του Οράεϊ δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως.

«Είναι μια πλήρης αλλαγή του παιχνιδιού (game changer) αν το Ιράν έχει υπερηχητική ικανότητα να επιτεθεί σε πλοία στην περιοχή», δήλωσε ο Ντάνι Σιτρινοβίτς, πρώην αξιωματικός των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών και τώρα ανώτερος ερευνητής για το Ιράν στο think tank του Ινστιτούτου Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ. «Αυτοί οι πύραυλοι είναι πολύ δύσκολο να αναχαιτιστούν».

Το Reuters δεν μπόρεσε να προσδιορίσει πόσοι πύραυλοι περιλαμβάνονται στην πιθανή συμφωνία, πόσο έχει συμφωνήσει να πληρώσει το Ιράν ή αν η Κίνα θα προχωρήσει με τη συμφωνία, δεδομένης της αυξημένης έντασης στην περιοχή. «Το Ιράν έχει στρατιωτικές και ασφαλιστικές συμφωνίες με τους συμμάχους του και τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να αξιοποιήσει αυτές τις συμφωνίες», δήλωσε στο Reuters αξιωματούχος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών.

Πύραυλος "ικανός να βυθίσει αεροπλανοφόρο"

Η αγορά του CM-302 θα αποτελέσει σημαντική βελτίωση του ιρανικού οπλοστασίου, το οποίο εξαντλήθηκε από τον πόλεμο του περασμένου έτους, δήλωσε στο Reuters ο Pieter Wezeman, ανώτερος ερευνητής στο Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης. Η κρατική κινεζική εταιρεία China Aerospace Science and Industry Corporation (CASIC) «διαφημίζει» το CM-302 ως τον καλύτερο αντιαεροπορικό πύραυλο στον κόσμο, ικανό να βυθίσει ένα αεροπλανοφόρο ή ένα αντιτορπιλικό. Το οπλικό σύστημα μπορεί να τοποθετηθεί σε πλοία, αεροσκάφη ή κινητά οχήματα εδάφους. Μπορεί επίσης να καταστρέψει στόχους στην ξηρά. Η CASIC δεν απάντησε σε αίτημα του πρακτορείου για σχόλιο.

Το Ιράν βρίσκεται επίσης σε συζητήσεις για την απόκτηση κινεζικών συστημάτων πυραύλων εδάφους-αέρος, των λεγόμενων MANPADS, αντιβαλλιστικών όπλων και αντιδορυφορικών όπλων, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές που επικαλείται το Reuters.

Η συμφωνία Ιράν και Ρωσίας

Υπενθυμίζεται πως το φως της δημοσιότητας είδε προ δύο ημερών από τους Financial Times μια άλλη κίνηση του Ιράν, με την Τεχεράνη να συνάπτει συμφωνία ύψους περίπου 500 εκατομμυρίων ευρώ με τη Ρωσία για την προμήθεια χιλιάδων προηγμένων φορητών αντιαεροπορικών πυραύλων. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη στρατηγική της Τεχεράνης για την ταχεία αποκατάσταση των αεροπορικών της αμυνών, μετά τα σοβαρά πλήγματα που υπέστησαν κατά τις ισραηλινές επιθέσεις του προηγούμενου έτους.

Σύμφωνα με διεθνείς πληροφορίες, η συμφωνία προβλέπει την προμήθεια 500 φορητών εκτοξευτών Verba και περίπου 2.500 πυραύλων τύπου 9M336, με το βασικό χρονοδιάγραμμα παραδόσεων να εκτείνεται από το 2027 έως το 2029. Ωστόσο, δεν αποκλείεται μέρος του υλικού να έχει ήδη μεταφερθεί στο ιρανικό έδαφος, όπως δείχνουν πρόσφατες πτήσεις ρωσικών στρατιωτικών αεροσκαφών προς το Ιράν.

Τα συστήματα Verba είναι φορητά, υπέρυθρα καθοδηγούμενα αντιαεροπορικά όπλα, σχεδιασμένα για την αντιμετώπιση drones, πυραύλων cruise, χαμηλά πετώντων αεροσκαφών και ελικοπτέρων. Το βασικό τους πλεονέκτημα έγκειται στην ευελιξία: μπορούν να αναπτυχθούν γρήγορα από μικρές ομάδες, χωρίς εξάρτηση από σταθερά ραντάρ ή μεγάλες υποδομές.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι, αν και τα Verba δεν είναι ικανά να ανατρέψουν δραστικά την ισορροπία ισχύος σε ένα ενδεχόμενο γενικευμένο πόλεμο με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, προσφέρουν στο Ιράν κρίσιμες δυνατότητες άμυνας χαμηλού ύψους και αυξάνουν το κόστος κάθε εναέριας επιχείρησης εναντίον του. Πρόκειται για μια επιλογή που ευνοεί τη γρήγορη ανασυγκρότηση και τη διασπορά των αμυντικών μέσων.

Στόχος είναι ειδικότερα η μικρότερη εξάρτηση από μεγάλες, ευάλωτες εγκαταστάσεις και μεγαλύτερη έμφαση στην ευελιξία, την ταχεία αντίδραση και την αντοχή σε επαναλαμβανόμενα πλήγματα.

Στρατιωτική συνεργασία και γεωπολιτικές προεκτάσεις

Η υλοποίηση της συμφωνίας φέρεται να γίνεται μέσω της ρωσικής κρατικής εταιρείας εξαγωγών οπλικών συστημάτων, σε συνεργασία με το ιρανικό Υπουργείο Άμυνας, ενώ κομβικό ρόλο διαδραματίζουν πρόσωπα που έχουν εμπλακεί και σε προηγούμενες στρατιωτικές συναλλαγές μεταξύ των δύο χωρών. Παράλληλα, οι πρόσφατες μεταφορές στρατιωτικού υλικού, όπως ελικόπτερα και προηγμένα οπτικά συστήματα, ενισχύουν την εκτίμηση ότι η συμφωνία έχει ήδη αρχίσει να εφαρμόζεται στην πράξη.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων στη Μέση Ανατολή και επιβεβαιώνει τη σταθερή σύσφιγξη των δεσμών Μόσχας–Τεχεράνης. Το Ιράν έχει ήδη στηρίξει στρατιωτικά τη Ρωσία τα τελευταία χρόνια, ενώ οι δύο χώρες έχουν προχωρήσει σε συμφωνίες ενίσχυσης των στρατηγικών τους σχέσεων, παρά τις διεθνείς κυρώσεις.