Σοκάρει ο νέος ποινικός κώδικας που θέσπισαν οι Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, που αφήνει ουσιαστικά παράθυρο ανοικτό για άσκηση ενδοοικογενειακής βίας σε βάρος γυναικών ή παιδιών, εφόσον δεν αφήνει κατάγματα ή ανοιχτές πληγές στα θύματα! Ο ποινικός αυτός κώδικας, ο οποίος υπογράφηκε από τον ανώτατο ηγέτη Χιμπατουλάχ Ακούντζαντα στις 7 Ιανουαρίου και διανεμήθηκε στα επαρχιακά δικαστήρια σε ολόκληρο το Αφγανιστάν για εφαρμογή, περιλαμβάνει τρία μέρη, 10 κεφάλαια και 119 άρθρα.

Η μέγιστη ποινή φυλάκισης είναι 15 μέρες - Τι προβλέπει ο ποινικός κώδικας των Ταλιμπάν, τι σημαίνει το Ta'zir

Σε αυτήν, προβλέπεται η διάκριση των αδικημάτων σε hadd (που απορρέουν από το Κοράνι ή τις Χαντίθ, τις προφορικές ρήσεις που αποδίδονται στον προφήτη Μωάμεθ) και Ta’zir, με τα πρώτα να τιμωρούνται πιο σκληρά, με μικρά περιθώρια ελαστικότητας και τα δεύτερα να έχουν διακριτική μεταχείριση. Με βάση λοιπόν αυτό, κατ’ αρχήν η άσκηση βίας δεν θεωρείται ποινικά κολάσιμη, αλλά μέσο «συνετισμού» των γυναικών. Η μόνη ουσιαστικά εξαίρεση υπάρχει στο άρθρο 32, που περιορίζει την ποινική ευθύνη σε περιπτώσεις όπου ο σύζυγος χτυπά τη γυναίκα με ένα ραβδί και η πράξη αυτή έχει ως αποτέλεσμα σοβαρό τραυματισμό, όπως «πληγή ή μώλωπες στο σώμα». Ακόμη και σε τέτοιες περιπτώσεις, όμως, οι γυναίκες φέρουν το βάρος της απόδειξης ενώπιον του δικαστή και η ποινή που επιβάλλεται είναι φυλάκιση δεκαπέντε ημερών. Ο ποινικός αυτός κώδικας δεν απαγορεύει ρητά άλλους τύπους σωματικής βίας, ψυχολογικής βίας και σεξουαλικής βίας κατά των γυναικών.

Κανένα καταφύγιο

Για την υποβαθμισμένη θέση της γυναίκας, υπάρχει ως καταδεικτικό στοιχείο και το άρθρο 34. Αυτό ορίζει ότι εάν μια γυναίκα επισκέπτεται επανειλημμένα τον πατέρα της ή άλλους συγγενείς χωρίς τη συγκατάθεση του συζύγου της ή αρνείται να επιστρέψει κατόπιν αιτήματός του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης τριών μηνών. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτή η νομική ευθύνη επεκτείνεται σε όλα τα μέλη της οικογένειας που διευκόλυναν τη διαμονή της ή εμπόδισαν την επιστροφή της, ποινικοποιώντας έτσι την πράξη της παροχής καταφυγίου σε μια γυναίκα από τους οικείους της. Στην περίπτωση γυναικών που καταφεύγουν στο σπίτι των γονιών τους και σε σπίτια συγγενών για να γλιτώσουν από την ενδοοικογενειακή βία, η διάταξη αυτή έχει αφαιρέσει τη μόνη προστασία που τους απέμενε, ελλείψει επίσημων και νομικών μέσων προστασίας.

Αυτό που μετρά είναι η τάξη

Παράλληλα, πιο σημαντική είναι η τάξη από το είδος του αδικήματος. Το άρθρο 9 χωρίζει την αφγανική κοινωνία σε τέσσερις κατηγορίες θρησκευτικοί λόγιοι/ερμηνευτές του Ισλάμ (ουλάμα), η ελίτ (ασράφ), η μεσαία τάξη και η κατώτερη τάξη. Σύμφωνα με αυτό το σύστημα, η ποινή για το ίδιο έγκλημα δεν καθορίζεται πλέον κυρίως από τη φύση ή τη σοβαρότητα του αδικήματος, αλλά από την κοινωνική θέση του κατηγορουμένου.

Σύμφωνα με τον κώδικα, εάν ένας ουλάμα διαπράξει ένα έγκλημα, η αντίδραση περιορίζεται στην παροχή συμβουλής. Εάν ο δράστης ανήκει στην ελίτ, η συνέπεια είναι κλήση στο δικαστήριο και συμβουλή. Για όσους ανήκουν στη λεγόμενη μεσαία τάξη, το ίδιο αδίκημα έχει ως αποτέλεσμα φυλάκιση. Όμως, για τα άτομα της «κατώτερης τάξης», η ποινή αυξάνεται σε φυλάκιση και σωματική τιμωρία.

"Τρομακτικές οι επιπτώσεις, οι Ταλιμπάν έχουν καταλάβει ότι κανείς δεν θα τους σταματήσει"

Σύμφωνα με την εφημερίδα The Independent, οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναφέρουν ότι οι άνθρωποι φοβούνται να εκφράσουν την αντίθεσή τους στον κώδικα, ακόμη και αν παραμείνουν ανώνυμοι, επειδή οι Ταλιμπάν εξέδωσαν νέα απόφαση που ορίζει ότι η συζήτηση για τον νέο κώδικα αποτελεί αδίκημα.

Η Rawadari, μια αφγανική οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα που δραστηριοποιείται στην εξορία, κάλεσε τα Ηνωμένα Έθνη και άλλους διεθνείς οργανισμούς σε μια δήλωση να «σταματήσουν αμέσως την εφαρμογή του κώδικα ποινικής δικονομίας» και να «χρησιμοποιήσουν όλα τα νομικά μέσα» για να αποτρέψουν την εφαρμογή του.

Η Reem Alsalem, η τρέχουσα ειδική εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών για τη βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών, έγραψε στο X για το ζήτημα: «Οι επιπτώσεις αυτού του νέου κώδικα για τις γυναίκες και τα κορίτσια είναι απλά τρομακτικές. Οι Ταλιμπάν, ωστόσο, έχουν καταλάβει, και σωστά, ότι κανείς δεν θα τους σταματήσει. Θα αποδείξει η διεθνής κοινότητα ότι έχουν άδικο; Και αν ναι, πότε;».