Ορισμένες συγκλίσεις και άμβλυνση των διαφορών, που παρέπεμπαν σε casus belli, φαίνεται να επικράτησαν κατά την ολοκλήρωση των συνομιλιών στη Γενεύη μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων. Το ερώτημα, όμως, εάν οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν το Ιράν δεν φαίνεται να έχει απομακρυνθεί από τη γεωπολιτική σκακιέρα από τη στιγμή που αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις συγκεντρώνονται στη Μέση Ανατολή και όλα δείχνουν πως οι αντεγκλήσεις δεν περιορίζονται μόνο στο πυρηνικό πρόγραμμα αφού οι ΗΠΑ φαίνεται να ενθαρρύνουν τη δημιουργία ενός γόνιμου εδάφους για την ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος του Ιράν.

Η εικόνα αυτή τη στιγμή στη Μέση Ανατολή θυμίζει, έτσι, κινούμενη άμμο με τις χώρες του Κόλπου να βρίσκονται σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής σε περίπτωση που οι ΗΠΑ χτυπήσουν στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου και στη συνέχεια σημειωθούν ιρανική αντίποινα. Σε θέση ετοιμότητας και το Ισραήλ από τη στιγμή που η Τεχεράνη συνιστά απειλή εδώ και καιρό με τις επιθετικές ενέργειές της. Το μεγάλο στοίχημα, τη δεδομένη χρονική στιγμή, είναι κατά πόσο η πλευρά του ιρανικού θεοκρατικού καθεστώτος, του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεϊ, θα αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους για τα πυρηνικά και την παύση εμπλουτισμού ουρανίου. 

ΗΠΑ & Ιράν: Πότε μπορεί να αποφευχθεί αμερικανικό χτύπημα

Όπως γράφουν οι διεθνείς αναλυτές, η προοπτική περαιτέρω συνομιλιών θα μπορούσε να μειώσει την πιθανότητα ο Ντόναλντ Τραμπ να υλοποιήσει τα σχέδιά του για επίθεση κατά του Ιράν. Μέχρι στιγμής, πάντως, ο Τραμπ έχει διατάξει τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική συγκέντρωση στη Μέση Ανατολή από την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003, ενώ το Ιράν έχει δεσμευτεί να απαντήσει σε μια ενδεχόμενη επίθεση.

Εδώ και δεκαετίες, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατηγορούν το Ιράν ότι προσπαθεί να αναπτύξει κρυφά πυρηνικά όπλα. Το Ιράν έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι επιδιώκει την κατασκευή βόμβας και δηλώνει ότι το πρόγραμμά του έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, αν και η συγκεκριμένη χώρα είναι το μόνο κράτος χωρίς πυρηνικά όπλα που έχει εμπλουτίσει ουράνιο σε επίπεδο κοντά σε αυτό που απαιτείται για την κατασκευή όπλων.

Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, οι διαπραγματευτές επέμειναν ότι το Ιράν έχει το δικαίωμα στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας και απέρριψαν τις απαιτήσεις των ΗΠΑ να σταματήσει εντελώς τον εμπλουτισμό ουρανίου στο ιρανικό έδαφος και να μεταφέρει τα αποθέματά του 400 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός της χώρας.

Ωστόσο, εκτιμάται ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι προσφέρθηκαν να κάνουν παραχωρήσεις, αν και οι προτάσεις δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Μία από τις επιλογές που αναφέρθηκαν ήταν να επιτραπεί στο Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο σε ελάχιστο επίπεδο μετά από αναστολή τριών έως πέντε ετών, υπό διεθνή εποπτεία.

Σε αντάλλαγμα για τη συμφωνία, ο υπουργός Εξωτερικών δήλωσε στην ιρανική τηλεόραση ότι οι διαπραγματευτές ζήτησαν την άρση των κυρώσεων που έχουν παραλύσει την οικονομία του Ιράν.

Οι επόμενες ώρες στη Μέση Ανατολή

Γρίφος παραμένει ακόμη εάν ο Τραμπ επιλέξει μεγάλης ισχύος χτύπημα που να αποτελέσει βαθύ πλήγμα για το θεοκρατικό καθεστώς ή εάν θα ακολουθήσει πολιτική αλά Βενεζουέλα, εάν δηλαδή -όπως και στην περίπτωση του Νικολάς Μαδούρο- επιλέξει μία αιφνιδιαστική κίνηση απομάκρυνσης αξιωματούχου.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των στρατιωτικών μελών, που επικαλούνται οι αναλυτές, οι επιθέσεις μπορούν πλέον να πραγματοποιηθούν «ανά πάσα στιγμή». Οι αμερικανικές προετοιμασίες υποδηλώνουν ότι η πολεμική επιχείρηση ενδέχεται να είναι άμεση, αλλά και μακροχρόνια.

Όσον αφορά στην εμπλοκή άλλων χωρών της Μέση Ανατολής, από τον Ιανουάριο, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ομάν, μαζί με την Τουρκία και την Αίγυπτο, έχουν εμπλακεί σε έντονες διπλωματικές προσπάθειες για να απομακρύνουν την Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη από την ανάφλεξη. Αυτό δεν οφείλεται αποκλειστικά στις καλές τους σχέσεις με την Τεχεράνη, αλλά στο γεγονός ότι συνειδητοποιούν ότι θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή των ιρανικών αντιποίνων και των συνεπειών που θα ακολουθήσουν σε περίπτωση κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος.